Tương lai của Chrome OS?

22/03/2013 17:00

Chrome OS là hệ điều hành chỉ dùng cho máy tính Chromebook. Sau một năm xuất hiện trên thị trường, Chromebook dường như mờ nhạt trong thời đại máy tính bảng. Tương lai nào cho Chromebook và Chrome OS?

Đầu tháng 4/2012, hệ điều hành Google Chrome OS trên những máy tính Chromebook tự động cập nhật và tiếp nhận giao diện mới Aura, vừa giống Windows, vừa giống Mac OS X. Ngoài giao diện Aura, Chrome OS cần thêm yếu tố nào nữa để thành công?

Chiếc máy tính xách tay rớt vào lò sưởi, vỏ nhựa của máy bốc khói nghi ngút. Chủ nhân vội vàng kéo chiếc máy ra khỏi lò sưởi, chạy ra sân để dập lửa. Anh vấp ngã, chiếc máy văng ra đường. Chiếc xe tải chạy ngang cán nát chiếc máy! Hình ảnh chủ nhân đau khổ, qùy xuống bên chiếc máy vỡ vụn là cảnh kết của đoạn phim quảng cáo hệ điều hành Chrome OS. Lời thuyết minh khẳng định: với Chrome OS, dữ liệu vẫn an toàn dù máy tính bị hủy hoại.

Với Chrome OS, dữ liệu của người dùng và phần mềm ứng dụng luôn nằm trên "mây" (mạng), không nằm trong máy. Theo quảng cáo của Google, máy tính với Chrome OS thực chất là Web trong hình dạng máy tính (It actually is the Web in a computer-like object). Giới truyền thông từng ca ngợi rằng Chrome OS góp phần tạo ra ý nghĩa mới cho PC trong thời đại mới: Personal Cloud thay thế cho Personal Computer. Người dùng luôn làm việc với phần mềm quen thuộc, dữ liệu quen thuộc trên máy tính bất kỳ.

Tháng 9/2008, Google công bố trình duyệt Chrome. Nhờ hoạt động nhanh và ổn định, đến nay Chrome vượt qua Firefox, chỉ đứng sau Internet Explorer về số người dùng. Ở thời điểm Chrome chào đời, máy tính netbook xinh xắn đang là món hàng "nóng". Netbook dùng hệ điều hành Linux hoặc Windows XP, được xem như thiết bị bổ trợ cho máy tính cá nhân thông thường, phục vụ riêng cho nhu cầu sử dụng mạng của người thường xuyên di chuyển. Netbook nhỏ gọn cũng được quảng cáo như thiết bị truy cập mạng dễ dàng đặt tại nhiều nơi trong nhà. Như là sự tất yếu, dự án hệ điều hành Chrome OS dùng cho netbook nhanh chóng hình thành tại Google.

Chrome OS là hệ điều hành chỉ dùng để chạy trình duyệt Chrome. Theo thiết kế ban đầu, Chrome OS không chạy phần mềm nào khác ở dạng mã máy, thậm chí không có hệ thống tập tin (file system) dành cho người dùng. Kiến trúc gọn nhẹ cho phép Chrome OS khởi động rất nhanh và loại bỏ phần lớn nguy cơ từ phần mềm độc hại. Chrome OS được xây dựng với tôn chỉ "ba chữ S": Speed (nhanh) - Simplicity (đơn giản) - Security (an toàn).

Matthew Papakipos - kỹ sư trưởng của dự án Chrome OS thời kỳ đầu - tỏ ra hài lòng khi sử dụng thử nghiệm những chiếc netbook dùng Chrome OS: "Tôi có ba chiếc netbook trong nhà, đặt ở phòng khách, phòng ăn và bếp. Thật tuyệt vời khi tôi có thể bật máy, tìm thông tin nào đó, rồi tắt máy. Tất cả chỉ mất khoảng 45 giây. Đôi khi bạn chỉ cần có vậy. Chẳng hạn, trong cuộc trò chuyện, đôi khi bạn muốn biết thêm: 'Diễn viên đó tên gì vậy nhỉ?'. Bạn lôi netbook ra, tìm một chút là xong. Netbook cũng rất tiện khi bạn cần viết thư ngắn, vài ba câu. Tôi thích viết thư như vậy hơn gọi điện thoại".

Google phát triển dự án Chrome OS theo phương pháp nguồn mở. Hệ điều hành nguồn mở được công bố từ dự án Chrome OS mang tên Chromium OS. Chromium OS có thể chứa trong ổ nhớ USB Flash và chạy trên máy tính bất kỳ. Khác với Chromium OS, Chrome OS được tối ưu hóa cho phần cứng đặc thù. Google thiết kế một loại máy tính riêng, lưu trữ phần lõi của hệ điều hành Chrome OS trong bộ nhớ chỉ-đọc (ROM) để bảo đảm an toàn.

Trong thực tế, "kịch bản" cho netbook như Papakipos hình dung đã không diễn ra. Trong thời gian Google xây dựng Chrome OS, netbook nhanh chóng thất sủng! Người dùng netbook thường mong muốn làm được mọi việc quen thuộc như khi dùng máy tính cá nhân thông thường (có lẽ vì giá netbook không thật rẻ so với laptop) và cảm thấy thất vọng. Bộ xử lý Atom tiết kiệm điện năng của netbook cũng làm người dùng thất vọng khi xem trang mạng có ứng dụng Flash (chẳng hạn, xem phim ở YouTube). Netbook được thiết kế cho nhu cầu đơn giản nhưng những người có nhu cầu đơn giản bỗng nhiên bị "mê hoặc" khi iPad xuất hiện đầu năm 2010.

Giữa năm 2011, những máy tính chạy Chrome OS mới xuất hiện trên thị trường với tên gọi Chromebook, do Acer và Samsung sản xuất (Acer AC700 và Samsung Series 5). Nếu không kể những máy tính thử nghiệm Chromium-48 (Cr-48) do Google phân phối miễn phí cuối năm 2010, Chrome OS chỉ tồn tại trên Chromebook. Trên Chromebook, Chrome OS được cập nhật hoàn toàn tự động.

Chromebook có cấu hình mạnh hơn netbook thông thường tuy vẫn dùng bộ xử lý Atom. Chrome OS có giao diện đơn giản, giống trình duyệt Chrome. Khác với thiết kế ban đầu, Chrome OS trên Chromebook thể hiện sự "nhân nhượng" từ phản hồi của những người dùng máy tính thử nghiệm Cr-48: Chrome OS có hệ thống tập tin dành cho người dùng. Người dùng có thể lưu trữ tạm thời trong Chromebook những tập tin cần đưa lên mạng (sao chép từ thẻ nhớ hoặc từ thiết bị ngoài qua cổng USB). Do Chrome OS không có khả năng tiếp nhận chương trình điều khiển thiết bị (driver), Chromebook không thể làm việc với máy in.


Học sinh trường tiểu học St. Raymond (Illinois, Mỹ) dùng Chromebook.

Để Chromebook thâm nhập thị trường, Google kiên trì thực hiện chương trình cho thuê Chromebook với chi phí thấp, hướng đến môi trường doanh nghiệp và giáo dục. Khoảng 27.000 Chromebook được cung cấp cho trường học trên toàn nước Mỹ theo hợp đồng cho thuê. Trong lớp học, mỗi học sinh dễ dàng sử dụng Chromebook bất kỳ để thực hiện dự án cá nhân hoặc dự án nhóm. Tuy tỏ ra đắc dụng trong trường học, Chromebook chưa nhìn thấy tín hiệu tích cực nào trong môi trường doanh nghiệp và gia đình. Sau gần một năm, Chromebook của Acer và của Samsung đều tiêu thụ chậm.


Tủ lưu động chứa Chromebook tại trường trung học East Leyden (Illinois, Mỹ).

Tháng 4/2012, Chrome OS thể hiện sự "nhân nhượng" thứ hai: phiên bản Chrome OS mới nhất (Chrome OS 19) có giao diện bóng bẩy mang tên Aura, gần giống giao diện Windows truyền thống. Giờ đây, trong Chrome OS, trình duyệt Chrome và những ứng dụng Web lấy từ cửa hàng ứng dụng Chrome Web Store có thể chạy trong những cửa sổ riêng biệt. Chrome OS cho phép dùng hình nền tùy ý. Trên hình nền, người dùng có thể sắp xếp các biểu tượng của ứng dụng Web. Khác với Windows, hầu hết biểu tượng ứng dụng trong Chrome OS mở ra trang mạng chứa ứng dụng Web.

Tháng 4/2012 cũng chứng kiến một sự kiện quan trọng đối với Chromebook: dịch vụ Google Drive được khai sinh. Đối với mọi người, Google Drive là dịch vụ lưu trữ trên "mây", tương tự các dịch vụ Cloud Drive (Amazon), SkyDrive (Microsoft), DropBox hoặc SugarSync. Đối với Chromebook, dịch vụ Google Drive giải quyết căn cơ vấn đề lưu trữ. Theo dự định của Google, kể từ phiên bản Chrome OS 20, mọi người dùng Chromebook sẽ có ổ lưu trữ Google Drive hoạt động giống hệt ổ lưu trữ trên máy tính thông thường. Tương tác với ổ lưu trữ Google Drive giúp mọi ứng dụng Web hoạt động giống như phần mềm thông thường cài đặt trên máy, nhưng không phụ thuộc vào máy tính cụ thể. Điều này góp phần quan trọng vào việc thực hiện "lý tưởng" mà Chrome OS luôn hướng đến. Có ý kiến cho rằng Google Drive sẽ tạo ra sự "tái sinh" của hệ điều hành Chrome OS.

Google Drive không chỉ là dịch vụ lưu trữ, mà còn được phát triển như một phương tiện hiển thị (viewer), phương tiện trình diễn (player), giúp người dùng xem được nhiều dạng thức tập tin khác nhau, đồng thời giúp phổ biến những dạng thức tập tin do Google thiết kế. Giao diện lập trình ứng dụng do Google Drive cung cấp giúp cho ứng dụng Web phát triển dễ dàng hơn, đa dạng hơn (đã có ứng dụng Web thực hiện việc xử lý ảnh, dàn dựng phim dựa vào Google Drive). Chrome OS thụ hưởng trọn vẹn mọi lợi ích từ Google Drive.

Giới truyền thông cho rằng Chrome OS còn có thể hưởng lợi từ việc sáp nhập Motorola vào Google. Dự án máy tính Webtop được tiến hành từ giữa năm 2009 tại Motorola rất phù hợp với Chrome OS. Webtop của Motorola thực chất là một điện thoại thông minh có thể chạy trình duyệt Firefox dùng cho máy tính cá nhân thông thường khi được nối với bàn phím và màn hình lớn. Motorola cũng đã chế tạo thiết bị mang tên Lapdock trông giống laptop nhưng mỏng và nhẹ hơn vì chỉ có chức năng của bàn phím và màn hình. Khi gắn điện thoại Motorola Droid vào Lapdock, người dùng có được thiết bị lướt Web thoải mái như khi dùng laptop.


Máy tính Webtop (điện thoại Droid gắn vào Lapdock).

Liệu có thể hình dung điện thoại Android khi gắn vào Lapdock trở thành máy tính dùng Chrome OS? Webtop sẽ là "ngoại hình" mới của Chrome OS, thay cho Chromebook? Google Drive và Webtop sẽ góp phần đem đến thành công ngoạn mục cho Chrome OS? Đó là những bí mật thú vị của tương lai.

NGỌC GIAO

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang