Thế giới song song

22/03/2013 17:16

Những người yêu thích truyện khoa học viễn tưởng rất quen thuộc với ý niệm về thế giới thứ hai song song với thế giới thực tại. Vị trí trong thế giới thứ hai tương ứng với vị trí trong thế giới "thứ nhất".

Hai thế giới song song có thể tác động qua lại. Ngày nay, thế giới thứ hai tưởng tượng có thể trở thành hiện thực dựa trên công nghệ thực tại ảo (Virtual Reality) và thực tại tăng cường (Augmented Reality).

Trong tháng 9/2012, Google phát hành phần mềm FieldTrip dùng cho điện thoại Android (phiên bản cho iPhone sẽ được phát hành sau).FieldTrip tự động cung cấp cho người dùng thông tin liên quan đến vị trí hiện tại của họ. Thông tin liên quan đến vị trí người dùng bao gồm các sự kiện lịch sử, dữ liệu về công trình kiến trúc và những điều kỳ thú (nếu có) trong khu vực. Dĩ nhiên, không thể thiếu thông tin về các cửa hàng, nhà hàng,... ở gần người dùng. Công nghệ xác định vị trí dựa vào GPS và các trạm thu phát sóng BTS cho phép FieldTrip định vị chính xác người dùng. John Hanke - người phụ trách sản phẩm FieldTrip tại Google - giải thích: "FieldTrip chạy thường trực trên điện thoại, do đó nó luôn biết bạn đang ở đâu và luôn tìm xem có gì thú vị ở quanh bạn hay không. FieldTrip tựa như một người bạn am hiểu địa phương, hướng dẫn bạn từng bước trong cuộc dạo chơi".

Phần mềm Google Field Trip (9/2012).

FieldTrip được xếp vào loại phần mềm thực tại tăng cường (Augmented Reality – AR). Hiện nay, nhiều phần mềm AR thử nghiệm còn có khả năng hiển thị thông tin thích hợp khi người dùng nhìn qua ống kính của điện thoại.Phần mềm như vậy có khả năng nhận diện hình ảnh, cho phép thông tin được gắn vào các chi tiết của cảnh quan. Khi người dùng quay nhìn chung quanh, thông tin hiển thị thay đổi theo.

Nếu như FieldTrip được xem như "một người bạn am hiểu địa phương", có thể hình dung một khả năng thú vị chưa từng được thực hiện: khi nhìn đường phố qua ống kính, người dùng thấy một "hướng dẫn viên ảo" chỉ tay về từng tòa nhà trước mặt và thuyết minh bằng giọng nói. Công nghệ hiện tại đã cho phép thực hiện khả năng như vậy: tạo ra nhân vật ảo khớp với cảnh thực theo thời gian thực (kết quả xuất hiện gần như tức thời).

Tại Hội thảo TEDGlobal tháng 6/2012 tại Edinburgh (Scotland), hai thuyết trình viên Matt Mills và Tamara Roukaerts đã khiến khán giả trầm trồ thán phục khi giới thiệu khả năng nhận diện hình ảnh chính xác lạ thường của phần mềm Aurasma.Trên sân khấu, Mills giữ một bức tranh trước ngực, Roukaerts đứng đối diện, hướng ống kính điện thoại về phía Mills. Màn hình điện thoại của Roukaerts được chiếu lên màn hình lớn, giúp khán giả thấy rõ kết quả: nhân vật trong tranh... cử động và nhoẻn miệng cười thật tươi. Phần mềm Aurasma trên điện thoại đã nhận diện khung tranh và thay thế chính xác bức tranh trong khung bằng đoạn phim thích hợp. Khi Mills quay bức tranh, màn hình lớn cho thấy nhân vật trong phim cũng quay theo, luôn khớp với khung tranh!

Để trình bày ứng dụng thực tế của Aurasma, Mills hướng ống kính điện thoại vào một trang báo. Màn hình lớn cho thấy hình ảnh trên trang báo bỗng nhiên được thay thế bằng một đoạn phim đặt khớp với khung hình. Khi Mills hướng ống kính điện thoại vào các cổng ở mặt sau của một router (bộ định tuyến dùng để kết nối Internet) cầm trên tay, khán giả thấy trên màn hình lớn các dây nối lần lượt cắm vào các cổng và nghe rõ lời hướng dẫn về cách dùng các cổng của router. Mills cũng trình diễn một ứng dụng vui: Aurasma tạo ra một con khủng long cử động trên sân khấu.

Tamara Roukaerts (trái) và Matt Mills giới thiệu phần mềm Aurasma (6/2012).

FieldTrip và Aurasma cùng chứng tỏ khả năng truy xuất thông tin phù hợp vị trí (bao gồm cả hình động và âm thanh) một cách tự động, tức thời.Chiều sâu thông tin tại mỗi vị trí của thế giới thực có thể bộc lộ một cách sinh động bằng nhân vật ảo, vật dụng ảo.

Những người quen thuộc với chức năng Street View trong Google Maps và Google Earth có thể tiếp tục hình dung về FieldTrip trong tương lai: người dùng FieldTrip có thể không có mặt tại vị trí mà họ cần thông tin, họ có thể ở rất xa, chỉ đơn giản chọn điểm đến trên bản đồ số hoặc trên địa cầu số của Google và dạo chơi đường phố thông qua màn hình. Có thể xem đó là sự kết hợp của FieldTrip và Street View.

Hình dung như vậy đã rất gần với ý tưởng do Clyde DeSouza – nhà bình luận công nghệ 3D – đề xuất (1/2010), lấy cảm hứng từ phim Surrogates (2009):

"Hiện nay, khi nói về thực tại tăng cường, người ta thường đề cập việc tạo ra hình ảnh khớp với ngoại cảnh thu nhận từ ống kính của thiết bị. Mọi người cũng bắt đầu quen với phần mềm có chức năng hiển thị thông tin thích hợp chồng lên cảnh quan khi nhìn qua ống kính. Thông tin có thể là danh sách các cửa hàng thức ăn nhanh trong khu vực, những tin nhắn Twitter liên quan đến địa điểm,... Nếu kết hợp thực tại tăng cường với thực tại ảo trong phạm vi một thị trấn, một thành phố, thậm chí mở rộng toàn cầu, chúng ta có thể ngồi nhà, dạo chơi thế giới ảo, dùng nhân vật đại diện của mình để tương tác với người thực trong thế giới thực".

Cảnh phim Surrogates (2009): người máy đại diện cho người thực.

Thực tại ảo (Virtual Reality – VR) là thuật ngữ để chỉ không gian ảo ba chiều (3D), trong đó con người có thể làm nhiều việc như trong thế giới thực.Với nhiều người, thực tại ảo đồng nghĩa với dịch vụ Second Life, trong đó mỗi người điều khiển nhân vật đại diện (avatar) của mình để thám hiểm không gian ảo và giao tiếp với những người dùng khác.Tuy nhiên, địa điểm trong thực tại ảo không gắn liền với địa điểm trong thế giới thực.

Khi bàn về khả năng kết hợp thực tại tăng cường và thực tại ảo, DeSouza muốn nói đến việc xây dựng thực tại ảo khớp với thế giới thực: đường phố, nhà cửa trong không gian ảo là mô hình 3D được xây dựng theo đúng cảnh quan thực (trong Google Maps, điều này đã được thực hiện với phạm vi nhất định). DeSouza gọi đó là thực tại thay thế (Surrogate Reality - SR).

Sau khi chọn điểm đến trên bản đồ, người dùng SR có thể dạo chơi đường phố và đi vào một tòa nhà có thực.Nếu người dùng SR thực sự đang đứng trong tòa nhà, với ống kính điện thoại hướng về phía trước, người ấy có thể thấy những nhân vật ảo qua lại trước mặt.Đó là đại diện của những người dùng SR không hiện diện trong tòa nhà, có thể đang ở rất xa.Về phía người dùng SR ở xa, những nhân vật ảo mà họ gặp trong tòa nhà có thể là đại diện của những người cũng viếng thăm từ xa hoặc những người đang thực sự ở trong tòa nhà.Những người dùng SR có thể giao tiếp bằng lời nói như thể thực sự giáp mặt nhau.

Theo DeSouza, các siêu thị có thể chuẩn bị trước hình ảnh nội thất bằng công nghệ tương tự Google Street View để đón khách viếng thăm từ xa. Nhờ vậy, người dùng SR khi bước vào siêu thị có thể tắt lớp chứa mô hình 3D để thấy được cảnh quan thực sự.Khi đó, các nhân vật đại diện đều xuất hiện trên cảnh thực. Nếu siêu thị cập nhật hình ảnh thường xuyên, người dùng SR ở xa có thể đi lại bên trong siêu thị và quan sát hàng hóa đang bày bán, theo cách giống như người "dạo phố" bằng Street View hiện nay. Không có gì ngăn cản chuyến viếng thăm ảo trở thành cuộc mua sắm qua mạng. DeSouza tin tưởng lợi ích thương mại sẽ thúc đẩy các siêu thị xây dựng mô hình 3D trong SR và cập nhật hình ảnh nội thất thường xuyên.

Hình dung xa hơn, DeSouza cho rằng trong SR có thể tái tạo những kiến trúc lịch sử hiện không còn tồn tại. Người dùng SR có thể viếng thăm địa điểm nào đó ở một thời điểm trong quá khứ.Một khi tái tạo kiến trúc xưa, sao không thể dàn dựng sự kiện lịch sử trong SR? Đó sẽ là cách giảng dạy lịch sử hiệu quả nhất! Học sinh tựa như dùng "máy thời gian" để trở về quá khứ, chứng kiến trận đánh huyền thoại tại nơi đang đứng hoặc tại địa điểm nào đó trên thế giới.

Đề xuất của DeSouza đã có nền tảng công nghệ thực sự. Theo thời gian, công nghệ sẽ ngày càng hiệu quả để giải quyết bài toán chi phí, để một lúc nào đó mọi học sinh có thể tìm hiểu lịch sử trong "thế giới song song" bằng điện thoại - vật dụng hiện bị cấm trong lớp học ở nhiều nước. DeSouza hào hứng: "Lúc đó, liệu lịch sử có còn là 'lịch sử' không, khi mà lịch sử luôn sống cùng chúng ta?".

NGỌC GIAO
Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang