Sắc màu của Blue

05/04/2013 20:31

Sau nhiều tin đồn về hệ điều hành mang bí danh Windows Blue tiếp nối Windows 8, Microsoft đã chính thức xác nhận sự tồn tại của dự án Blue. Nhìn từ bên ngoài màn sương bao quanh Blue, Blue có những "sắc màu" khác nhau.

Ngày 26/3/2013, trên trang mạng The Official Microsoft Blog, Frank Shaw - người phụ trách bộ phận truyền thông của Microsoft - đề cập đến dự án Blue nhằm đẩy mạnh bước chuyển chiến lược của Microsoft, từ công ty phần mềm trở thành công ty thiết bị và dịch vụ. Điều này nhất thiết liên quan đến hệ điều hành Windows, dường như khớp với nhiều tin đồn trước đó về hệ điều hành mang bí danh Blue, tiếp nối Windows 8.

Không ai biết rõ Blue sẽ khác biệt nhiều ít ra sao so với Windows 8. Có ý kiến "từ nguồn tin cậy gần gũi với Microsoft" cho rằng Blue là gói dịch vụ bổ sung (service pack) cho Windows 8, nghĩa là Blue mới chính là Windows 8 hoàn chỉnh, trong khi Windows 8 hiện tại còn thiếu nhiều chức năng đã dự kiến, do sức ép về thời điểm phát hành. Tuy nhiên, tầm quan trọng của Blue vẫn được đồn đoán khác nhau: Blue có thể là Windows 8.1 hoặc Windows 8.5 hoặc Windows 9? Không ít dự đoán chỉ đơn thuần thể hiện sự mong mỏi: Blue là sự trở về "Windows Classic", từ bỏ giao diện Modern (còn gọi là Metro) của Windows 8, chỉ giữ lại những công nghệ mới của Windows 8. Những tin đồn giống nhau ở một điểm: Blue sẽ xuất hiện chính thức ngay trong năm 2013, đánh dấu sự thay đổi hoàn toàn chu trình phát triển hệ điều hành Windows. Microsoft sẽ nâng cấp Windows thường xuyên giống như Mac OS X của Apple hoặc Android của Google, thay vì phát hành phiên bản hoàn toàn mới sau vài ba năm.

Cuối tháng 3/2013, không rõ bằng cách nào, diễn đàn WinForum tại Ba Lan cho phép tải xuống phiên bản thử nghiệm alpha của Blue. Phiên bản thử nghiệm cho thấy Blue vẫn là Windows 8 nhưng có nhiều cải tiến, dường như cố gắng giữ người dùng ở lại với giao diện Modern càng lâu càng tốt, thay vì chuyển bật qua lại thường xuyên giữa giao diện Modern và giao diện Desktop. Bất chấp những lời phê phán mạnh mẽ rằng giao diện Modern không thích hợp với PC truyền thống (PC không có màn hình cảm ứng), Microsoft tỏ ra kiên quyết giữ vững lập trường. Điều này thực ra không bất ngờ vì Microsoft đã đầu tư lớn cho nền tảng WinRT để phát triển phần mềm ứng dụng có giao diện Modern, với niềm tin chắc chắn rằng PC truyền thống dần dần trở thành thiểu số. Nền tảng phần mềm WinRT dùng giao diện Modern là công nghệ mới chủ yếu của Windows 8. Microsoft hoàn toàn không muốn "lãng phí" nguồn lực cho việc cải tiến nền tảng phần mềm WinNT (còn gọi là Win32) dùng giao diện Desktop, mặc dù chính giao diện Desktop, với những cửa sổ co dãn được, mang đến ý nghĩa đích thực của tên gọi Windows.

Nhà bình luận Hal Berenson (28/3/2013), người từng là kỹ sư xuất sắc của Microsoft, cho rằng những người đòi hỏi Microsoft trở về với Windows Classic là kỳ quặc, khác nào chọn cái chết chậm cho Windows. Theo Berenson, những người không thích nghi được với giao diện Modern chỉ là 5% trong tổng số người dùng Windows và giao diện Desktop sẽ dần biến mất trong khoảng 5-10 năm khi nhu cầu tương thích với phần mềm ứng dụng cũ không còn quan trọng.

Trên trang mạng của mình, Berenson (7/3/2013) phân tích vì sao việc xây dựng Windows 8 như hiện tại là lựa chọn đúng của Microsoft:

"Điều gì sẽ xảy ra nếu như Microsoft phát triển hệ điều hành dành riêng cho tablet (máy tính bảng), độc lập với hệ điều hành Windows dùng giao diện Desktop? Nghĩa là ta thử hình dung Microsoft có ba phiên bản Windows khác nhau: Windows Phone, Windows Tablet và Windows Desktop. Khi đó Windows Tablet dùng giao diện Metro, hoàn toàn không có giao diện Desktop. Windows Desktop sẽ chỉ là Windows 7.5 với đôi chút cải tiến về giao diện và nền tảng Win32, kết hợp với cải tiến về kiến trúc mà ta đã thấy trong Windows 8 (công nghệ Secure Boot, SmartScreen,...). Khi đó, màn hình Desktop sẽ không có nhiều tiện ích như Start Screen của Windows 8, Windows Desktop cũng không chạy được phần mềm ứng dụng của Windows Store. Nhưng tại sao lại không chứ? Nếu thêm Start Screen cho Windows Desktop thì đó chính là Windows 8 mà ta đã biết!

Windows Tablet theo kịch bản trên chính là Windows RT trong thực tế. Chúng ta đều biết rằng Windows RT đang vất vả thu hút người dùng vì có ít ứng dụng. Phê phán mạnh nhất đối với Windows RT là nó không chạy được phần mềm ứng dụng cũ dùng giao diện Desktop. Nhưng cho phép dùng giao diện Desktop song song với giao diện Metro lại bị chỉ trích là sự kết hợp không tự nhiên, không hài hòa. Qua vài tháng Windows RT xuất hiện trên thị trường, có thể thấy rõ rằng hệ điều hành Windows chỉ dành riêng cho tablet khó tránh khỏi thất bại.

Như tôi đã nêu, Windows Desktop theo kịch bản trên sẽ chỉ là Windows 7.5 chứ không thực sự mới vì Microsoft phải dồn sức cho Windows Tablet. Nhiều người nói rằng họ không muốn Windows thay đổi nhiều nhưng nếu vậy thì họ có thể làm gì hơn với Windows? Tác động của Windows Desktop vào thị trường sẽ như thế nào? Không có gì cả. Sức tiêu thụ PC truyền thống cứ giảm đều. Những người mua PC truyền thống hiện nay không quan tâm nó dùng Windows 7 hay Windows 8. Không có ai thấy cần mua PC mới vì Windows Desktop. Các doanh nghiệp có lịch trình nâng cấp riêng, càng không có sự thôi thúc mua PC mới. Tốc độ nâng cấp PC của họ còn chậm đi vì họ bận đáp ứng nhu cầu sử dụng iPad và các loại tablet khác. Nếu Windows Desktop không dùng được cho tablet, doanh nghiệp có thể bỏ qua nó. Người dùng bình thường nâng cấp từ Windows 7 lên phiên bản mới hơn có lẽ hài lòng hơn đôi chút nhưng điều đó tác động không đáng kể đối với doanh nghiệp như Microsoft.

Theo kịch bản trên, Microsoft cùng lắm chỉ giữ được vị thế như hiện tại, có nguy cơ bị đánh bật khỏi thị trường tablet. Lúc đó người ta lại chê bai Microsoft không thích nghi được với thị trường và tự đánh mất hào quang của mình.

Có thể hình dung một kịch bản hơi khác, trong đó Windows Tablet được phát triển từ Windows Phone 8. Windows Phone đã thu hút được số lượng người dùng nhất định, cộng đồng lập trình Windows Phone đã hình thành. Thế nhưng số lượng phần mềm ứng dụng cho Windows Phone vẫn chưa đủ lớn. Windows Phone vẫn đứng trước thách thức như Windows RT. Theo kịch bản này, tôi không thấy dấu hiệu khả quan nào. Windows Desktop đáp ứng nhu cầu cho một thị trường ngày càng nhỏ hẹp trong khi Windows Tablet không có lợi thế đặc thù. Thị trường sẽ nhìn Windows Tablet chỉ như Android 3.0 và nhanh chóng xuất hiện những ý kiến so đo, dè bỉu".

Lập luận của Berenson dựa trên hai giả định: hệ điều hành dành riêng cho tablet của Microsoft không thể thành công và nhu cầu PC truyền thống sẽ giảm đến mức không đáng kể. Từ đó dẫn đến giải pháp duy nhất cho Microsoft: xây dựng hệ điều hành dùng chung cho tablet và PC truyền thống, trong đó ưu tiên phục vụ tablet. Nhờ vậy, lợi thế đặc thù của Microsoft trên PC dần dần chuyển qua tablet. Cộng đồng Windows rộng lớn sẽ giúp Microsoft chiến thắng trong cuộc canh tranh mới.

Tuy nhiên, hiệu quả của chiến lược tùy thuộc vào cách làm. Vô vàn mong ước đối với Blue thể hiện trên nhiều trang mạng chứng tỏ Windows 8 thực sự bất ổn. Người dùng mong muốn Blue không ép buộc họ dùng giao diện Modern, không ép buộc họ dùng các dịch vụ của Microsoft. Người dùng mong muốn hai giao diện Modern và Desktop hoàn toàn tách biệt, không có sự chuyển bật bất ngờ về giao diện Modern. Người dùng mong muốn giao diện Desktop của Blue dễ dùng như Windows 7, không phải cài đặt thêm ClassicShell, Power8 hay Start8. Người dùng mong muốn Blue cho phép họ chạy đồng thời nhiều ứng dụng Modern trong những cửa sổ co dãn được của giao diện Desktop. Người lập trình mong muốn Blue cho phép tự do phát triển phần mềm Modern, không phải trả phí như hiện tại (50 USD cho cá nhân, 100 USD cho doanh nghiệp), mong muốn tự do cài đặt phần mềm Modern trên Blue, theo lề lối truyền thống của PC, không lệ thuộc vào Windows Store,...

Blue hiện đang có nhiều sắc màu khác nhau của hy vọng. Nếu rốt cuộc Blue phớt lờ những mong mỏi của người dùng, giả vờ xem họ thuộc về thiểu số 5%, Blue sẽ chỉ là... blue (buồn).

NGỌC GIAO

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang