Tuổi thơ chênh vênh

08/04/2009 08:18

Thế hệ trước thường cho rằng thế hệ sau hạnh phúc hơn nhờ thụ hưởng những tiến bộ vượt bậc về công nghệ, nhưng dường như việc giải "bài toán hạnh phúc" ngày càng... phức tạp hơn.



Dù bản dự thảo về chương trình tiểu học cải cách tại Anh chưa được công bố, báo The Guardian đã nhanh nhẹn đưa tin "Học sinh tiểu học sẽ học cách dùng Twitter". Thực ra, việc dùng dịch vụ Twitter trên Web chỉ là một chi tiết trong hàng loạt thay đổi sâu sắc trong quan điểm giáo dục nền tảng tại Anh.

Chương trình giáo dục tiểu học hiện nay tại Anh với 14 môn học thường bị phê phán là lạc hậu, nặng nề. Tuy vậy, có nhà nghiên cứu lại cho rằng giáo dục tiểu học tại Anh đầy khiếm khuyết do chú trọng quá đáng vào hai môn Toán và Tiếng Anh, xem nhẹ các môn khác.

Trong số các mục tiêu giáo dục, những người xây dựng chương trình tiểu học cải cách tại Anh mong muốn rằng học sinh khi rời trường tiểu học phải thành thạo kỹ năng bàn phím (tầm quan trọng được đặt ngang với khả năng viết chữ bằng tay), kỹ năng tìm thông tin trên mạng và kỹ năng giao tiếp qua mạng (những kỹ năng của một "công dân mạng"). Chính vì mục tiêu như vậy, chương trình mới khuyến khích các nhà giáo cho học sinh tiểu học làm quen với Wikipedia và Twitter.

Vì sao là Twitter, mà không là Facebook? Có lẽ vì Twitter đơn giản hơn. Trong thời gian gần đây, Twitter đã được dùng như công cụ dạy học tại một số đại học và trung học ở Anh. Khi cả lớp học (bao gồm thầy giáo) đều "có mặt" ở Twitter và mỗi người đều dõi theo (follow) mọi thành viên còn lại, lớp học có thể "tập hợp" ngay cả khi học sinh không ở trường.

Thông qua Twitter, thầy giáo có thể hướng dẫn học sinh trong lúc tìm thông tin trên mạng để thực hiện dự án môn học, có thể chỉnh sửa những câu viết sai chính tả, sai ngữ pháp để cả lớp cùng "rút kinh nghiệm". Học sinh có thể được yêu cầu phải viết thông điệp bằng ngoại ngữ, có thể phải "nhập vai" một nhân vật lịch sử và đều đặn gửi đi những thông điệp như thể nhân vật ấy vẫn đang sống (chương trình mới nhấn mạnh tầm quan trọng của môn Lịch sử).

Cũng thông qua Twitter, các bậc phụ huynh có thể dõi theo những tiến bộ về khả năng ngôn ngữ, dõi theo sự phát triển nhân cách của con em mình.


Giờ học "Nghệ thuật và Thiết kế" của học sinh tiểu học tại Anh.

Sự chú trọng đến máy tính và mạng trong chương trình tiểu học mới của Anh lập tức gợi lên những lo âu vốn có về tác hại nhiều mặt của máy tính đối với trẻ em. Các nhà thần kinh học tại Đại học Oxford khuyến cáo rằng não bộ của trẻ sẽ phát triển lệch lạc nếu giao tiếp xã hội thực sự bị thay thế bằng giao tiếp qua mạng. Sự "quá tải thông tin" do Twitter sẽ phá vỡ khả năng tập trung còn mong manh.

Có ý kiến còn cho rằng việc thể hiện "cái tôi" thường xuyên trong giao tiếp qua mạng làm tăng tính vị kỷ, khiến trẻ em sẽ mất đi khả năng cảm thông với người khác.

Trên tất cả là sự e ngại rằng Wikipedia, Twitter và cả bàn phím máy tính chỉ là những đối tượng nhất thời, không thể hiện những giá trị bền vững. Ngoài ra, việc sớm làm quen với máy tính và mạng dẫn đến sự gia tăng thời gian dành cho trò chơi điện tử, vốn chỉ có flight or fight (bay hoặc đánh), tạo ra những khái niệm hoàn toàn lầm lạc về tự nhiên và xã hội.

Tuy nhiên, rõ ràng những người chủ trương cải cách giáo dục tiểu học tại Anh đã không vì những yếu tố tiêu cực của công nghệ mà cách ly trẻ em với những chuyển động của thời đại. Bám vào phương pháp giáo dục cũ cũng có nghĩa là đặt những công dân tương lai của quốc gia vào thế bất lợi trong cuộc cạnh tranh toàn cầu. Mấu chốt của vấn đề nằm ở sự kiểm soát mức độ tác động của những công cụ giáo dục mới.

Thế hệ trước thường cho rằng thế hệ sau hạnh phúc hơn nhờ thụ hưởng những tiến bộ vượt bậc về công nghệ, nhưng dường như việc giải "bài toán hạnh phúc" ngày càng... phức tạp hơn. Ngẫm chuyện trời Tây càng thương biết bao con em chúng ta. Những bước đi đầu đời ngày càng khó khăn như thể chơi vơi trên dây: nghiêng về bên nào cũng có thể ngã!

NGỌC GIAO

Bài liên quan:
Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang