Xe tự hành Google

22/03/2013 23:18

Ngày 25/9/2012, khi đến thăm trụ sở Google bằng xe tự hành của Google, thống đốc California - Jerry Brown - đã ký thông qua dự luật cho phép xe tự hành được lưu thông chính thức tại bang California từ năm 2015.

Sau Nevada và Florida, California công nhận xe tự hành là phương tiện giao thông an toàn. Như vẬy, mười năm sau câu chuyện kỳ thú về xe không người lái trong phim Herbie Fully Loaded (2005), những điều tưởng như viển vông sẽ trở thành thực tế hằng ngày tại Mỹ.

Một ngày nắng đẹp đầu tháng 10/2010, chiếc Toyota Prius xuất phát từ trụ sở Google, chạy lòng vòng trên đường phố San Francisco trong nửa giờ trước khi hướng về phía đường cao tốc 101, hòa vào dòng xe chuyển động nhanh xuyên qua vùng Silicon Valley. Trên xe, Christopher Urmson – chuyên gia ngành tự động của Đại học Carnegie-Mellon – ngồi sau tay lái nhưng không đụng vào tay lái. Xe được điều khiển bởi phần mềm AI (Artificial Intelligence - trí tuệ nhân tạo).Chiếc Prius chạy đúng tốc độ quy định của đường cao tốc - tốc độ được ghi nhớ trong cơ sở dữ liệu của máy tính gắn phía sau băng ghế sau.

Rời đường cao tốc, chiếc Prius tự động giảm tốc độ, thận trọng tiến vào khu vực đông người qua lại, tự động dừng và chạy theo đèn hiệu giao thông. Trên đường phố, không ai hay biết chiếc Prius đang chạy là xe tự hành, dù hàng chữ Google ở hông xe và bộ phận trông như đèn hiệu của xe cảnh sát gắn trên nóc gợi đôi chút tò mò. Nhiều người đoán rằng đó là xe làm nhiệm vụ chụp ảnh đường phố, dùng cho chức năng Street View của dịch vụ Google Maps.

Bộ cảm ứng quay trên nóc xe có nhiệm vụ tạo lập tức thời bản đồ địa hình trong phạm vi 60 mét chung quanh xe. Các bộ cảm ứng khác cũng thu thập dữ liệu liên tục để cung cấp cho phần mềm AI điều khiển xe. Hai ống kính thu hình gắn gần kính chiếu hậu trong xe có nhiệm vụ nhận biết đèn hiệu giao thông và phát hiện vật chướng ngại phía trước. Việc xác định chính xác vị trí của các vật chướng ngại quanh xe được thực hiện bởi bốn bộ cảm ứng radar: ba ở phía trước và một ở phía sau. Bánh xe sau bên trái còn được gắn một bộ cảm ứng để nhận biết lập tức vị trí của xe trên bản đồ trong mỗi thay đổi nhỏ của hướng chuyển động. Bản đồ được hiển thị trên màn hình bên phải tay lái.


Máy tính trên xe tự hành Google.

Xe tự hành Google chạy trên đường cao tốc 101 ở California.


Tuy không điều khiển xe, Urmson luôn tập trung lắng nghe cảnh báo của một giọng nữ dịu dàng từ máy tính: "approaching a crosswalk" (sắp đến đường sọc băng ngang cho người đi bộ), "turn ahead" (sắp đến chỗ rẽ). Giọng nữ ấy cũng được dùng để thông báo sự cố đối với hệ thống điều khiển. Bất cứ lúc nào Urmson cũng có thể giành quyền điều khiển xe bằng cách bấm vào một nút đỏ bên phải tay lái. Máy tính cũng tạm ngừng điều khiển xe nếu Urmson đạp thắng hoặc quay tay lái. Urmson từng thực hiện thao tác như vậy trong vài trường hợp: một người đi xe đạp vượt đèn đỏ, một xe phía trước bất ngờ dừng và lui vào chỗ đậu,...

Xe tự hành là mục tiêu của một dự án nghiên cứu bí mật tại Google, khởi xướng bởi tiến sĩ Sebastian Thrun (Thrun cũng là người sáng chế chức năng Street View). Xe tự hành Google bắt đầu được thử nghiệm trên đường phố từ năm 2010, được cải tiến liên tục để có thể chạy tự động hoàn toàn. Trong thời gian thử nghiệm, luôn có người ngồi sau tay lái của xe tự hành (dù không điều khiển xe) vì luật pháp chưa cho phép lưu thông xe không người lái.

Thrun có niềm say mê đặc biệt đối với xe tự hành. Nhiệt tình của Thrun tác động đến hai người sáng lập Google – Larry Page và Sergey Brin – mạnh đến mức Google đầu tư lớn cho dự án xe tự hành dù khả năng thu lợi nhuận chưa rõ ràng. Độ tin cậy của xe tự hành tăng dần theo sự gia tăng số lượng xe thử nghiệm và thời gian thử nghiệm. Đến nay, sau khi chạy trên 480.000 km, các xe tự hành Google chưa hề gây tai nạn. Chỉ có một sự cố nhỏ không do lỗi của hệ thống điều khiển: một xe tự hành Google bị đụng từ phía sau khi dừng ở đèn đỏ.

Trả lời giới báo chí sau khi bang California cho phép xe tự hành lưu thông, Brin bày tỏ hy vọng xe tự hành sẽ xuất hiện trên thị trường sau năm năm nữa (giá thành một xe tự hành hiện còn quá cao: 150.000 USD). Đáp lại những lời chỉ trích, Brin khẳng định xe tự hành an toàn hơn xe do người lái, sẽ giảm thiểu số người thiệt mạng vì tai nạn giao thông (mỗi năm có khoảng 33.000 người thiệt mạng vì tai nạn giao thông tại Mỹ và hàng triệu người khắp thế giới). Khác với xe do người lái, xe tự hành có khả năng quan sát quanh xe, không vi phạm luật giao thông, không mất tập trung, không... ngủ gật hoặc say rượu.



Nhóm lãnh đạo Google – Eric Schmidt, Larry Page, Sergey Brin – giới thiệu xe tự hành (2011).


Không chỉ vấn đề an toàn, dư luận xã hội lo ngại những tình huống pháp lý phức tạp nẩy sinh do xe tự hành. Quả thực, toàn bộ luật giao thông vẫn dựa trên giả định: xe chạy luôn có người lái. Tai nạn liên quan đến xe tự hành chắc chắn sẽ xảy ra, sớm hay muộn. Khi ấy, người chịu trách nhiệm là người ngồi trong xe, hay nhà sản xuất xe, hay công ty tạo ra phần mềm điều khiển xe?

Thống đốc California trấn an rằng chính quyền sẽ bắt buộc mỗi xe tự hành phải có người chịu trách nhiệm pháp lý như người lái xe hiện nay, kể cả khi người ấy không ngồi trong xe. Tuy nhiên, giới luật sư cho rằng quy định như vậy còn quá đơn giản, sẽ không thể theo kịp nhiều tình huống thực tế. Có đề xuất cụ thể: phải quy định làn đường dành riêng cho xe tự hành.

Bên cạnh vấn đề pháp lý, có ý kiến xét đến tâm lý xã hội, khẳng định xe tự hành chỉ có thể là phương tiện thiểu số, dành cho người già, trẻ em, người khuyết tật vì con người vẫn thích điều khiển chiếc xe của mình hơn. Ý kiến phản bác dựa trên nghiên cứu của Công ty Ford cho thấy thế hệ Millennials (thế hệ "thiên niên kỷ", sinh từ năm 1980 đến 2000) tại Mỹ không còn xem việc sở hữu xe và điều khiển xe là "lẽ sống", là "đẳng cấp", là "lãng mạn" như các thập niên trước (thể hiện rõ nét trong phim American Graffiti - 1973).

Lại có ý kiến "nhìn xa trông rộng", lo ngại xe tự hành sẽ tước đoạt phần lớn việc làm của nghề lái xe, gia tăng nạn thất nghiệp. Ý kiến ngược lại cho rằng xe tự hành sẽ tạo ra việc làm do sự phát triển những dịch vụ liên quan. Trong nhiều trường hợp, vẫn cần người ngồi sau tay lái, dự phòng sự cố.

Giống như mọi phát minh quan trọng, xe tự hành hứng chịu ý kiến phê phán ở nhiều khía cạnh. Tuy vậy, Brin lạc quan phác họa tương lai khi phần lớn xe lưu thông trên đường là xe tự hành: khoảng cách an toàn giữa các xe ngắn hơn, mặt đường được sử dụng hiệu quả hơn. Mật độ xe trong bãi đậu cũng sẽ cao hơn hơn vì xe tự hành có thể vào chỗ đậu chính xác hơn xe do người lái. Nếu phát triển công nghệ liên lạc tự động giữa xe với xe (vehicle-to-vehicle – V2V), giữa xe với hạ tầng giao thông (vehicle-to-infrastructure – V2I), hiệu quả sử dụng mặt đường, hiệu quả phòng tránh kẹt xe và tai nạn sẽ cao hơn nữa.

Xe tự hành có thể được chủ nhân gọi bằng điện thoại (chỉ một cái vỗ nhẹ trên màn hình cảm ứng) và tự tìm chỗ đậu sau khi đưa chủ nhân đến nơi. Xe tự hành sẽ thúc đẩy việc cho thuê xe, dùng chung xe, giảm số lượng xe trên đường. Theo Brin, nước Mỹ hiện có khoảng một tỉ xe đang lưu thông, sau 50 năm số lượng xe sẽ tăng đến hai tỉ, có thể đến bốn tỉ, không hạ tầng giao thông nào đáp ứng nổi nếu không có giải pháp công nghệ mới.

Xe tự hành có thể có thiết kế mới, nhỏ hơn, nhẹ hơn (do đó, tiết kiệm nhiên liệu hơn) xe hiện nay và không nhất thiết là "xe hơi". Chẳng hạn, có thể có các loại xe giao hàng lớn nhỏ khác nhau, hình dạng khác nhau tùy theo loại hàng hóa.

Chế độ tự hành đã có từ lâu ở máy bay, tàu thủy, tàu ngầm nhưng xe tự hành là vấn đề phức tạp hơn nhiều. Nếu thực sự được cuộc sống chấp nhận, xe tự hành sẽ biến đổi sâu sắc hoạt động xã hội, giống như Internet.

NGỌC GIAO

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang