Sức sống Tumblr

21/03/2013 17:07

Tháng 1/2012, David Karp - người sáng lập mạng xã hội Tumblr - được mời vào Nhà Trắng để góp ý cho bộ phận phụ trách truyền thông xã hội của tổng thống Barack Obama. Tổng thống Obama tham gia mạng xã hội Tumblr từ tháng 11/2011.

Trong cuộc vận động tranh cử năm 2008, ứng viên tổng thống Obama đã sử dụng rất hiệu quả mạng xã hội Facebook và Twitter để quảng bá chương trình hành động. Để thực hiện cuộc vận động tái tranh cử năm 2012, Tổng thống Obama bổ sung Tumblr (đọc như tumbler) vào "bộ công cụ" truyền thông xã hội của ông, nhằm tiếp cận giới trẻ tốt hơn.

Đầu năm 2011, Bộ Ngoại Giao Mỹ tham gia Tumblr. Các công ty truyền thông lớn (Newsweek, New York Times, BBC,...) cũng hiện diện ở Tumblr. Những người tham gia phong trào phản kháng Occupy Wall Street (Chiếm phố Wall) cũng xem Tumblr là công cụ đắc lực.

Dù Facebook gần như là chuẩn mực của hoạt động mạng xã hội, số người dùng Tumblr vẫn tăng nhanh. Tính đến tháng 2/2012, Tumblr có trên 44 triệu người dùng. Tumblr hiện có khoảng 14 tỉ lượt viếng mỗi tháng, vượt qua Wikipedia và Twitter. Giá trị thị trường của Tumblr khoảng 800 triệu USD.

Trong khi Facebook là sự thể hiện những mối quan hệ xã hội thực trong không gian mạng và Twitter chủ yếu được dùng như một phương thức liên lạc, Tumblr đáp ứng nhu cầu khác biệt: nhu cầu tự thể hiện và chia sẻ cảm xúc của những người cùng sở thích.

Tumblr được xếp vào loại dịch vụ microblog (còn gọi là tumblelog). Người dùng dịch vụ microblog thường được gọi là microblogger. Khác với blogger, microblogger chỉ đưa lên trang microblog của mình một câu ngắn thể hiện ý nghĩ bất chợt, tình cờ. Trang "nhật ký" microblog tựa như trang nháp ngổn ngang cảm xúc riêng tư nhưng mong muốn giãi bày công khai. Nhiều microblogger đưa lên trang của mình những hình ảnh, âm thanh, đoạn phim hoặc địa chỉ mạng nào đó và rất kiệm lời (khi đó họ đơn giản là... poster). Không ít microblogger hoàn toàn ẩn danh. Người đăng ký tham gia Tumblr chỉ xác định tên đăng nhập, không cần khai báo họ tên và nhân thân.

Bijan Sabet - người đại diện qũy đầu tư Spark Capital, một trong những nhà đầu tư góp vốn cho Tumblr - giải thích vì sao ông thích Tumblr: "Tôi từng thấy bạn bè, đồng nghiệp của tôi tập tành viết blog và rồi bỏ ngang. Có thể vì thao tác viết blog không thuận tiện lắm. Có thể vì blog tạo ra một môi trường khiến họ cảm thấy áp lực phải viết điều gì đó sâu sắc mỗi ngày. Khi tìm hiểu Tumblr, tôi thấy đây là phương tiện thể hiện cảm xúc đơn giản, không đòi hỏi nghĩ ngợi gì sâu xa. Thế là tôi dùng!". Sabet tìm thấy ở Tumblr một số người thú vị khiến ông muốn dõi theo. Chỉ với thao tác bấm nút đơn giản, Sabet luôn được thông báo tức thời về những nội dung mới xuất phát từ những người ấy. Sabet hài lòng khi ít lâu sau ông cũng có được vài người "hâm mộ", dõi theo những hình ảnh ngộ nghĩnh mà ông đưa lên Tumblr. Từ giao diện ban đầu đơn giản, thanh lịch của Tumblr, Sabet dễ dàng trang trí lại trang của ông hoàn toàn theo sở thích.

Sabet đánh giá cao ý tưởng của David Karp - người sáng lập Tumblr: "David hiểu được người dùng Web muốn gì. Ở anh có sự kết hợp giữa kiến thức kỹ thuật sâu rộng và khả năng sáng tạo nghệ thuật. Tôi thường xuyên tiếp xúc với nhiều người tài năng tốt nghiệp MIT nhưng họ không có trực giác bén nhạy để thấu hiểu nhu cầu của người dùng".

Nhiều chức năng của Tumblr không khác lắm so với những mạng xã hội khác nhưng ở thời điểm thành lập Tumblr đầu năm 2007, khi Karp 21 tuổi, Tumblr là hiện tượng độc đáo.


David Karp

Karp là người tự học, không tốt nghiệp đại học nào. Karp tìm hiểu HTML, tập tành thiết kế và lập trình Web từ năm 11 tuổi. Khi Karp 15 tuổi, cha mẹ Karp cho cậu học chương trình trung học tại nhà thay vì đến trường. Mảnh khảnh, rụt rè, ít nói, Karp phải chịu áp lực tinh thần nặng nề khi học ở trường trung học danh tiếng The Bronx High School of Science tại New York. Thôi cho con đến trường là quyết định vô cùng khó khăn của cha mẹ Karp, là trường hợp hiếm hoi trong những gia đình sống ở khu Manhattan.

Ngoài giờ học ở nhà, Karp làm tập sự (intern) tại xưởng phim hoạt hình Frederator Studios, nơi sản xuất phim cho kênh truyền hình Cartoon Network. Fred Seibert - giám đốc xưởng phim, bạn của mẹ Karp - nhớ lại: "Lúc đó Karp còn thấp bé, thường im lặng và ngại nhìn vào mắt người đối diện khi trò chuyện nhưng Karp có nhiều ý tưởng tuyệt vời".

Tại xưởng phim, Karp có dịp quen biết gia đình Maloney. John Maloney cùng vợ tổ chức một diễn đàn trên mạng mang tên UrbanBaby từ năm 1999, dành cho các bà mẹ trao đổi kinh nghiệm nuôi dạy con thơ. Maloney dự định phát triển chức năng của UrbanBaby và thử giao cho Karp thực hiện. Chỉ vài giờ sau khi nhận được "đơn hàng", Karp trở lại, trình bày sản phẩm với giao diện thanh thoát và những chức năng vượt quá yêu cầu. Maloney kể lại: "Lúc đó tôi ngạc nhiên thầm nghĩ: chàng trai tài năng này chỉ mới 16 tuổi? Tôi thấy thích Karp và giao khoán cho cậu ấy việc phát triển sản phẩm".

Khi công ty truyền thông CNET mua lại UrbanBaby, Karp nhận được khoản tiền kha khá với tư cách người phụ trách sản phẩm. Với số vốn ban đầu, Karp thành lập công ty tư vấn phần mềm Davidville, chuyên về lĩnh vực thiết kế và lập trình Web. Lập công ty để làm phần mềm là ước mơ của Karp từ thuở bé. Cha mẹ Karp biết rõ con trai đầu lòng của mình chỉ có một ước mơ duy nhất.

Công ty Davidville chỉ có hai người: Karp và Marco Arment (hơn Karp bốn tuổi). Karp và Marco thực hiện tốt nhiều đơn hàng nhưng kỹ năng giao tiếp với khách hàng còn nhiều hạn chế. Karp thừa nhận: "Họ thích sản phẩm của chúng tôi nhưng không thích tiếp xúc với chúng tôi!".

Trong thời gian đó, Karp nghe giới lập trình Web thảo luận về tumblelog, thuật ngữ vừa được "nặn" ra để diễn đạt dạng blog ngắn gọn, ngẫu hứng. Ai cũng thấy đó là một nhu cầu nhưng không nghĩ đó là nhu cầu quan trọng. Karp ngạc nhiên khi không có dịch vụ tumblelog nào trong thực tế, loại dịch vụ mà anh thấy cần thiết cho mình. Dường như tumblelog được hiểu như một phong cách mới hơn là dịch vụ mới.

Karp tâm sự: "Tôi không biết viết văn. Tôi biết mình không thể viết giỏi như blogger John Gruber hay Jason Calacanis, nhưng tôi cũng có những điều muốn chia sẻ". Karp đã từng thử dùng các dịch vụ WordPress, Movable Type và Blogger nhưng mỗi lần đối diện với khung soạn thảo trống hoác, anh lại ngần ngại. Hơn nữa, Karp khó chịu khi không thể trang trí, sắp xếp nội dung trang blog theo ý mình.

Cuối năm 2006, tranh thủ thời gian rỗi khi chưa có hợp đồng mới, Karp cùng Arment thử thực hiện sản phẩm Tumblr theo cách mà Karp hình dung về tumblelog. Hóa ra đối với Karp xây dựng Tumblr thú vị hơn nhiều so với việc làm theo ý khách hàng trong từng hợp đồng.

Không có thao tác "dàn trang" trong Tumblr. Mỗi loại nội dung có nút bấm tương ứng để nhanh chóng "xuất bản" trên mạng, đưa đến các địa chỉ thích hợp như YouTube, Vimeo, Flickr, Delicious,... để rồi tất cả xuất hiện trong trang Tumblr. Đầu năm 2007, Tumblr xuất hiện trên mạng và có được khoảng 75.000 người dùng chỉ sau hai tuần.

Thành công bước đầu của sản phẩm Tumblr thúc đẩy sự thành lập Công ty Tumblr. Karp là giám đốc điều hành (CEO), Maloney giữ chức chủ tịch và giám đốc trị sự (COO) của Công ty Tumblr. Maloney giúp Karp khai thông các nguồn đầu tư.

Karp tự hào: "Điều thú vị nhất ở Tumblr là chúng tôi cho phép người dùng thay đổi hoàn toàn diện mạo của trang. Người dùng am hiểu kỹ thuật có thể viết thêm mã để thực hiện điều đó. Vài tuần sau khi khởi động Tumblr, người dùng xây dựng nên nhiều trang hết sức lạ mắt, chưa từng có trên Internet. Cho đến nay, điều đó vẫn đúng".


David Karp (không bao giờ rời chiếc iPhone) trong trụ sở Tumblr ở New York.

Từng có kinh nghiệm về sự gắn kết cộng đồng ở UrbanBaby ngày trước, Karp phát triển thêm nhiều chức năng giao tiếp xã hội cho cộng đồng Tumblr, khiến Tumblr thực sự trở thành một mạng xã hội.

Chức năng reblog đặc biệt được ưa chuộng ở Tumblr, giúp người dùng đưa lên trang của mình nội dung ưa thích nào đó từ trang của người khác chỉ bằng một thao tác bấm nút nhanh gọn. Đó là nhu cầu mà các dịch vụ blog trước đó chưa phát hiện. Chức năng reblog của Tumblr xuất hiện trước hai năm so với chức năng retweet tương tự của Twitter.

Tumblr không đối đầu với Facebook và Twitter. Người dùng Tumblr dễ dàng "đẩy" nội dung của mình ở Tumblr qua Facebook và Twitter nếu họ có tài khoản ở đó. Tumblr luôn tập trung thực hiện những chức năng mà Facebook và Twitter chưa thực hiện hoặc có thực hiện nhưng chưa thuận tiện.

Giới truyền thông đôi khi xem Facebook như "định nghĩa" cuối cùng về mạng xã hội. Thực tế ngày càng cho thấy một mạng xã hội duy nhất không thể bao trùm mọi nhu cầu phát sinh trên không gian mạng. Những người trẻ tuổi đang gia nhập Facebook đông đúc như một thủ tục và rồi tìm đến những chốn riêng như Tumblr.

Giống như Karp đang ở tuổi thanh xuân, Tumblr linh hoạt như một con cá nhỏ đang sức lớn.

HOÀNG NGỌC GIAO

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang