Thời của SVG?

05/10/2009 17:58

Được đề xuất từ năm 1999, SVG (Scalable Vector Graphics) - chuẩn mở của hình vector cho Web - có lúc rơi vào quên lãng. Với tuổi lên mười, SVG dường như đang bước vào thời kỳ nở rộ trên Web.

Nếu chưa từng biết đến SVG và đang dùng trình duyệt không phải là Internet Explorer (IE), bạn hãy gõ tiger.svg trong ô tìm kiếm Google. Bạn sẽ dễ dàng tìm thấy hình đầu cọp thuộc dạng thức SVG tại nhiều nơi trên Web. Giữ phím Ctrl và đẩy bánh lăn của con chuột tới trước, bạn có thể quan sát thật gần từng chi tiết của hình đầu cọp. Bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy rằng ở tầm gần, đường nét của hình vẫn mịn màng, sắc sảo!

Không như hình bitmap thông thường gồm nhiều chấm màu hợp thành, hình vector mà bạn đang xem gồm nhiều chỉ thị hướng dẫn trình duyệt cách thức vẽ nét và tô màu. Với dạng thức SVG, tập tin hình vector thực chất là tập tin văn bản, chính bạn có thể đọc hiểu các chỉ thị tạo hình trong tập tin thông qua phần mềm soạn thảo văn bản bất kỳ. Vì là tập tin văn bản, tập tin SVG có thể được nén rất mạnh bằng giải thuật ZIP, tạo nên tập tin nhỏ gọn ở dạng thức SVGZ. Hiện nay, mọi trình duyệt không phải IE đều hiển thị được hình vector ở cả hai dạng thức SVG và SVGZ.

Bên trong "bức tranh" SVG thực ra không chỉ có hình vector. SVG có thể tạo nên một trang Web có văn bản, hình bitmap, âm thanh hoặc phim ảnh. Dù SVG thường là một bộ phận của trang Web thông thường (dạng thức HTML), không có gì ngăn cản bạn tạo ra trang Web hoàn toàn ở dạng thức SVG. Nếu mọi sơ đồ, biểu đồ, bản đồ,... trên Web đều ở dạng thức SVG, các guồng máy tìm kiếm sẽ có thêm nguồn thông tin lớn lao để cung cấp cho người dùng Web.



Hình vector ở dạng thức SVG hiển thị dễ dàng trong trình duyệt Firefox, luôn sắc sảo kể cả khi được xem ở tầm gần.

Với tính ưu việt hiển nhiên, lẽ ra dạng thức SVG cho hình vector đã phổ biến từ lâu trên Web, không thua kém các dạng thức JPG, GIF, PNG cho hình bitmap. Trong thực tế, tính ưu việt ấy là nguyên nhân quan trọng gây ra "số phận long đong" của SVG khi những công ty đang nắm giữ các nền tảng công nghệ nhìn thấy ở SVG mối đe dọa đối với lợi ích của họ. Cho đến nay, hầu hết hình vector trên Web đều được tạo bởi công nghệ Flash của Adobe. Riêng việc trao đổi các bản vẽ kỹ thuật (trong lĩnh vực kiến trúc, cơ khí,...) vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào dạng thức DWG, DXF của Autodesk.

Năm 1998, các công ty Autodesk, Hewlett-Packard, Macromedia, Microsoft và Visio đề xuất với Tổ chức W3C (WorldWideWeb Consortium) một dạng thức chuẩn cho việc hiển thị hình vector trên Web mang tên VML (Vector Markup Language). Cùng thời điểm đó, các công ty Adobe, IBM, Sun Microsystems và Netscape đề xuất dạng thức khác cho hình vector mang tên PGML (Precision Graphics Markup Language). Tổng hợp từ các đề xuất ấy, W3C xây dựng dạng thức chuẩn SVG như một bộ phận của chuẩn mới XHTML dùng cho trang Web, thay thế HTML.

Vượt trội so với VML và PGML, chuẩn SVG do W3C xây dựng có khả năng tạo ra hình ảnh động phong phú, có khả năng tạo ra tương tác đa dạng giữa trang Web và người dùng. Nếu mọi trình duyệt đều đọc hiểu SVG, sẽ rất dễ dàng xây dựng nhiều loại ứng dụng trong trang Web (ứng dụng Web) mà không cần "cắm thêm" phần mềm bổ sung (plug-in) cho trình duyệt.

Do Microsoft không hài lòng với phương án "tổng hợp và nâng cao" của W3C, trình duyệt IE từ phiên bản 5.0 chỉ đọc hiểu VML, không hề biết đến SVG.

Trong thời gian đầu, Adobe hết sức ủng hộ SVG, xem đó như một phương tiện để cạnh tranh với Macromedia (công ty nắm giữ công nghệ Flash). Adobe cung cấp miễn phí phần mềm bổ sung cho IE mang tên SVG Viewer, giúp người dùng IE xem được nội dung ở dạng thức SVG. Do nhiệt tình của Adobe đối với SVG, các phần mềm tạo hình vector (như Illustrator, CorelDRAW,...) lần lượt được trang bị thêm chức năng kết xuất bản vẽ ở dạng thức SVG.

Sau khi mua được Macromedia, làm chủ công nghệ Flash, Adobe bắt đầu "bỏ bê" SVG Viewer. SVG Viewer không còn được cập nhật để theo kịp sự phát triển của chuẩn SVG. Mặt khác, hiểu rất rõ lợi ích của việc biễu diễn hình vector ở dạng văn bản (chỉ cần chỉnh sửa đôi chút bằng phần mềm soạn thảo văn bản, hình vector có thể trở nên khác hẳn, kể cả trong tương tác với người dùng), Adobe phát triển một dạng thức hình vector khác tương tự SVG để dùng riêng cho công nghệ Flash, mang tên FXG.

Dù được W3C kiên trì "nuôi dưỡng", dù được sự ủng hộ của trình duyệt Firefox, Opera, Safari và Chrome, SVG cho đến nay vẫn chưa thể trở thành "chuẩn thực tế" do sự "lạnh nhạt" của trình duyệt IE - trình duyệt chiếm thị phần áp đảo. Chuẩn XHTML cũng không thể đi vào cuộc sống.

Trong một thời gian dài, rất hiếm ứng dụng Web "dám" dùng dạng thức SVG. Google Maps thuộc về số rất hiếm đó. Bản đồ do dịch vụ Google Maps cung cấp được tạo ra ở dạng VML cho người dùng IE và ở dạng SVG cho người dùng các trình duyệt khác.

Tuy vậy, nỗ lực mang SVG đến với người dùng IE vẫn được tiếp tục lặng lẽ. Thay thế vai trò của SVG Viewer trong IE, hiện đã có các phần mềm nguồn mở như Ssrc SVG của Công ty Savarese Software ReasearchGoogle Chrome Frame. Với quan điểm của nhà kinh doanh dịch vụ tìm kiếm thông tin, Google tìm thấy lợi ích to lớn từ các chuẩn mở của Web. Google ủng hộ việc tiếp tục phát triển HTML với phiên bản HTML 5 (thay cho chuẩn XHTML rất mờ nhạt trên Web), đồng thời ra sức cổ động cho SVG, xem như một phần của chuẩn HTML 5.



Hình vector ở dạng thức SVG hiển thị được trong trình duyệt Internet Explorer 7 nhờ giải pháp SVGWeb của Google.

Trong các ngày 2-4/10/2009, hội nghị thường niên SVG Open diễn ra tại trụ sở của Google (MountainView, California, Mỹ) với chủ đề "Thời của SVG đang tới" (SVG coming of age). Tại hội nghị SVG Open 2009, chuyên gia Brad Neuberg - đại diện cho Google - có bài phát biểu quan trọng với tiêu đề: "SVG trong Internet Explorer và tại Google" (SVG in Internet Explorer and at Google). Không chỉ nhấn mạnh việc sử dụng SVG trong các dịch vụ của Google (bản đồ trong Google Maps, bản vẽ trong Google Docs), Neuberg trình bày giải pháp SVGWeb của Google nhằm "chinh phục" IE.

SVGWeb thực chất là một thư viện JavaScript nhỏ gọn (chỉ 60 KB) để người lập trình Web đính kèm vào trang Web do họ tạo ra. Một khi trang Web được trang bị SVGWeb, nội dung SVG trong trang Web sẽ được hiển thị tốt trong mọi trình duyệt. Đối với trình duyệt IE, nội dung SVG tự động chuyển đổi thành dạng Flash! Do Flash Player đã được cài đặt rất phổ biến, SVGWeb xem như không đòi hỏi người dùng trình duyệt phải bỏ công cài đặt thêm phần mềm bổ sung.

Giải pháp SVGWeb bỗng nhiên đặt SVG vào vị thế ngang với Flash (nếu không nói là hơn!). Với SVGWeb, Google muốn phát đi thông điệp: những người tạo ra nội dung cho Web có thể yên tâm "đặt cược" vào SVG.

Ngoài SVGWeb, những người tham dự SVG Open 2009 còn gặp một bất ngờ lớn: sự hiện diện của các đại diện Microsoft ngay tại trụ sở Google với tư cách nhà tài trợ vàng cho hội nghị (Microsoft quyết định tài trợ cho SVG Open 2009 chỉ hai tuần trước ngày khai mạc).

Ted Johnson - môt trong các đại diện của Microsoft, kiến trúc sư của trình duyệt IE - nhẹ nhàng phát biểu: "Chúng tôi không thể nói trước điều gì về tương lai của trình duyệt IE. Chúng tôi đến đây chỉ để lắng nghe và học hỏi". Tuy vậy, giới báo chí xem đó là dấu hiệu của sự thay đổi quan điểm của Microsoft về SVG. Có thể trình duyệt IE 9 sẽ ủng hộ SVG!

Neuberg cho rằng sự ủng hộ của Microsoft đối với SVG dù sao vẫn tốt hơn giải pháp SVGWeb và rất tốt cho tất cả. Ông nhận định: "SVG, cũng như HTML, có thể chứa những nội dung được trỏ đến bởi liên kết (link) bên ngoài và có thể chứa những liên kết trỏ đến nội dung bên ngoài. Nó là một phần thiết yếu của Web chứ không phải là loại nội dung bị đóng khung như Flash!".

Những rào cản cuối cùng đang biến mất. Bạn có thể tin rằng từ tuổi lên mười, SVG sẽ lớn dần trên Web!

NGỌC GIAO


Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang