Steve Jobs - Những kỷ niệm của năm 1983

26/09/2013 16:18

Ngày 19/9/2013, hàng ngàn sản phẩm của năm 1983 được tìm thấy trong lòng đất của vùng ngoại ô thành phố Aspen (bang Colorado, Mỹ), trong đó có con chuột của máy tính Lisa. Kỷ vật đó gợi lại những khoảnh khắc của Steve Jobs ba mươi năm trước...

Năm 1983, khi kết thúc cuộc hội thảo quốc tế IDCA (International Design Conference in Aspen) về thiết kế công nghiệp tại thành phố Aspen, ban tổ chức có sáng kiến tập hợp các sản phẩm được giới thiệu tại hội thảo vào một ống hình trụ lớn (dài 4m, đường kính 0,5m) và... đem chôn ở vùng ngoại ô. Ống hình trụ ấy được gọi là Aspen Time Tube - một kỷ vật gửi đến tương lai, nhắc nhớ những phong cách, những trào lưu của năm 1983. Theo dự định lúc ấy, Aspen Time Tube sẽ được đào lên vào năm 2000 - thời điểm trọng đại giàu ý nghĩa lịch sử.


Aspen Time Tube được chôn giấu năm 1983.

Có lẽ do năm 2000 đầy ắp sự kiện, Aspen Time Tube rơi vào quên lãng. Hơn nữa, dù ban tổ chức IDCA đã đánh dấu vị trí của Aspen Time Tube nhưng "vật đổi sao dời", cảnh quan vùng ngoại ô Aspen khác nhiều so với năm 1983. Aspen Time Tube thực sự thất lạc, không còn ai nhớ chính xác vị trí chôn giấu.

Tháng 9/2013, chương trình truyền hình Diggers (Những người đào bới) thuộc kênh National Geographic Channel quyết định tìm kiếm bằng được Aspen Time Tube. Những người tình nguyện tham gia chương trình Diggers luôn là người say mê khám phá những vật thể cũ kỹ trong lòng đất. Những vật thể của quá khứ thường nhắc nhớ sự kiện nào đó, có thể hàm chứa sự thực nào đó chưa ai hay biết.

Sưu tầm, suy luận, tính toán, thử và sai,... "những người đào bới" cuối cùng tìm được chỗ chôn giấu Aspen Time Tube và ngạc nhiên với hàng ngàn kỷ vật chứa trong đó, vẫn còn nguyên vẹn nhờ được gói ghém cẩn thận. Một lố gồm sáu lon bia nhãn hiệu Balantine vẫn còn... hấp dẫn, vốn là nhã ý của những người chôn giấu gửi tặng những người đào bới mệt nhọc của tương lai. Và những người đào bới ba mươi năm sau đã không từ chối điều tử tế ấy!




"Những người đào bới" phát hiện Aspen Time Tube (9/2013).



Những kỷ vật còn nguyên vẹn trong Aspen Time Tube.

Trong Aspen Time Tube có một kỷ vật của Steve Jobs: con chuột của máy tính Lisa, được dùng cho phần thuyết trình tại hội thảo IDCA của người sáng lập Công ty Apple. Ngày ấy, không ít người tham dự IDCA lần đầu tiên được thấy máy tính, lần đầu tiên được biết thế nào là giao diện đồ họa và công dụng của thiết bị gọi là "con chuột".

Con chuột Lisa đã khiến giới truyền thông lập tức loan tin về việc phát hiện "Steve Jobs Time Tube" tại Aspen.

John Celuch - một trong những người tham gia việc chôn giấu Aspen Time Tube - kể rằng ông còn nhớ rõ hội thảo IDCA 1983, nhớ rõ lúc tiến lại gần Jobs và đề nghị góp một kỷ vật cho Aspen Time Tube. Jobs suy nghĩ vài giây rồi tháo con chuột khỏi máy tính Lisa. Celuch không quên ấn tượng về cách trao con chuột của Jobs: Jobs cầm dây điện của con chuột Lisa giơ lên, như thể đang nắm đuôi con chuột thật.


Tìm thấy con chuột của máy tính Lisa trong Aspen Time Tube.


Con chuột của máy tính Lisa.

Jobs đã dùng con chuột ấy trong suốt bài thuyết trình, trong đó Jobs giải thích thế nào là máy tính, máy tính được phát minh khi nào, khác biệt những máy móc khác ra sao. Jobs phác họa tương lai, trong đó máy tính chỉ còn là chiếc hộp hoặc trông như quyển sách, thuận tiện khi mang đi đây đó và thực hiện các giao dịch. Hẳn đó là lời tiên đoán về... iPad và iTunes?

Cũng trong năm 1983, Apple tổ chức một sự kiện riêng tại Hawaii để giới thiệu sản phẩm mới toanh, có tính đột phá: máy tính Macintosh. Có lẽ khó diễn tả được niềm hân hoan, lòng tự hào của Jobs lúc ấy về Macintosh, một thành tựu khác hẳn máy tính cá nhân IBM PC và các máy tính Apple trước đó.


Steve Jobs và "con cưng" Macintosh (được bán ra từ tháng 1/1984).

Trong buổi quảng bá Macintosh (Apple’s Annual Sales Conference) vào tháng 10/1983 tại Hawaii, chàng Jobs 28 tuổi đầy sức sống trở thành người dẫn chương trình vui nhộn cho trò chơi Macintosh Software Dating Game, nhái theo trò chơi truyền hình Dating Game của đài truyền hình ABC, xuất hiện từ năm 1965.

Trong trò chơi Dating Game nguyên thủy, ba người đàn ông giấu mặt sau một tấm màn trả lời những câu hỏi của một phụ nữ. Cuối cuộc chơi, một trong ba người giấu mặt được chọn cho cuộc "hẹn hò" vì có những câu đáp thú vị nhất.

Tuy nhiên, Jobs tổ chức Macintosh Software Dating Game như hội thảo truyền hình thông thường (panel discusssion) với ba vị khách: Fred Gibbons - lãnh đạo Công ty Software Publishing, Mitch Kapor - lãnh đạo Công ty Lotus và Bill Gates - lãnh đạo Công ty Microsoft. Jobs vào vai "nàng Macintosh" đắn đo khảo sát từng ứng viên để chọn người "hôn phối". Cuối cùng, "nàng Macintosh" đã chọn... cả ba chàng.


Mở đầu cuộc chơi, Jobs trịnh trọng giới thiệu: "Hôm nay tôi mời đến đây ba chuyên gia của công nghiệp phần mềm để tham dự hội thảo. Xin chào mừng quý bà, quý ông đến với Macintosh Software Dating Game! Xin mời các vị giám đốc điều hành tự giới thiệu".

Gibbons: "Xin chào. Tôi là Fred Gibons, chủ tịch Công ty Software Publishing".

Kapor: "Xin chào. Tôi là Mitch Kapor, chủ tịch Công ty Lotus. Chúng tôi tạo ra sản phẩm gọi là 1-2-3". Lời chào giản dị của Kapor được hưởng ứng bởi tràng pháo tay mạnh mẽ. Có ai tham dự hội thảo của Apple mà không biết đến phần mềm Lotus 1-2-3 lừng danh?

Gates nhanh nhạy rút kinh nghiệm từ hai người trước, tranh thủ quảng bá thương hiệu Microsoft và... lấy lòng nàng Macintosh: "Tôi là Bill Gates, chủ tịch Công ty Microsoft. Trong năm 1984, Microsoft hy vọng một nửa doanh thu sẽ đến từ phần mềm Macintosh".

Đoạn phim nêu trên ở YouTube chỉ tập trung vào các câu hỏi của Jobs dành cho Gates.

Jobs: "Này ông trùm số ba, ông phải lòng Macintosh từ khi nào?".

Gates: "Đến nay, chúng tôi làm phần mềm cho Mac được hai năm và chúng tôi đã huy động những người giỏi nhất".

Jobs: "Ngài giám đốc số ba, liệu Macintosh có thể trở thành chuẩn công nghiệp thứ ba hay không (sau máy tính Apple và IBM PC - ND)?".

Gates: "Để tạo ra một chuẩn mới, sản phẩm chỉ có đôi chút khác biệt thì không đủ. Sản phẩm cần có những chức năng thực sự mới, có thể thu hút trí tưởng tượng của người dùng. Trong mọi loại máy mà tôi từng biết, chỉ có Macintosh đạt được điều ấy".

(...)

Jobs: "Ngài giám đốc số ba, ngài có thể nói về mối liên hệ hoàn hảo của ngài với Apple?".

Gates: "Chúng tôi là những người bán phần mềm độc lập, do vậy điều quan trọng nhất đối với chúng tôi là Apple nhanh chóng đưa ra những máy tính theo tiêu chuẩn nhất quán".

Cuối cuộc thi, "nàng Macintosh" vừa cân nhắc lựa chọn, vừa... lắc lư theo nhạc, rồi đưa ra quyết định không thể tốt đẹp hơn: "Máy tính Apple màu đỏ, máy tính IBM màu xanh. Nếu như Mac trở thành cột mốc thứ ba, tôi sẽ cần cả ba vị".


Bill Gates, Mitch Kapor và Fred Gibbons trong "trò chơi" Macintosh Software Dating Game (10/1983).


Lúc đó, mối quan hệ của Jobs và Gates thật tốt đẹp. Microsoft là đối tác giàu tiềm năng thuộc về "hệ sinh thái" của Macintosh. Jobs nhìn thấy trước mắt thành công rực rỡ của máy tính Macintosh có giao diện đồ họa, đánh bạt máy tính IBM PC. Giấc mơ của Gates cũng lớn lao không kém: Microsoft nhất thiết phải làm cho IBM PC có giao diện đồ họa.

Năm 1983 tốt đẹp trôi qua. Apple đã cung cấp những tài liệu quan trọng của Macintosh cho Microsoft và thu được... hậu quả nghiêm trọng. Từ vị trí đối tác, Microsoft trở thành đối thủ của Apple, làm tan biến "giấc mơ Macintosh". Đối với Jobs, Windows trên PC là một loại "hàng nhái rẻ tiền", đánh cắp ý tưởng của Macintosh. Đó là điều cay đắng mà dường như Jobs không bao giờ quên.

Sau bao thăng trầm chốn thương trường, Jobs và Gates vẫn còn giữ hồi ức về một tình bạn... phức tạp. Năm 1996, khi trở lại với Apple đang trên đà phá sản, dường như không còn cách nào khác, Jobs đã bước qua quá khứ, nhờ cậy Gates giúp đỡ. Gates đã không từ chối.

Ở gần điểm cuối cuộc đời, Jobs bày tỏ sự khâm phục đối với hoạt động từ thiện của Gates: "Tôi nghĩ Bill đã làm cho thế giới tốt đẹp hơn vì Bill đã nhận ra rằng mục tiêu của anh ấy không phải là trở thành người giàu nhất trong nghĩa trang". Và Gates thừa nhận mình không có được tài năng độc đáo của Jobs: "Tôi sẵn sàng đánh đổi nhiều thứ để có được trực giác của Steve. Anh ấy luôn hành động theo cách khác người. Tôi nghĩ điều đó thật kỳ diệu".

NGỌC GIAO


Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang