Sa mạc Internet

22/03/2013 23:02

Với IPv6, không gian địa chỉ internet được mở rộng đến... vô cùng. Xét về mặt sử dụng, thế giới internet sôi động bỗng trở thành thân cây đơn độc giữa sa mạc bao la.

Ngày 6/6/2012 trở thành cột mốc lịch sử quan trọng của Internet: địa chỉ IPv6 chính thức được sử dụng bên cạnh địa chỉ IPv4.

Theo giao thức liên lạc của mạng Internet (Internet Protocol - IP), mỗi nút của mạng phải có một địa chỉ, thường gọi là địa chỉ IP (IP address). Giao thức thông dụng IP version 4 (IPv4) dùng 32 bit để diễn đạt địa chỉ, tạo ra 4,3 tỉ địa chỉ khác nhau, không đủ cho sự phát triển của Internet hiện tại. Địa chỉ IP tĩnh (cố định) trên Internet trở nên khan hiếm, đắt đỏ. Tháng 4/2011, Microsoft phải chi đến 7,5 triệu USD để mua lại khoảng 600.000 địa chỉ IPv4 tĩnh thuộc sở hữu của Nortel.

Biểu tượng của ngày khởi động IPv6 - ngày lịch sử 6/6/2012.

Giao thức IPv4 gắn với giai đoạn thử nghiệm Internet của Bộ Quốc Phòng Mỹ. Khi Internet thoát khỏi lĩnh vực quân sự, nhanh chóng lan rộng toàn cầu, IPv4 trở thành chuẩn chính thức, ngoài dự kiến của những người thử nghiệm. Từ năm 1992, vấn đề cải tiến giao thức IP được đặt ra, trong đó có việc mở rộng không gian địa chỉ.Sau phiên bản thử nghiệm IPv5 còn hạn chế, phiên bản IPv6 (công bố năm 1996) được thừa nhận là hoàn chỉnh, đáp ứng tốt sự phát triển lâu dài của Internet. Giao thức IPv6 dùng 128 bit để diễn đạt địa chỉ, tạo ra số lượng địa chỉ vô cùng lớn. Mỗi người trên hành tinh có thể nhận địa chỉ IPv6 cố định duy nhất cho mỗi tế bào trong cơ thể!

Do sự vận động, điều phối của Internet Society (Hội Internet), ngày 6/6/2012 được chọn làm ngày khởi đầu sử dụng chính thức IPv6 trên toàn cầu (World IPv6 Launch Day). Trong ngày 6/6/2012, các nhà cung cấp dịch vụ Internet (Internet Service Provider - ISP) lớn nhất tại Mỹ và Châu Âu đều sử dụng giao thức IPv6. Hệ thống máy chủ của các công ty lớn (Google, Microsoft, Facebook,..) chính thức nhận địa chỉ IPv6 tĩnh. Các nhà sản xuất thiết bị mạng (Cisco, D-Link, Zyxel, NEC, Yamaha,...) cam kết tuân thủ chuẩn IPv6 trong những sản phẩm được sản xuất từ sau ngày 6/6/2012.

Vint Cerf - người sáng lập Internet Society, người trực tiếp xây dựng nền tảng kỹ thuật của Internet, người được xem là cha đẻ của Internet - giải thích ý nghĩa của IPv6:

"Theo thời gian, số lượng thiết bị kết nối vào Internet ngày càng lớn. Tất cả thiết bị trong Internet đều cần có địa chỉ.Internet được thiết kế vào năm 1973 và bắt đầu được sử dụng vào năm 1983. Lúc ấy, chúng tôi nghĩ Internet là một cuộc thử nghiệm. Chúng tôi tạo ra địa chỉ mạng, tương tự số điện thoại, đủ cho 4,3 tỉ điểm nút trên Internet. Hóa ra cuộc thử nghiệm đó không bao giờ kết thúc.

Hiện nay có khoảng 5,5 tỉ thiết bị di động trên thế giới. Nếu tất cả thiết bị đó phải có địa chỉ tương ứng trên Internet, địa chỉ Internet lập tức bị cạn kiệt. Năm 1996, chúng tôi thiết kế dạng thức khác cho gói tin (packet) truyền trên Internet, gọi là IPv6, cho phép tạo ra 340 tỉ tỉ tỉ tỉ địa chỉ. Nếu chúng tôi không làm như vậy, Internet sẽ ngừng phát triển. Nếu vào năm 1973 tôi biết trước những gì sẽ xảy ra năm 2013, tôi sẽ cương quyết thiết lập không gian địa chỉ lớn hơn nhiều để chúng ta không phải trải qua cuộc chuyển đổi này. Hôm nay (6/6/2012) là ngày khởi đầu của Internet mới, rộng lớn hơn, Internet của thế kỷ 21. Lúc này, chúng ta chưa hình dung nổi tiềm năng của Internet mới".

Vint Cerf

Không gian địa chỉ gần như vô tận của IPv6 cho phép vô vàn thiết bị hiện diện trên Internet và tất cả đều có thể nhận địa chỉ cố định. Người dùng Internet qua điện thoại di động có thể theo dõi những bộ cảm ứng gắn trong xe của mình, điều khiển từ xa mọi thiết bị trong nhà của mình.

Giao thức IPv6 còn mang đến nhiều lợi ích khác. Gói tin của IPv6 lớn hơn gói tin IPv4, khai thác thế mạnh của mạng băng rộng (vào năm 1973, mạng băng rộng như hiện nay còn là chuyện viễn tưởng). Nhờ vậy, dữ liệu truyền đến điểm tiếp nhận ít phải phân tán qua nhiều đường. Điều này vừa làm tăng tốc độ truyền dữ liệu, vừa hạn chế khả năng giả mạo dữ liệu. Việc can thiệp vào dữ liệu truyền trên Internet cũng khó khăn hơn do giao thức IPv6 chuẩn hóa, tích hợp chức năng chuyển đổi dữ liệu thành dạng mật mã (tuy nhiên, giao thức IPv6 không bắt buộc chuyển đổi dữ liệu thành mật mã).

Dù việc sử dụng giao thức IPv6 thể hiện xu hướng tiến bộ không thể đảo ngược, nỗi hoang mang lan rộng trên Internet trong ngày 6/6/2012. Những người dùng Internet nghe nói xôn xao về cuộc chuyển đổi, không rõ mình phải làm gì, phải tốn kém ra sao để kết nối với Internet mới.Hóa ra mọi việc vẫn bình thường nếu không kể đôi chút trục trặc không rõ nguyên nhân khi tìm kiếm bằng Google trong ngày 6/6/2012.Người dùng Internet chưa phải làm gì cả.Địa chỉ IPv4 vẫn được sử dụng song song với địa chỉ IPv6.

Các máy chủ của Google đã nhận địa chỉ IPv6.

Nếu địa chỉ IPv4 bị loại bỏ lập tức vào thời điểm hiện tại, người dùng Internet bình thường phải nâng cấp phần mềm điều khiển router (bộ định tuyến, thường tích hợp trong modem) hoặc phải mua router/modem mới.Những máy tính dùng hệ điều hành Windows XP không hoàn toàn tương thích với chuẩn IPv6 sẽ phải chuyển qua dùng hệ điều hành Windows 7. Sự thay đổi hệ điều hành có thể kéo theo một loạt vấn đề về trình điều khiển thiết bị ngoại vi (driver). Nhu cầu mua sắm thiết bị mới có thể trở nên gay gắt.Những vấn đề của người dùng cuối cũng đặt ra đối với ISP ở quy mô lớn hơn.

Trong thập niên qua, trước nguy cơ cạn kiệt địa chỉ IPv4, việc sử dụng địa chỉ IPv4 được phân tầng. Những máy tính kết nối với Internet thông qua router thường dùng chung một địa chỉ IPv4. Bên trong mạng cục bộ, mỗi máy tính nhận địa chỉ IPv4 riêng. Gói tin từ Internet đi qua router phải được chuyển đổi để đến đúng nơi phải đến. Những phần mềm quản trị mạng trong doanh nghiệp và phần mềm nghiệp vụ nói chung đều sử dụng địa chỉ IPv4, thích nghi với sự phân tầng của địa chỉ IPv4. Với IPv6, router không phải chuyển đổi gói tin, tốc độ truyền dữ liệu tăng lên nhưng đó chỉ mới là hiệu quả trên lý thuyết. Việc chuyển đổi qua IPv6 tạo nên chi phí tổng thể không hề nhỏ về cả phần mềm và phần cứng.Hơn nữa, doanh nghiệp có thể không ưa chuộng tình trạng mỗi máy tính trong mạng cục bộ đều hiện diện trên Internet với địa chỉ riêng.

Có nhiều ý kiến khuyến cáo rằng những công cụ phần cứng và phần mềm bảo đảm an ninh mạng hợp chuẩn IPv6 đều còn đơn sơ, chưa đủ sức che chắn sự xâm nhập, chưa đủ sức chống đỡ những cuộc tấn công. Từ đây trở đi, kẻ giấu mặt trong cuộc tấn công có thể dùng rất nhiều địa chỉ IPv6 khác nhau, khiến việc truy tìm địa chỉ xuất phát khó khăn thêm bội phần.

Địa chỉ IPv4 chắc chắn sẽ bị thu hẹp phạm vi sử dụng nhưng có thể vẫn tồn tại song song với địa chỉ IPv6 trong thời gian dài, ít nhất trong thập niên tới. Trên "sa mạc" hoang vu của Internet vừa xuất hiện bởi IPv6, cây xanh sẽ đâm chồi nẩy lộc. Những "ốc đảo" của IPv4 có lẽ cũng phát triển trên sa mạc Internet trong tương lai khó đoán định.


Ở những thời điểm khác nhau có những dự đoán khác nhau về tương lai của Internet, tích cực hoặc tiêu cực.Vài năm trước, có dự đoán cho rằng Internet sẽ ngưng trệ, "sụp đổ" vì dữ liệu phim ảnh (video) ngày càng nhiều. Gần đây có dự đoán cho rằng không gian mở của Internet sẽ bị chia cắt nghiêm trọng do những tường lửa kiểm duyệt. Là người trực tiếp tạo dựng nền móng của Internet, chứng kiến mọi bước tiến hóa của Internet từ thuở sơ khai, dù có tiếc nuối vì đã không dự phòng hợp lý cho tương lai, Vint Cerf luôn nhìn về tương lai với niềm lạc quan đơn giản: "Tôi hằng mong tất cả sáu tỉ người trên hành tinh của chúng ta đều có khả năng kết nối với Internet. Tôi nghĩ rằng mỗi người sẽ tạo thêm những giá trị mới cho Internet, thực sự đem đến lợi ích cho tất cả chúng ta".

NGỌC GIAO

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang