Windows 10 và lòng tin vào Microsoft

22/09/2015 09:06

Windows 10 đã hiện diện trên gần trăm triệu máy tính thường và máy tính bảng. Hầu như mọi người dùng đều hài lòng với Windows 10, nhưng điều đó không có nghĩa người dùng hài lòng với Microsoft.

Nhà nghiên cứu Vivek Wadhwa (Đại học Stanford và Đại học Duke, 17/8/2015) kể rằng trước đây ông thường nghi ngờ Microsoft, nhưng rốt cuộc ông vẫn cài đặt Windows 10 trên chiếc MacBook Pro của mình và cảm thấy hài lòng với Windows 10:

"Tôi không rõ tôi có trở thành kẻ dị giáo hay không, sẽ phải hối lỗi và chịu đọa đày hay không cho việc cài đặt Windows 10 trên chiếc MacBook Pro của tôi. Nhưng cho đến nay, tôi đã có trải nghiệm tốt đến mức bất ngờ: các ứng dụng Microsoft Office yêu thích của tôi - Outlook, Word và PowerPoint - chạy nhanh hơn bao giờ hết. Đồng thời, tôi vẫn có thể tiếp tục dùng màn hình và ổ cứng rời qua cổng Thunderbolt. Windows 10 là hệ điều hành được thiết kế đẹp, đem đến cho tôi những gì tốt nhất của quá khứ và hiện tại: vừa duy trì sự hữu ích và thân thiện của hệ điều hành Windows cũ, vừa cho phép tôi tải xuống những ứng dụng thú vị được thiết kế cho máy tính bảng.

Internet Explorer - một sản phẩm khác của Microsoft mà tôi đã không dùng trong nhiều năm và vẫn chưa thay đổi nhận định của mình về nó - nay được thay thế bởi trình duyệt mới mang tên Edge, dường như chạy nhanh hơn trình duyệt Chrome của Google. Có lẽ rốt cuộc tôi cũng chuyển qua dùng trình duyệt Edge.


Windows 10 trên máy Retina MacBook.


Tôi đã từng tự nhủ rằng mình sẽ không bao giờ cài đặt hệ điều hành nào nữa của Microsoft sau trải nghiệm của tôi với Windows 8. Windows 8 quá tệ: kém thanh lịch, khó dùng mà lại đắt tiền. Sau 10 phút dùng Windows 8, tôi đã kết luận rằng Microsoft không còn khả năng hiểu biết người dùng và sẽ chung số phận với AOL hoặc Myspace. Sau đó, tôi chuyển mọi thứ qua Apple.

Thế nhưng tôi vẫn cần đến Microsoft Office vì bộ công cụ này đã trở thành chuẩn trong doanh nghiệp và Apple chưa có bộ công cụ nào tốt như vậy. Tôi vẫn phải dùng Windows và Office thông qua VMWare trên máy MacBook. Thế là tôi đã nhận được điều tệ nhất, chứ không phải tốt nhất, của cả hai thế giới: ứng dụng chạy chậm rì, hao pin và giao diện không nhất quán.

Cuối tuần trước, trong một hội thảo do tạp chí CIO tổ chức, tôi có dịp trò chuyện với nhiều CIO [Chief Information Officer - giám đốc thông tin] của những doanh nghiệp lớn và vừa. Hầu hết đều nói rằng họ đang sắm cho nhân viên máy tính bảng Surface Pro của Microsoft và đang nâng cấp máy tính để bàn lên Windows 10. Tôi hỏi rằng: trong thời đại của iPad và iPhone, sao doanh nghiệp lại đi cài đặt công nghệ lạc hậu và vướng víu như vậy. Lời đáp của họ khiến tôi rất ngạc nhiên.

Nhiều CIO nói rằng tôi đã không kịp theo dõi các sản phẩm mới của Microsoft. Theo họ, máy tính bảng Surface Pro tích hợp vào hạ tầng thông tin của doanh nghiệp tốt hơn iPad. Surface Pro có các ưu điểm mà người dùng doanh nghiệp rất cần: có bàn phím, có cổng USB 3.0, có tính bảo mật cao hơn iPad và quan trọng nhất, mang đến cho người dùng doanh nghiệp giao diện và trải nghiệm nhất quán. Các CIO còn nói rằng làm việc với Microsoft dễ chịu hơn, trong khi Apple trở nên kiêu căng, không quan tâm đến giới khách hàng doanh nghiệp.

Tôi hiểu ra, Microsoft không còn là kẻ độc quyền đáng ghét và đang có được nhiều người hâm mộ trung thành. Điều này tỏ ra không khớp với bao nhiêu lời phê phán mà tôi đã đọc trên báo về tính bảo mật kém của Windows 10. Dư luận cũng đang quan tâm đến việc Windows 10 trao đổi dữ liệu thường xuyên với máy chủ của Microsoft và những lựa chọn mặc định trong Windows 10 trao cho Microsoft đủ thứ quyền hạn.

Tôi đã chuyển cho Satya Nadella - giám đốc điều hành Microsoft - những lời phê phán nặng nề trên báo và hỏi ông có biện pháp nào để khắc phục. Ông trả lời rằng nguyên nhân cốt lõi của việc trao đổi dữ liệu thường xuyên giữa Windows 10 và máy chủ Microsoft là Windows giờ đây được xem như một dịch vụ. Microsoft phải cập nhật Windows 10 liên tục để tăng cường tính bảo mật, bảo đảm sự tương thích với nhiều ứng dụng và giúp người dùng chuyển đổi qua các thiết bị khác nhau một cách thông suốt. Ông cũng nhấn mạnh rằng Microsoft có nhiều công cụ bổ sung giúp người dùng doanh nghiệp kiểm soát việc cập nhật. Đồng thời, Microsoft thường xuyên tiếp xúc với doanh nghiệp để đáp ứng yêu cầu của họ. Những CIO trò chuyện với tôi đều đồng ý với khẳng định như vậy của Nadella. Họ có thể điều chỉnh việc cài đặt Windows 10 phù hợp với nhu cầu riêng và tin rằng cách thức mới của Microsoft giúp họ bảo mật tốt hơn.

Chính điều này đã thuyết phục được tôi. Tôi cho Microsoft một cơ hội nữa: chuyển qua dùng Windows 10".

Wadhwa nói rõ rằng ông chấp nhận Windows 10 nhưng không chấp nhận những lựa chọn mặc định trong Windows 10 liên quan đến quyền riêng tư. Wadhwa khuyên mọi người dùng Windows 10 không nên giữ nguyên những lựa chọn mặc định trong Windows 10 vì chúng đương nhiên dành cho Microsoft quyền sử dụng thông tin của người dùng cho việc tiếp thị, quyền tự động kết nối Wi-Fi bất cứ khi nào có thể để cung cấp thông tin của người dùng cho bên thứ ba (nhờ vậy, mạng Wi-Fi miễn phí ở những nơi mua sắm có thể sẽ nhận biết người dùng và giới thiệu sản phẩm thích hợp). Theo Wadhwa, dù sao Microsoft cũng thành thật hơn so với nhiều công ty công nghệ khác, chuyên khai thác thông tin từ người dùng một cách âm thầm, không hề thông báo hoặc chỉ thông báo qua bản thỏa thuận sử dụng dịch vụ dài lê thê, chẳng mấy ai đọc.


Windows 10 trên máy Surface Pro.


Tuy vậy, nhà bình luận Peter Bright (tạp chí Ars Technica, 13/8/2015) nghi ngờ rằng ngay cả khi thay đổi lựa chọn mặc định trong Windows 10, không chắc sẽ ngăn chặn được Microsoft xâm phạm quyền riêng tư. Đơn giản là những thiết lập mà Windows 10 cho phép người dùng lựa chọn (bật hoặc tắt) không đủ bao quát mọi hoạt động của Windows 10, không đủ tinh tế để "chế ngự" Windows 10.

Nhờ ứng dụng Fiddler Web Debugger, Bright phát hiện liên lạc giữa Windows 10 với một loạt máy chủ của Microsoft, phát sinh từ mỗi thao tác của người dùng. Chẳng hạn, mặc dù đã tắt chức năng Cortana và chức năng tìm kiếm Bing, mỗi khi người dùng mở trình đơn khởi động và gõ bàn phím để tìm ứng dụng, Windows 10 lập tức liên lạc với máy chủ Bing để đọc tập tin chứa dữ liệu liên quan đến hoạt động của Cortana và số hiệu định danh máy tính. Windows 10 cũng thường xuyên liên lạc với máy chủ MSN (Microsoft Network) để cập nhật cho các ô thông tin (live tile) kể cả khi người dùng không cho chúng hiển thị trong trình đơn khởi động. Theo Bright, liên lạc giữa Windows 10 và Microsoft phần lớn là vô hại, nhưng cũng có nhiều trường hợp gửi đi thông tin liên quan đến người dùng kể cả khi không dùng dịch vụ của Microsoft.

Ngoài ra, Microsoft có thái độ không hay lắm khi người dùng Windows 10 lựa chọn trình duyệt khác, không phải của Microsoft. Khi người dùng mở trình duyệt Edge để tìm và tải xuống trình duyệt Chrome hoặc Firefox, một thông báo đậm màu xuất hiện bên trên kết quả tìm kiếm khuyến cáo rằng nên dùng trình duyệt Edge. Thông báo có chứa nút bấm "Learn why" (tìm hiểu xem tại sao) đưa người dùng đến trang quảng cáo trình duyệt Edge.

Có lẽ không phải vô tình, thao tác thay đổi trình duyệt mặc định của Windows 10, từ Edge chuyển qua trình duyệt khác, tỏ ra phức tạp hơn trước.

Khác với Windows của thập niên trước, giờ đây người dùng Windows rất khó cưỡng lại việc trở thành người dùng dịch vụ của Microsoft. Không thể dùng Windows 10 một cách thoải mái nếu không tạo lập tài khoản Microsoft (Microsoft account). Nhà bình luận Tony Bradley (tạp chí Techspective, 17/8/2015) bình thản cho rằng đó là điều tất nhiên, muốn thụ hưởng tốt nhất mọi chức năng của Windows 10, phải tin vào Microsoft. Người dùng thiết bị và dịch vụ của Apple hoặc Google chẳng đã nhượng bộ quyền riêng tư của mình để có được nhiều lợi ích đáng giá?

Wadhwa tin vào Microsoft và nhận định lạc quan: "Điều rõ ràng là Microsoft đã trở lại với đầy đủ sức mạnh của mình. Đây là điều tốt. Apple và Google rất cần có sự cạnh tranh mạnh mẽ từ Microsoft như đã từng có một thời".

NGỌC GIAO

Bài liên quan:
Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang