Windows 8 và viễn cảnh Vista

19/03/2013 21:17

Bất chấp hình ảnh quảng cáo hào nhoáng về các loại máy tính mới dùng Windows 8, nhiều bài bình luận trên mạng nhận định: Windows 8 sẽ đi theo con đường của Windows Vista. Vì sao?

Càng gần đến ngày 26/10/2012 - ngày phát hành chính thức Windows 8, những cuộc tranh luận về triển vọng của hệ điều hành mới càng sôi nổi.

"Tin mới, tin mới. Cuối cùng, giám đốc điều hành Tim Cook của Apple đã có quyết định quan trọng: thay đổi mô hình kinh doanh của Apple. Apple sẽ cấp phép sử dụng hệ điều hành iOS cho Samsung, HTC, Huawei, ZTE. Sản phẩm đột phá iPhone 5 sẽ là sản phẩm mẫu, được bán hạn chế qua mạng, nhằm định hướng thiết kế cho những đối tác của Apple".

Dòng tin nêu trên (7/2012) là trò đùa của nhà bình luận (blogger) Jean-Louis Gassée, rêu rao một điều khó tin. Giữa thập niên 1990, Apple từng cố gắng thiết lập mô hình kinh doanh tương tự Microsoft, cấp phép sử dụng hệ điều hành Mac OS cho Power Computing và Motorola để sản xuất máy tính đồng dạng Macintosh. Khi trở lại với Apple, Steve Jobs lập tức hủy bỏ mô hình kinh doanh tai hại do người tiền nhiệm vạch ra. Qua những sản phẩm iPod/iPhone/iPad, mô hình kinh doanh của Apple dựa trên sự kiểm soát chặt chẽ phần cứng, phần mềm và dịch vụ tỏ ra vô cùng hiệu nghiệm trong thời kỳ bùng nổ thiết bị di động.

Tin "tức cười" của Gassée thực chất nhằm diễn đạt tình trạng "khó tin", khó dự đoán của Microsoft khi chuyển đổi mô hình kinh doanh. Với việc công bố máy tính Surface và Surface Pro, Microsoft đang áp dụng mô hình kinh doanh của Apple theo cách riêng.

Máy tính Surface là sản phẩm cạnh tranh trực tiếp với iPad. Surface cũng có bộ xử lý thuộc dòng ARM như iPad để tiết kiệm năng lượng. Surface dùng hệ điều hành Windows RT (Run Time). Giống như hệ điều hành iOS của iPad, Windows RT gắn chặt với máy Surface, không hiện diện dưới dạng sản phẩm phần mềm độc lập. Tương tự iPad, máy Surface có sẵn bộ công cụ văn phòng (phiên bản rút gọn của Office 2013), phần mềm trên Surface chỉ được cài đặt từ một nguồn duy nhất do Microsoft kiểm soát: cửa hàng trực tuyến Windows Store. Phần mềm Windows cũ không chạy được trên Windows RT.

Máy tính Microsoft Surface dùng Windows RT.

Trong tên gọi Windows RT không có số hiệu phiên bản hệ điều hành.Microsoft dự trù Windows RT sẽ được cập nhật tự động và liên tục, tương tự hệ điều hành Chrome OS trên máy tính Chromebook của Google.

Máy Surface Pro có cấu hình mạnh hơn máy Surface, dùng hệ điều hành Windows 8. Windows 8 thực chất là phiên bản khác của Windows RT dùng cho bộ xử lý Intel x86. Bộ phận phụ trong Windows 8 là... Windows truyền thống, duy trì sự tương thích với phần mềm cũ.Windows 8 vẫn được bán dưới dạng phần mềm độc lập.

Trong khi máy Surface có nhiệm vụ thu hút người dùng máy tính bảng, Microsoft chế tạo máy Surface Pro để lôi kéo người dùng PC truyền thống.

Việc quảng bá mạnh mẽ máy Surface và Surface Pro khiến những nhà sản xuất PC cảm thấy bất an. Để trấn an những đối tác truyền thống, Steve Ballmer - giám đốc điều hành Microsoft - đính chính rằng Surface và Surface Pro có vai trò như sản phẩm mẫu, nhằm định hướng thiết kế. Ngày 13/8/2012, Microsoft thông báo đạt được thỏa thuận với các nhà sản xuất PC (Dell, Samsung, Asus, Lenovo) để tung ra thị trường nhiều loại máy tính chạy Windows RT và Windows 8 trong ngày phát hành 26/10/2012.

Máy tính Asus Tablet 600 dùng Windows RT.

Giá bán của các loại máy vẫn được giữ kín hoặc chưa vội ấn định. Có nguồn tin nói rằng Microsoft sẽ bán máy Surface với giá 600 USD để nhường phân đoạn giá thấp (thường ứng với lợi nhuận thấp) cho các đối tác. Lại có tin đồn khẳng định chắc chắn Surface sẽ có giá 200 USD để nhanh chóng thâm nhập thị trường, cạnh tranh với Kindle Fire của Amazon và Nexus 7 của Google. Đó chắc chắn là giá bán chịu lỗ, chỉ ứng với số lượng sản phẩm nhất định, trong thời hạn nhất định, tùy thuộc vào việc đo lường hiệu quả thị trường.

Dù bán máy Surface ở mức giá nào, mô hình kinh doanh mới của Microsoft (tôi và anh cùng bán phần cứng, tôi bán phần mềm và dịch vụ) ẩn chứa nhiều rủi ro hơn mô hình kinh doanh quen thuộc (anh bán phần cứng, tôi bán phần mềm và dịch vụ), phức tạp hơn mô hình kinh doanh của Apple (tôi bán phần cứng, phần mềm và dịch vụ).

Sản phẩm Surface và Surface Pro là cách thể hiện tầm nhìn của Microsoft về thời đại PC di động (mobile PC). Khi theo đuổi PC di động, Microsoft đã xem nhẹ PC truyền thống. Nhà bình luận Michael Mace nhận định: "Windows 8 không được thiết kế cho PC. Giao diện của Windows 8 rất thích hợp cho việc thụ hưởng nội dung số trên máy tính bảng nhưng không thuận tiện cho người dùng PC. Nếu bạn là người làm việc trên PC, Windows 8 chẳng thêm mấy ích lợi, lại thường gây phiền phức cho bạn. Nếu dùng Windows 8 với con chuột, bạn sẽ thấy mọi thao tác đều bất tiện hơn so với phiên bản Windows trước.Tôi không chắc Windows 8 sẽ là sản phẩm thành công".

Máy tính Asus Transformer AiO dùng Windows 8.

Không ít ý kiến từ người dùng PC truyền thống cho rằng thao tác trên Windows 8 thường qua nhiều bước hơn so với Windows 7, ngay cả thao tác tắt máy.Có người cảm thấy... chóng mặt khi lướt trên giao diện Windows 8 với màn hình lớn. Có người không hài lòng với những biểu tượng đơn sơ, cách điệu theo hướng tối giản trong Windows 8, cho rằng giao diện Windows 8 không tinh tế như Windows 7, không bóng bẩy như Mac OS (nay là OS X). Điều "nghiêm trọng" là Microsoft không cho phép người dùng Windows 8 bỏ qua hoàn toàn giao diện mới để trở lại với giao diện truyền thống trong các phiên bản Windows trước.Microsoft cương quyết tạo ra trải nghiệm mới, nhất quán từ điện thoại (Windows Phone) đến PC di động và PC truyền thống.

Trên trang mạng Building Windows 8, Steven Sinofsky - người lãnh đạo bộ phận phát triển Windows - cho rằng những lời phàn nàn về Windows 8 là phản ứng thông thường khi tiếp xúc với cái mới và sẽ qua đi khi người dùng quen dần (5/2012): "Về cơ bản, tôi tin vào con người, tin vào khả năng thích ứng với sự tiến hóa. Xuyên suốt lịch sử phát triển của máy tính, con người luôn luôn phải thích ứng với mô thức mới, với phương pháp tương tác mới".

Antoine Leblond - người phụ trách bộ phận dịch vụ Windows Web Services - nhận định lạc quan (12/2011): "Chúng tôi vừa bán được 500 triệu bản Windows 7. Điều này nghĩa là nửa tỉ PC có thể nâng cấp lên Windows 8 trong ngày phát hành. Windows 8 sẽ là nền tảng lớn nhất, là cơ hội lớn nhất cho người làm phần mềm".

Nhà bình luận Geoff Duncan không tán thành sự lạc quan như vậy (8/2012): "Người dùng Windows từ lâu truyền tụng rằng các hệ điều hành Windows tốt và không tốt nối tiếp nhau xen kẽ. Trong khi Windows 98 được đón nhận nồng nhiệt, Windows Me thì không. Trong khi Windows XP trở thành chuẩn của PC trong cả thập niên, Windows Vista lại bị... ghét bỏ. Trong khi Windows 7 đang tạo dựng thành công vững chắc cho Microsoft, Windows 8 sẽ trở thành... Vista mới?".

Sẽ quá vội vàng nếu tin vào điều đó như một quy luật, nhưng khó phủ nhận một thực tế: khi Windows mang đến sự hài lòng cho người dùng, sự hài lòng ấy có thể kéo dài hơn Microsoft mong đợi, kéo dài hơn chu kỳ phát triển Windows. Khi phiên bản Windows mới ra đời, bất chấp chiến dịch quảng cáo rầm rộ, người dùng thường cân nhắc về những lợi ích mới, xem có xứng đáng với những rủi ro của sự nâng cấp.Trục trặc dù nhỏ có thể xáo trộn toàn bộ công việc của họ vốn đang trôi chảy. Trì hoãn chuyển qua phiên bản mới, người dùng rốt cuộc bỏ qua luôn phiên bản "mới" và nâng cấp lên phiên bản mới hơn! Với bước phát triển nhảy vọt trong Windows 8, cái giá của sự nâng cấp càng lớn, khả năng người dùng bỏ qua Windows 8 càng lớn.

Máy tính Asus Taichi (hai màn hình) dùng Windows 8.

Phía sau niềm lạc quan của Microsoft về sự thích ứng của người dùng với Windows 8, dường như có nhận định ít nhiều chủ quan: số người dùng PC truyền thống sẽ giảm nhanh (lời phàn nàn của họ không quan trọng), người dùng Windows 8 phần lớn sẽ là người dùng PC di động.

Thành công của Windows 8 gắn liền với thành công của máy Surface/Surface Pro và những sản phẩm tương tự.Có thể người dùng PC truyền thống sẽ trở thành thiểu số đúng như Microsoft mong đợi. Cũng có thể PC truyền thống vẫn sống khỏe, buộc Microsoft phải tái tạo giao diện thích hợp cho PC truyền thống trong Windows 9!

Chỉ một năm sau ngày phát hành Windows 8, thực tế sẽ cho lời đáp rõ ràng.

NGỌC GIAO

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang