Windows và Metro

22/03/2013 22:50

Qua các phiên bản thử nghiệm, Windows 8 dường như gồm hai hệ điều hành: Windows và... Metro, trong đó Metro là nòng cốt.

Ngày 31/5/2012, Microsoft phát hành phiên bản hệ điều hành thử nghiệm Windows 8 Release Preview, khởi đầu đợt thử nghiệm cuối cùng trước khi phát hành chính thức Windows 8 vào cuối năm 2012.

Với giao diện Metro và kiến trúc hoàn toàn mới, Windows 8 là sự thay đổi triệt để giao diện hệ điều hành Windows kể từ khi có Windows. Trong giao diện Metro, phần mềm ứng dụng luôn luôn chiếm trọn màn hình, không còn khái niệm cửa sổ phần mềm ứng dụng. Do vậy, nhiều ý kiến cho rằng Windows 8 thực chất không còn là Windows. Trong Windows 8, Metro là giao diện mặc định, giao diện Windows truyền thống (thường gọi là giao diện Desktop) chỉ tồn tại như "công trình phụ" nhằm duy trì sự tương thích với phần mềm ứng dụng cũ, tương tự vai trò của cửa sổ DOS kể từ phiên bản Windows XP.

Steven Sinofsky giới thiệu Windows 8 Release Preview tại Hội thảo Windows 8 Developer Days (Tokyo, 23/4/2012).

Phiên bản thử nghiệm Windows 8 Release Preview (Win8 RP) được giới truyền thông đánh giá cao về tốc độ, sự ổn định và tính hiệu quả. Kể từ Windows 7, Microsoft không còn theo đuổi mô hình phát triển cũ: phiên bản Windows mới không còn đòi hỏi "gay gắt" về sức mạnh phần cứng. Mục tiêu chính của việc xây dựng Windows 8 là tạo ra hệ điều hành chạy tốt trên phần cứng không mạnh, tiêu thụ ít năng lượng, của những thiết bị di động, điều mà Windows 7 không thể đáp ứng.

Win8 RP có nhiều cải tiến trong giao diện Metro, trong các phần mềm và dịch vụ cài sẵn. Có lẽ quan trọng nhất là việc cho phép sử dụng touchpad một cách nhạy bén để lướt nhanh trên giao diện Metro, thuận tiện cho laptop không có màn hình cảm ứng. Dù sao, giao diện Metro vẫn hiệu quả nhất trên loại máy tính cá nhân mới: touch laptop (máy tính xách tay có màn hình cảm ứng), xem như sự hợp nhất laptoptablet (máy tính bảng).

Windows 8 Release Preview cho phép lướt nhanh trên giao diện Metro bằng touchpad.

Trước Win8 RP, nhiều người dùng phiên bản thử nghiệm Windows 8 Consumer Preview than phiền rằng trong giao diện Metro không có nút bấm Start như trong Windows truyền thống. Nhanh chóng xuất hiện nhiều bài viết trên mạng chỉ dẫn thủ thuật để "lấy lại" nút bấm Start trong giao diện Metro. Với phiên bản Win8 RP, Microsoft tỏ ra lắng nghe phản hồi của người dùng bằng cách... vô hiệu hóa các "mánh lới" để người dùng không thể nào dùng nút bấm Start quen thuộc trong giao diện Metro.

Sự tập trung vào giao diện Metro còn thể hiện ở sự kiện Microsoft quyết định từ bỏ phong cách Aero cho giao diện Desktop. Trong Windows 8, khi chuyển từ giao diện Metro qua giao diện Desktop, người dùng sẽ thấy những cửa sổ đơn giản (ít chi tiết và có màu trơn) phù hợp với phong cách của Metro, không còn bóng bẩy như trong Windows 7. Bản thân biểu tượng Windows 8 chỉ còn một màu xanh dương trơn, đơn giản đến mức... khó tin.

Ngoài những ưu điểm, phiên bản Win8 RP vẫn tồn tại nhược điểm: dường như có hai hệ điều hành trong Windows 8. Những quy định cho hệ thống trong giao diện Desktop không có hiệu lực trong giao diện Metro và ngược lại.Trình duyệt Internet Explorer 10 (IE 10) trong giao diện Metro và trong giao diện Desktop là hai phần mềm độc lập.Trình duyệt IE 10 trong Metro không cho phép cài đặt phần mềm bổ sung (điển hình là Flash Player) như trình duyệt IE 10 trong giao diện Desktop. Với Win8 RP, Microsoft thể hiện đôi chút nhân nhượng: IE 10 trong giao diện Metro tích hợp sẵn Flash Player (giống như trình duyệt Chrome) và chỉ cho phép Flash Player hoạt động đối với một số trang mạng quan trọng (như trang mạng của Disney).

Chưa có hệ điều hành Windows nào như Windows 8, khi mà phản hồi của người dùng qua các phiên bản thử nghiệm phân liệt thành hai phe rõ ràng: những người yêu Metro (phe "cấp tiến") và những người ghét Metro (phe "bảo thủ"). Phe cấp tiến ca ngợi Metro là sáng tạo đột phá, mang đến trải nghiệm mới mẻ, thú vị cho người dùng PC. Phe bảo thủ chê bai Metro quá bất tiện khi dùng con chuột, khẳng định Windows 8 là "Vista thứ hai", không đáng quan tâm. Những cuộc thăm dò trên mạng cho thấy phe cấp tiến áp đảo phe bảo thủ hoặc có khi ngược lại. Điều này chứng tỏ "lực lượng" của hai phe ngang ngửa.

Phải thừa nhận rằng giao diện Metro chỉ tối ưu khi dùng màn hình cảm ứng.Ngoài ra, những ứng dụng toàn màn hình trong giao diện Metro thường lãng phí nhiều phần trống trên màn hình lớn của máy tính để bàn.Trong khi đó, người dùng có thể tận dụng không gian của Desktop trên màn hình lớn để làm việc đồng thời với nhiều cửa sổ phần mềm ứng dụng.

Những lời phê phán ôn hòa hy vọng rằng Microsoft sẽ cho phép người dùng lựa chọn ngay từ đầu: Metro hoặc Desktop. Nhờ vậy, người dùng Windows 8 có thể hoàn toàn bỏ qua giao diện Metro, luôn luôn làm việc với giao diện Desktop thân thuộc.

Tuy nhiên, có nhiều dấu hiệu cho thấy Microsoft không có ý định tạo ra lựa chọn như vậy.Metro, đối với Microsoft, là tiến hóa tất yếu của giao diện người dùng. Trên trang mạng MSDN (blogs.msdn.com), Steven Sinofsky - người lãnh đạo bộ phận phát triển Windows tại Microsoft - khẳng định: "Về cơ bản, chúng tôi tin rằng người dùng có khả năng thích nghi với xu hướng tiến bộ. Trong lịch sử máy tính, người dùng luôn luôn thích nghi với cung cách mới, với phương pháp tương tác mới".Sinofsky cũng nhắc nhớ rằng trước đây người dùng DOS đã than phiền rất nhiều về môi trường Windows nhưng rốt cuộc mọi người đều thích nghi tốt với Windows.

Trong chiến lược Metro, thực ra Microsoft không dựa vào niềm tin chung chung về khả năng thích nghi của người dùng, mà căn cứ vào phân tích duy lý, cho thấy rõ số người dùng desktop PC (máy tính để bàn) sẽ là thiểu số nhỏ bé so với số người dùng mobile PC (máy tính di động). Sinofsky phác họa hình ảnh mobile PC khác với laptop thông thường:

"Thử hình dung một tấm bảng nhỏ. Nhẹ và mỏng. Pin bền bỉ. Màn hình sắc sảo, màu sắc rực rỡ. Bạn dùng nó ở ghế bành để chơi, nghe, xem, đọc, chỉnh sửa hình ảnh và giao tiếp xã hội. Thế rồi bạn muốn làm những việc khác nữa. Chỉ cần gắn thêm bàn phím vào tấm bảng hoặc kéo ra bàn phím từ tấm bảng, bạn có được trải nghiệm trọn vẹn trên máy tính cá nhân thông thường, với bộ phần mềm Microsoft Office hoàn chỉnh.

Windows 8 hình dung sự hội tụ của hai loại thiết bị: laptop và tablet. Thay vì phải dùng đến ba loại thiết bị (điện thoại, tablet và laptop), bạn chỉ cần hai thiết bị: điện thoại và máy tính chạy Windows".

Tuy không nói rõ, có lẽ Sinofsky đang hình dung điện thoại của người dùng Windows 8 là điện thoại Windows Phone với giao diện Metro, tạo ra trải nghiệm nhất quán, thông suốt.

Máy tính Samsung Series 7 Slate gồm hai mảnh, có màn hình cảm ứng, thích hợp cho Windows 8.

Michael Mace - chuyên gia phân tích thị trường - diễn giải kỳ vọng lớn lao của Microsoft đối với Metro:

"Có thể chỉ là sự tự tin thái quá. Họ tin rằng họ có thể buộc người dùng làm những gì họ muốn. Những người thiết kế sản phẩm luôn nghĩ rằng mọi người sẽ nhanh chóng yêu thích sản phẩm của họ.

Nhưng cũng có thể vì cảm giác bất an. Dường như sự lo âu đang lặng lẽ xâm chiếm Microsoft. Khi Apple nói rằng thời đại PC đã kết thúc, tôi nghĩ rằng Microsoft tin vào điều đó hơn cả Apple! Trong thị trường thiết bị di động mới, Microsoft chỉ là một tay đua, không có vị trí độc tôn như thị trường PC. Tôi nghĩ rằng Microsoft cảm thấy phải tìm đòn bẩy để chuyển quyền lực đang suy giảm của mình trong lĩnh vực PC sang lĩnh vực thiết bị di động.

Microsoft mong muốn cắt xén thị phần của iPad (và cả thị phần máy tính bảng Android) bằng cách tạo ra loại PC mới hoạt động tốt đẹp như iPad. Bạn sẽ chứng kiến chiến dịch quảng cáo hoành tráng cho laptop có màn hình cảm ứng vào mùa thu sắp tới.

Vì vậy bạn hiểu vì sao Microsoft thúc đẩy việc chuyển đổi qua giao diện Metro càng nhanh càng tốt.Tôi nghĩ Microsoft lo sợ sự chậm trễ khiến họ bị loại khỏi thị trường mới.Những người đang dùng Windows là niềm hy vọng của Microsoft. Microsoft muốn đẩy người dùng Windows đến với Metro, sớm quen thuộc với Metro, từ bỏ thói quen sử dụng giao diện Desktop".

Màn hình khởi động Metro trong Windows 8 là cuộc trình diễn rầm rộ mọi dịch vụ trực tuyến của Microsoft. Nếu Metro được đón nhận nhiệt tình, Microsoft sẽ đẩy lùi được iPad, chiếm lĩnh thị trường máy tính di động, vừa xoay chuyển tình thế trong thị trường dịch vụ trực tuyến, vừa thu hút nhiều nhà sản xuất đến với hệ điều hành Windows Phone, ngoài đồng minh chiến lược Nokia. Bản thân Nokia sẽ thoát hiểm trong gang tấc. Một kịch bản hoàn hảo!

Thị trường sẽ vồ vập touch PC và iPad sẽ lỗi thời? Câu hỏi này sẽ có lời đáp trong tương lai gần.

NGỌC GIAO

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang