Spartz và truyền thông cảm xúc

01/07/2015 06:49

Spartz là công ty truyền thông trẻ, sở hữu nhiều trang mạng cùng các ứng dụng cung cấp nội dung trên thiết bị di động. Thành công lạ thường của Spartz dựa trên lý thuyết riêng về truyền thông của người sáng lập công ty: Emerson Spartz.

"12 điều cực lạ, khó lý giải trên Trái Đất",

"Nhìn lại sự thay đổi của đồ tắm phụ nữ trong 100 năm qua",

"9 điều hoàn toàn bình thường tại Mỹ nhưng bất hợp pháp tại quốc gia khác",

"Những thứ bạn cần để tạo ra một tô Phở hoàn hảo",

"Đây là lý do vì sao con người lo sợ trí tuệ nhân tạo",...

Đó là những tiêu đề của các bài viết tại trang mạng OMG Facts, một trong các trang mạng của công ty truyền thông Spartz (Chicago, US). Những bài viết của OMG Facts đều thuộc loại "không thể không xem qua", dù phần lớn là nội dung lấy từ trang khác, được phát hành lại với tiêu đề mới, gợi sự tò mò. Chỉ mới hơn một năm tuổi, trang "chuyện lạ bốn phương" OMG Facts đã thu hút 45 triệu lượt xem mỗi tháng, chủ yếu thông qua sự chia sẻ trên các mạng xã hội. Là công ty truyền thông dựa vào nguồn thu từ quảng cáo, Spartz luôn tập trung tìm kiếm những nội dung chân thực có tính lây lan mạnh, thu hút nhiều lượt xem.

Spartz không chọn nội dung khiêu dâm hoặc "ngồi lê đôi mách", soi mói đời tư người nổi tiếng. Emerson Spartz - người sáng lập công ty Spartz, đang ở tuổi 28 - giải thích: "Tất cả chúng ta đều muốn tạo dựng hình ảnh tốt cho mình trong mắt người thân, bạn bè, đối tác. Vì vậy, ta thường chia sẻ những bài viết có giá trị, những bài của báo The New Yorker chẳng hạn. Điều này khiến người khác nghĩ rằng ta là người sắc sảo. Chia sẻ nội dung khiêu dâm làm cho người khác nghĩ bạn không phải là người thông minh".

Công ty Spartz nay sở hữu trên 20 trang mạng với những chủ đề khác nhau, thu hút khoảng 160 triệu lượt xem mỗi tháng, có trên 12 triệu người dõi theo tại Facebook, YouTube và Twitter.

"Nghiệp truyền thông" đến với Emerson Spartz rất sớm, từ năm... 12 tuổi. Đó là năm 1999, khi thế giới Internet non trẻ đang phấn khích với quyển thứ ba trong bộ truyện Harry Potter của nhà văn J.K. Rowling: "Harry Potter và người tù Azkaban". Cậu bé Spartz đã lập ra trang thông tin Mugglenet, dành cho người hâm mộ Harry Potter.

Đó cũng là năm Spartz thôi học tại trường. Spartz thuyết phục bố mẹ cho cậu được tự học tại nhà, theo chương trình home-schooling do cậu tự chọn, tập trung vào các lĩnh vực mà cậu yêu thích. Hiểu rõ thiên hướng của con, bố mẹ Spartz chấp thuận. Lập trình và thiết kế trang mạng là lĩnh vực mà Spartz quan tâm nhất vào lúc ấy.

Spartz mất một tháng để lập nên trang mạng Mugglenet, nhờ phần mềm miễn phí Homestead. Spartz rất thích thú với thành quả của mình nhưng chưa biết làm sao để có người vào xem Mugglenet và đóng góp nội dung. Lúc ấy, mạng xã hội chưa phát triển, Spartz phải gửi hàng ngàn thư đề nghị cộng tác đến những người hâm mộ Harry Potter tại nhiều diễn đàn. Khoảng vài trăm người trả lời thư của Spartz. Những mối quan hệ như vậy đã giúp Mugglenet dần dần trở thành trang mạng phổ biến nhất của giới hâm mộ Harry Potter (khoảng 50 triệu lượt xem mỗi tháng). Mugglenet có diễn đàn đông đảo, với hàng chục ngàn thành viên. Mugglenet có những trò chơi nhập vai liên quan đến Harry Potter, có sân chơi dành cho việc sáng tác fanfiction, nhằm thêm thắt, sửa đổi nội dung bộ truyện Harry Potter.


Emerson Spartz 12 tuổi.


Để điều hành trang Mugglenet, Spartz phải nhanh chóng tự học nhiều kỹ năng cần thiết, trong đó có kỹ năng quản lý dự án và con người. Spartz nhớ lại: "Ngày ấy, tôi quyết tâm làm cho Mugglenet nhanh chóng trở thành trang hàng đầu về Harry Potter để có thể thu hút quảng cáo, để có tiền trang trải chi phí. Trong khoảng 120 người cộng tác với Mugglenet, một số làm việc tình nguyện, một số nhận thù lao từ tôi. Tôi đã phải giữ kín tuổi thật của mình vì nếu biết tuổi thật của tôi, có lẽ họ đều bỏ đi hết, không làm cho tôi nữa".

Năm 2002, khi Spartz 15 tuổi, nhà văn Rowling chấp thuận cho Spartz đến nhà của bà tại Scotland để thực hiện cuộc phỏng vấn về việc xuất bản quyển thứ sáu trong bộ truyện Harry Potter. Đó là cơ hội hiếm hoi để Spartz tạo ra nội dung "ăn khách" cho Mugglenet vì Rowling không mấy khi đồng ý cho báo chí phỏng vấn.

Bố mẹ Spartz chấp thuận cho Spartz làm mọi việc theo ý mình với điều kiện mỗi ngày phải đọc bốn câu chuyện về những người thành công. "Hồi đó, tôi ca cẩm suốt ngày về sự ép buộc này nhưng về sau tôi thấy bố mẹ tôi rất sáng suốt. Câu chuyện về những người thành công đã làm vỡ ra nhiều điều trong trí óc của đứa trẻ 12 tuổi là tôi. Những người thành công luôn có khả năng tạo ảnh hưởng, khả năng tác động phi thường đến nhiều người khác trước khi họ thực sự thay đổi thế giới. Một cách tạo ảnh hưởng mạnh mẽ là kích thích tác động lây lan. Tôi cứ nghĩ mãi về điều đó".

Rồi cũng đến lúc Spartz thấy cần vào đại học, cần có những người bạn "thực sự", gặp gỡ hằng ngày. Không có học bạ trung học, nhưng có điểm thi SAT tốt và thành tích hoạt động xã hội, Spartz được nhận vào trường kinh doanh Mendoza thuộc Đại học Notre Dame (Indiana, US).


Emerson Spartz


Việc học buộc Spartz phải bận rộn nhiều loại sách về kinh tế, chính trị, tài chính. "Tôi cho rằng thật phí thời gian cho việc học hết những thứ ấy nếu không thể nhớ, không thể áp dụng kiến thức vào những tình huống thích hợp". Spartz bắt đầu quan tâm các lĩnh vực liên quan đến hoạt động của bộ não: khoa học về nhận thức, về hành vi, về bản chất sự học. Spartz biết được rằng sự học là tiến trình gồm ba bước: đọc, ôn và luyện. Để hình thành một kỹ năng, việc ôn và luyện cần được lặp lại nhiều lần. Spartz tự lập thời gian biểu cho việc hình thành kỹ năng thuyết phục, thương lượng và sáng tạo.

Để thực hành sáng tạo, khi vào siêu thị, Spartz chọn ngẫu nhiên một món hàng và nghĩ cách áp dụng các mô hình kinh doanh mà anh đã học cho món hàng ấy. Chẳng hạn, khi cầm một cây bút xóa, Spartz tự hỏi: "Liệu tôi có thể bán loại bút xóa đắt tiền cho những người có thu nhập cao và muốn khẳng định đẳng cấp? Liệu tôi có thể tạo ra loại bút xóa cho phép người dùng thay đổi các chi tiết theo ý thích? Tất nhiên, đó là các ý tưởng vớ vẩn nhưng giúp tôi quen phát ý tưởng". Điều mà Spartz thực sự cần là khả năng đánh giá mức độ thành công của ý tưởng. Ý tưởng nào sẽ có giá trị một tỉ USD? Ý tưởng nào sẽ có tác động lây lan?

Điều đó lại dẫn Spartz đến với ý tưởng về giải thuật dự đoán nhanh chóng (chỉ trong vài chục giây) một nội dung nào đó trên mạng có tác động lây lan hoặc không. "Tôi đã tạo ra vài chục trang khác nhau ở Facebook trong vài giờ hoặc vài ngày. Các trang đó có số người thích từ con số không cho đến hàng triệu. Tôi đã khảo sát hàng trăm yếu tố để xác định yếu tố nào gây tác động lây lan". Ngoài Facebook, Spartz cũng thử nghiệm tương tự tại Twitter, YouTube, Tumblr.

Theo Spartz, nội dung trên mạng có được tác động lây lan nếu nó tạo ra các cảm xúc như hài hước, cảm động, hy vọng, trìu mến,... Nếu một bài viết nào đó không được người đọc chia sẻ trên mạng xã hội, bài viết đó không tạo đủ lượng cảm xúc cần thiết. Cảm xúc có hiệu quả lây lan cao hay thấp tùy loại. "Những cảm xúc tích cực có hiệu quả tốt nhất. Những nội dung có tính chọc cười, có tính hoài niệm,... tạo ra cảm xúc tích cực. Cảm xúc tức giận cũng có hiệu quả tốt". Spartz đánh giá cao nội dung tạo ra sự vui vẻ hoặc... tức giận và đánh giá thấp nội dung tạo ra sự thất vọng.

Quyết định vào đại học của Spartz tỏ ra có hiệu quả nhiều mặt. Tại Đại học Notre Dame, Spartz gặp gỡ Gaby Montero. Sau khi tốt nghiệp đại học, Gaby Montero trở thành Gaby Spartz - vợ của Spartz, đồng sáng lập công ty Spartz. Cũng như Spartz, Montero yêu thích lập trình và thiết kế trang mạng từ năm 12 tuổi. Sản phẩm của cô bé Montero khi ấy là trang The Daily Cute, nơi để mọi người chia sẻ những hình thú con (chó con, mèo con, heo con,...) dễ thương. Có tuổi thơ giống nhau, sở thích giống nhau, Spartz và Montero dễ dàng hợp tác để thiết lập nhiều trang mạng mới.


Gaby Spartz


Năm 2009, Spartz và Montero cùng nhau xây dựng trang Give Me Hope, giúp mọi người chia sẻ những câu chuyện làm thay đổi cuộc đời họ theo hướng tích cực, những câu chuyện gieo niềm hy vọng, gieo niềm vui sống. Đó là những câu chuyện cảm động về sự tử tế, về tình bạn, tình yêu chân thành. Spartz và Montero giới thiệu Give Me Hope là "Chicken Soup for the Soul của thế kỷ 21", theo phong cách ngắn gọn như Twitter. "Chúng tôi đã quá mệt mỏi với những câu chuyện về sự xấu xa của thế giới này. Đó là lý do vì sao chúng tôi tạo ra Give Me Hope".

Give Me Hope là một trong nhiều trang mạng của công ty Spartz, có nội dung tuân theo lý tuyết của Spartz về sự lây lan. "Cứ mỗi sáu tuần chúng tôi lại lập một trang mạng mới với khả năng thành công đến 90%". Công ty Spartz là công ty tích hợp nội dung. Hầu hết các trang mạng của Spartz đều thực hiện việc biên tập lại, "đóng gói" lại, phát hành lại nội dung có sẵn từ trước, dựa theo thỏa thuận với những người sở hữu nội dung gốc. Việc lọc lựa nội dung được thực hiện theo quy trình riêng của Spartz. Spartz đặc biệt quan tâm đến việc đặt lại các tiêu đề bài viết, nhằm đạt hiệu quả tạo cảm xúc cao nhất. Chẳng hạn, bài "Ai cần đến Photoshop khi 23 hình ảnh không thể tin được dưới đây là hoàn toàn thực" ("Who Needs Photoshop When These 23 Unbelievable Pictures Are Completely REAL?") ở trang ViralNova.com và bài "15 hình ảnh mà bạn không tin được không hề được xử lý bằng Photoshop" ("15 Images You Won't Believe Aren't Photoshopped") tại trang Cracked.com có nội dung gần giống nhau, được chọn đăng tại trang Dose.com của công ty Spartz với nội dung hơi khác và với tựa khác: "18 hình trông như giả nhưng thực sự xảy ra trong thực tế" ("18 Photos That Look Fake But Actually Happened in Real Life").


Gaby Spartz và Emerson Spartz.


Spartz đã tìm được cách để tác động mạnh mẽ vào người khác nhưng anh thừa nhận mình không phải là người thành công, làm thay đổi thế giới, tạo ra cuộc cách mạng, như những câu chuyện trong các sách mà bố mẹ buộc anh đọc thuở bé. "Tôi nhìn cuộc sống như thể tôi là một nhân vật trong trò chơi nhập vai. Tôi biết mọi người cho đó là ý nghĩ lập dị. Là một nhân vật của trò chơi, tôi luôn cố gắng cho bản thân và công ty của tôi chuyển sang mức chơi cao hơn. Càng có nhiều kinh nghiệm, chúng tôi càng tạo ra được nhiều giá trị cho thế giới, thông qua những nội dung gây cảm xúc, có tính giáo dục hoặc có tính giải trí. Thu hút được nhiều lượt xem thực sự là trò chơi đánh đố thú vị khiến tôi vui thích làm việc mỗi ngày".

NGỌC GIAO

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang