Làm mới bo mạch chủ

01/07/2013 00:00

Trong bài viết này, chúng ta sẽ lưu tâm đến những vấn đề chính liên quan đến bo mạch chủ, bao gồm việc làm vệ sinh cho nó, thay thế đúng loại bo mạch chủ và cập nhật phần mềm điều khiển.

Bo mạch chủ được xem là cơ sở hạ tầng của một chiếc máy vi tính. Hoạt động của bo mạch chủ sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hiệu suất của toàn hệ thống. Nguyên nhân là dù các phụ kiện chính như CPU hay RAM có hoạt động với công suất cực cao đi nữa, mà hệ thống truyền dẫn trên bo mạch chủ yếu kém, thì hiệu suất của hệ thống sẽ suy giảm rất nhiều.

Làm vệ sinh bo mạch chủ

Bụi bẩn gây rất nhiều lỗi làm hư hỏng các linh kiện máy tính, đặc biệt là bo mạch chủ. Nguyên nhân vì bo mạch chủ là thiết bị có diện tích bề mặt to nhất trong máy. Ngoài ra, hầu như toàn bộ các mạch điện, và cổng giao tiếp trên bo mạch chủ để lộ hẳn ra ngoài không khí.

Các bụi bẩn li ti trong không khí sẽ bám vào bo mạch chủ. Sau một thời gian dài không sử dụng, thì lớp bụi bẩn sẽ làm ẩm các mạch điện, và gây chập mạch khi bạn khởi động lại máy tính. Việc làm sạch và khô bo mạch chủ sẽ giúp máy tính của bạn hoạt động bền bỉ, và mạnh mẽ hơn.

Để bắt đầu thao tác làm vệ sinh bo mạch, bạn cần tắt máy, ngắt nguồn điện nối vào máy. Sau đó bạn đeo vòng chống tĩnh điện, rồi tháo lớp vỏ máy.

Bạn đừng quên rút hết cáp nối từ bộ cấp nguồn vào bo mạch chủ. Bạn tháo tiếp RAM và CPU, sau đó rút hết các bo mạch mở rộng như cạc màn hình, modem, ra khỏi khe cắm PCI, AGP…

Khi bo mạch chủ đã trống, bạn có thể dùng máy thổi hay hút loại vừa để thổi sạch bụi trên bề mặt. Cần lưu ý không đưa máy hút hay thổi vào quá gần bề mặt của bo mạch chủ. Trường hợp có lớp bụi đóng quá chặt, bạn có thể dùng thêm cọ mềm để quét hỗ trợ trong lúc thổi. Nếu dùng máy sấy tóc, bạn cần tránh chọn chức năng thổi khí nóng, để tránh làm hỏng các mạch điện, vốn rất mỏng, và nằm trên bề mặt bo mạch.

Sau khi làm sạch, bạn lần lượt lắp lại các phụ kiện, và cáp điện, rồi khởi động lại máy tính.

Xác định loại bo mạch chủ đang có

Khi chiếc bo mạch chủ bị hỏng, và bạn cần thay nó bằng một cái mới y như vậy, thì việc đầu tiên là bạn phải xác định loại bo mạch chủ mà bạn đang dùng trong máy tính. Cách đơn gián nhất là bạn tháo nắp thùng máy, xem mã hiệu in trên bo mạch rồi tra rồi dùng nó để tra cứu trên Google. Nếu lười tháo nắp thùng máy, thì bạn có thể dùng một số phần mềm chuyên dụng và miễn phí như HWInfo32 để xác định mã hiệu của bo mạch chủ.

Dĩ nhiên, bạn chỉ cần nắm được mã hiệu của bo mạch chủ cũ để trao đổi với người bán hàng, chứ chung ta không nhất định phải mua lại đúng mã hiệu ấy. Rất nhiều dòng bo mạch chủ mới, đã được nâng cấp, và sửa lỗi, cũng như hoạt động mạnh mẽ hơn, mà giá có khi còn thấp hơn dòng bo mạch cũ.

Thay mới bo mạch chủ

Nếu bo mạch chủ đã bị hỏng, không thể tiếp tục sử dụng, thì bạn chỉ còn có cách giải quyết duy nhất là thay nó bằng một bo mạch chủ mới. Để tháo bo mạch chủ cũ ra khỏi máy tính, thì tương tự như khi làm vệ sinh, bạn sẽ cần tắt nguồn, gở bỏ tất cả các dây cáp ra khỏi máy tính sau đó mở thùng máy ra. Kế tiếp bạn gở bỏ các dây cáp bên trong máy, bao gồm dây cáp ổ cứng và các dây cáp âm thanh và tháo ổ cứng ra khỏi khay. Bạn cũng tháo hết các dây cáp còn lại và các loại card gắn trên các khe cắm mở rộng (PCI, AGP, ISA...) rồi đặt chúng ở một nơi không bị nhiễm tĩnh điện, chẳng hạn như mặt bàn gỗ.

Bước tiếp theo là tháo các vít dùng cố định bo mạch với thùng máy, và nhẹ nhàng gở bo mạch chủ ra khỏi thùng máy. Với các bo mạch chủ sử dụng chốt nhựa để cố định, bạn dùng tay bóp nhỏ đầu chốt giữ, rồi nâng từng góc bo mạch lên để tháo rời nó khỏi thùng máy.

Chú ý khi mua bo mạch mới, bạn cần quan tâm đến kích thước của bo mạch mới có phù hợp với thùng máy cũ hay không. Cần tránh việc bo mạch mới khi lắp vào thì có phần nào đó chạm trực tiếp vào phần kim loại của thùng máy. Sau khi siết các vít lại, bạn cần gắn lại các đầu cấp nguồn và tiến hành cài đặt theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Cài đặt lại trình điều khiển cho bo mạch mới

Cuối cùng, sau khi hoàn tất quá trình cài đặt và tinh chỉnh bo mạch chủ, bạn lắp lại các thiết bị ngoại vi và cuối cùng là cài đặt trình điều khiển bằng đĩa CD đi kèm trong hộp đựng bo mạch. Nếu muốn, bạn có thể lên trang web của nhà sản xuất để tải bản mới nhất của trình điều khiển này.

Nếu bạn chỉ nâng cấp bo mạch chủ, nghĩa là máy tính vẫn còn hoạt động, thì việc quan trọng trước khi thay bo mạch, là tiến hành sao lưu các chương trình điều khiển thiết bị của mọi phụ kiện khác. Vì thông thường thì bạn sẽ tháo các thiết bị từ bo mạch chủ cũ, rồi gắn vào bo mạch chủ mới. Nhưng nếu bo mạch chủ mới không giống với bo mạch chủ cũ thì các trình điều khiển thiết bị cũng khác nhau, có thể làm máy tính hoạt động không ổn định. Cách tốt nhất là bạn nên tiến hành sao lưu dự phòng cho dữ liệu trên toàn ổ cứng trước khi thay bo mạch chủ. Bạn cũng cần tiến hành cài đặt lại hệ điều hành, rồi khôi phục lại các chương trình từ bản sao lưu, sau khi đã lắp đặt bo mạch chủ mới vào.

Để hệ thống có thể hoạt động ổn định và hiệu quả, có khi bạn sẽ cần tinh chỉnh lại một vài thanh phần trên bo mạch chủ. Một số loại bo mạch có phần chỉ dẫn chính xác vị trí cùa các khóa chuyển đổi (DIP switches) và các cầu nối (jumper) mà bạn cần thực hiện. Nếu không có sách hướng dẫn, bạn có thể tìm chúng trên trang web của nhà sản xuất.

ANH VÂN

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang