Tương lai của Flash?

18/03/2013 11:55

Ngày 9/11/2011, trên trang mạng Adobe Featured Blogs, Danny Winokur - phó chủ tịch Adobe - thông báo Adobe sẽ ngừng phát triển phần mềm Flash Player trên thiết bị di động để tập trung vào phát triển công nghệ Flash trên PC và đóng góp xây dựng chuẩn HTML5.

"Adobe luôn tập trung vào mục tiêu xây dựng phương tiện cho phép những người thiết kế và lập trình sáng tạo nội dung sinh động trên mọi nền tảng. Trong hơn một thập niên, Flash đã giúp tạo ra nội dung phong phú, vượt lên trên chức năng của trình duyệt, dẫn đường cho việc chuẩn hóa những công nghệ mới trong HTML. Trong hai năm trở lại đây, chúng tôi đã cung cấp Flash Player cho trình duyệt trên thiết bị di động, mang đến những trải nghiệm trọn vẹn về Web cho người dùng thiết bị di động".

"Tuy nhiên, giờ đây HTML5 đã trở thành chuẩn trên nhiều thiết bị di động, thậm chí là chuẩn duy nhất trong nhiều trường hợp. HTML5 trở thành giải pháp tốt nhất để sáng tạo và phổ biến nội dung trong trình duyệt trên nhiều nền tảng công nghệ di động khác nhau. Chúng tôi rất phấn khích về điều này và sẽ tiếp tục phát triển HTML5 cùng với những công ty chủ chốt trong cộng đồng HTML như Google, Apple, Microsoft và RIM".

"Chúng tôi sẽ tập trung vào việc tạo ra công cụ cho phép người lập trình Flash xây dựng phần mềm ứng dụng bản địa (native app) trên các nền tảng công nghệ di động chính. Chúng tôi sẽ không tiếp tục phát triển Flash Player cho trình duyệt trên các thiết bị di động mới sau phiên bản Flash Player 11.1 sắp tới cho Android và BlackBerry PlayBook".

Với giọng văn chừng mực, có phần lạc quan, Winokur muốn cho mọi người thấy rằng từ kinh nghiệm phát triển công nghệ Flash, Adobe tiếp tục có những đóng góp quan trọng trong việc phát triển chuẩn HTML5 để có thể tạo ra những ứng dụng Web sinh động trong trình duyệt trên thiết bị di động mà không cần đến Flash Player cho thiết bị di động (nhiều người gọi tắt là Flash Mobile). Winokur khẳng định người lập trình Flash có thể chuyển đổi ứng dụng Flash của mình thành ứng dụng bản địa trên nhiều hệ điều hành của thiết bị di động nhờ những công cụ của Adobe, dễ dàng tham gia vào các cửa hàng phần mềm ứng dụng cho thiết bị di động của Apple, Google, Amazon,... Winokur nói rõ rằng Adobe vẫn tiếp tục phát triển Flash Player trên PC, đồng thời phát triển công cụ mới cho phép tạo ra ứng dụng Web dựa trên chuẩn HTML5.



Plants vs. Zombies - một trong những trò chơi Flash được yêu thích nhất.

Quả thực, Adobe đang khởi động dự án Flash Player 12 trên PC, đồng thời tiếp tục cải tiến Flash Player 11 trên PC. Tại Hội thảo Adobe MAX 2011 (1-5/10/2011) dành cho những người phát triển sản phẩm sử dụng công nghệ của Adobe, Adobe đã trình diễn một số trò chơi 3D chạy trên Flash Player 11 có chất lượng ngang với trò chơi trên máy trò chơi (game console), nhờ Flash Player 11 có khả năng khai thác sức mạnh của GPU (bộ xử lý đồ họa) trên PC. Epic Games - một thương hiệu lớn trong lĩnh vực trò chơi điện tử - cũng giới thiệu phiên bản trò chơi Unreal Tournament 3 chạy trong trình duyệt nhờ Flash Player 11, hứa hẹn những trò chơi "chất lượng console" sẽ xuất hiện và phổ biến ở Facebook, Google+ như những trò chơi 2D hiện nay (FarmVille, Angry Birds,...). Emmy Huang - người quản lý sản phẩm của bộ phận Adobe Gaming Solutions - lạc quan khẳng định Flash là "console của Web".



Trò chơi Unreal Tournament 3 của Epic Games xuất hiện trên Flash Player 11.

Tại hội thảo MAX 2011, Adobe cũng giới thiệu phiên bản thử nghiệm của công cụ Adobe Edge cho phép tạo ra hoạt hình và nội dung có tính tương tác trong trang mạng dựa trên HTML5.Adobe Edge có giao diện gần giống như công cụ Adobe Flash, nhưng người dùng Edge lập trình bằng JavaScript, thay cho ActionScript.Edge cho phép kết xuất sản phẩm ở dạng HTML5 (thực chất là CSS3) và ở dạng ứng dụng bản địa trên hệ điều hành iOS của Apple (dùng cho iPhone/iPod/iPad).Trò chơi Run Kitty Run trên iOS của Công ty Crossborders là sản phẩm thương mại đầu tiên được tạo ra bằng Edge.

Triển vọng phát triển đồng thời của Flash và HTML5 không thể làm mờ sự kiện quan trọng trong thông báo của Winokur: Adobe đã chính thức... chịu thua trong việc đáp trả sự phê phán của Steve Jobs - người sáng lập Apple - về công nghệ Flash trên thiết bị di động (4/2010).

Jobs tẩy chay Flash trên thiết bị di động của Apple chủ yếu vì không muốn lớp phần mềm trung gian do Flash tạo ra làm mất quyền kiểm soát của Apple. Theo cách nhìn của Jobs, Apple phải kiểm soát chặt chẽ mọi khía cạnh của sản phẩm: phần cứng, phần mềm và dịch vụ. Đồng thời, Jobs cũng chỉ ra những nhược điểm của Flash trên thiết bị di động mà theo ông là không thể khắc phục: tiêu tốn năng lực xử lý, làm giảm đáng kể thời lượng pin, không thích hợp với màn hình cảm ứng, không thể khai thác những đặc thù của phần cứng.

Dù thừa nhận Apple và Adobe có nhiều "tình nghĩa" từ ngày đầu thành lập, Jobs kiên quyết không chấp nhận Flash trên iOS vì lợi ích sống còn của Apple:

"Flash được tạo ra trong thời đại PC - dùng cho PC và dùng với chuột. Flash là lĩnh vực kinh doanh thành công của Adobe và chúng tôi có thể hiểu tại sao họ muốn thúc đẩy Flash vượt ra ngoài PC. Nhưng thời đại di động đòi hỏi những thiết bị tiêu thụ ít điện năng, sử dụng giao diện cảm ứng và tuân thủ chuẩn mở của Web. Đó là những đòi hỏi mà Flash không thể đáp ứng".

"Những chuẩn mở mới được thiết lập trong thời đại di động như HTML5 sẽ giành thắng lợi trên mọi thiết bị di động (và cả trên PC).Lẽ ra Adobe nên tập trung vào việc tạo ra những công cụ HTML5 tuyệt vời cho tương lai hơn là chỉ trích Apple đã bỏ quên quá khứ".

Ngay sau khi có những lời phê phán công khai của Jobs, Adobe phản đối mạnh mẽ. Để chứng minh Jobs đã sai lầm về Flash, Adobe lần lượt phát hành phiên bản Flash Player 10.1 trên Android 2.2 (phiên bản Froyo, dùng cho điện thoại Motorola Droid/Milestone, Dell Streak, Google Nexus One, Samsung Galaxy S, HTC Evo,...) và hứa hẹn Flash Player 10.1 cũng sẽ hiện diện trên WebOS, BlackBerry OS, Symbian, MeeGo và Windows Phone. Adobe khẳng định sẽ mang trọn vẹn những trải nghiệm về Flash trên PC đến với người dùng điện thoại thông minh (smartphone).

Phát triển Flash Player theo chiều rộng, bao quát những thiết bị di động đa dạng là "sứ mạng" tiêu tốn nhiều nguồn lực của Adobe, khiến việc cải tiến hiệu năng của Flash Player trở nên trì trệ. Flash Player vốn được thiết kế cho PC, "nhồi nhét" Flash Player vào thiết bị di động là vấn đề hóc búa đối với Adobe. Với thông báo của Winokur, giờ đây rõ ràng Adobe đang làm theo lời khuyên của Jobs.



MAX Racer - Trò chơi 3D của Adobe, trình diễn khả năng của Flash Player 11 tại Hội thảo MAX 2011.

Trong quá khứ, Adobe từng thừa hưởng công nghệ Flash Lite trên thiết bị di động sau khi thâu tóm Công ty Macromedia. Flash Lite là phiên bản rút gọn của Flash, ít chức năng hơn Flash, do đó ít tiêu tốn năng lực xử lý của thiết bị di động. Tuy nhiên, bộ phận kinh doanh Flash Lite trong Macromedia và trong Adobe sau này là bộ phận hạch toán độc lập. Flash Lite xuất hiện như một sản phẩm có phí (lẽ ra phải miễn phí như Flash Player hiện nay). Việc thu lợi quá sớm của Macromedia và Adobe đã ngăn cản Flash Lite trở thành "chuẩn thực tế" trên thiết bị di động. Flash Lite dần dần lụi tàn, làm mất cơ hội lớn của công nghệ Flash.

Ngừng phát triển Flash Player trên thiết bị di động là quyết định hợp lý đối với Adobe nhưng lại tỏ ra "không hợp lý" đối với những người dùng công nghệ Flash (người dùng bình thường hoặc những công ty đã đầu tư cho giải pháp liên quan đến công nghệ Flash). Dư luận hầu như đều cho rằng quyết định của Adobe khởi đầu cho sự lụi tàn của toàn bộ công nghệ Flash trên thiết bị di động và trên PC.

Mike Vitale - Phó Chủ tịch Công ty TalkPoint Communications - viết những lời gần như thỉnh cầu:

"Đây là quyết định sai lầm của Adobe. Bất chấp giới truyền thông thường đánh giá tiêu cực về Flash trên thiết bị di động, những nhà cung cấp nội dung số đều rất hài lòng khi cung cấp âm thanh sống (live audio) và hình động sống (live video) dựa vào Flash. Trong hầu hết trường hợp, chúng tôi chỉ dùng HTML5 và công nghệ HLS khi phải triển khai dịch vụ trên thiết bị iOS. Đơn giản là vì HTML5 hiện nay chưa thể sánh với Flash.

Quyết định của Adobe khiến những nhà cung cấp nội dung số phải nghĩ đến việc tìm những giải pháp thay thế. Nền tảng Flash đang chiếm ưu thế áp đảo trên PC và trên thiết bị Android, tại sao Adobe bỗng nhiên tự rút lui để trở thành nhà cung cấp phần mềm công cụ tạo ứng dụng đơn thuần như nhiều công ty khác?

Từ sự kiện này, giới truyền thông đánh giá Adobe rất thấp. Adobe hãy đáp trả Apple, thay vì để Apple chèn ép! Hãy tiếp tục phát triển Flash trên thiết bị di động!".

Giới truyền thông đánh giá thấp quyết định của Adobe vì Adobe từ bỏ tham vọng trong lĩnh vực di động, trong khi thiết bị di động đang dần dần lấn át PC.

Adobe đã đáp trả thách thức của thời đại theo cách riêng. Dù sao, còn quá sớm để nói rằng toàn bộ công nghệ Flash sẽ lụi tàn.

NGỌC GIAO

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang