Chuyên đề Điểm nóng iOS7

Phán quyết về iOS 7: Hẹn nhau... mùa thu tới

05/08/2013 20:31

Có thể nói: Hệ điều hành di động mới nhất của Apple giống như... một thứ "cocktail thiết kế", pha trộn giữa cái mới với cái cũ, giữa cái tự có với những cái đi vay, mượn.

Tại WWDC năm nay, Apple đã trình làng phiên bản hệ điều hành di động mới iOS 7 vốn được chờ đợi từ lâu. Thế nhưng, với những người dùng không quá tôn thờ hay thần tượng iPhone, hầu hết những gì được Apple trình diễn trên sân khấu lại quá đỗi... quen quen.

Giao diện phẳng mới, sự đơn giản, cắt bỏ những yếu tố rườm rà, hoa lá khiến cho người ta liên tưởng đến giao diện Metro của Microsoft Windows Phone là đương nhiên. Có cảm giác Apple đang phải bám đuổi các đối thủ về mặt thiết kế ở một mức độ nhất định, khi áp dụng giao diện đa nhiệm đơn giản hơn, hay việc điều khiển bằng thao tác quét tay cho iOS 7.

Trung tâm Điều khiển (Control Center) có thể coi là một thí dụ điển hình cho việc ý tưởng sinh ra, được tái sử dụng và chỉnh sửa liên tục bởi các hãng di động. Trên thực tế, từ cách đây vài năm, chính LG và Samsung mới là hai hãng đầu tiên thử nghiệm kiểu menu trượt xuống mà nay Control Center ở iOS 7 mới sử dụng. Một số dòng smartphone Symbian của Nokia, hoặc thậm chí thiết bị Windows Mobile cổ lỗ của Microsoft, cũng đã từng sử dụng thiết kế menu trượt ấy.

Hay việc sử dụng phông nền mờ ảo, trong suốt ở iOS 7 thật ra cũng chẳng xa lạ gì với những ai đã từng dùng Windows Vista. Nói cách khác, rất nhiều cải tiến của iOS 7 thực chất chỉ là sự "hiện đại hóa" giao diện cao niên của hãng mà thôi. Dù các ứng dụng cơ bản như Messages, Mail, Calendar, Notes, Reminders đều được thiết kế lại, song cách thức vận hành của chúng thì vẫn y nguyên như xưa.

Hứng "đá" từ báo chí

"Gây bối rối", "vừa khá hơn lại vừa tệ đi cùng lúc", "hoa hòe hoa sói" là những phản ứng mà các trang công nghệ uy tín dành cho iOS 7 ngay sau lễ ra mắt.

"Những gì chúng tôi thấy năm nay là một sự chuyển hướng hoàn toàn so với phong cách thiết kế truyền thống của Apple. Nhưng đó có phải là sự chuyển hướng tốt hay không thì còn phải bàn." - trang The Verge khai hoả.

Giới truyền thông đều nhất trí rằng sự tư duy lại iOS không nằm ở phương diện công nghệ, kỹ thuật, mà là sự lột xác về thiết kế. Vĩnh biệt các biểu tượng mô phỏng đời thực với hiệu ứng bong bóng quen thuộc, để thay vào đó là những ô biểu tượng nền trắng cỡ lớn, đơn giản, rực rỡ màu sắc mà The Verge chê thẳng thừng là "giống trẻ con", mảnh dính như nét bút chì.

"Các biểu tượng chính là bước đi chệch hướng đầu tiên của Apple trong lần tiếp cận mới nầy." - The Verge nhận xét. Trước hết, phong cách của các biểu tượng không hề nhất quán mà thay đổi "loạn xạ" theo từng ứng dụng. Trong khi Game Center biến thành một tổ hợp bong bóng ba chiều thì biểu tượng Camera giờ giống như clip-art, đơn giản, cơ bản quá mức: "Không thanh lịch chút nào, mà còn trẻ con là khác". Tương tự là tình trạng của Weather: một sự kết hợp "nghiệp dư" giữa mặt trời, mây và phông nền trong suốt. Biểu tượng Bản đồ cũng là một "mớ lộn xộn", quá nhiều màu và đường nét giao nhau gây rối mắt.

"Thông qua các biểu tượng, người ta dễ dàng cảm nhận rằng các nhà thiết kế của Apple không thể tự quyết về hướng đi tiếp theo." - The Verge kết luận.

Đăng tải một bài rất dài để đánh giá về iOS 7, trang CNET đưa ra nhận định tổng quát rằng những thay đổi ở phiên bản mới ấy chỉ mang tính "mông má son phấn" là chính, và không thực sự thực chất. "Có cảm giác như họ vẫn để dành một vài tiết lộ quan trọng cho lễ công bố iPhone tiếp theo thì phải." - CNET suy đoán về sự thiếu vắng tính năng đột phá ở nền tảng mới.

Ai mà chẳng... sao chép?

Dĩ nhiên, không phải ai cũng tỏ ra khắt khe với việc "học lỏm" ý tưởng của đối thủ.
Phe ủng hộ Apple cho rằng vấn đề không nằm ở chỗ Apple có "đạo" ý tưởng của đối thủ hay không, mà quan trọng là hãng có "tiêu hóa" những ý tưởng đó vào trong phần mềm của mình một cách nuột nà hay chăng.

Trên thực tế, bản chất của thiết kế là vay mượn cảm hứng. Không riêng gì Apple mà ngay cả các đối thủ khác trên thị trường smartphone cũng "học hỏi lẫn nhau" như vậy. Như chính miệng "thầy phù thủy" Steve Jobs lúc còn sống (năm 1994) đã công khai dẫn lời của danh họa Picasso, rằng "nghệ sĩ giỏi chỉ sao chép, nghệ sĩ vĩ đại thì đánh cắp ý tưởng". Việc tiếp nhận ý tưởng của người khác rồi biến nó thành của mình là điều mà tất cả các nhà sáng tạo vẫn làm. Do đó, không nên đặt vấn đề "các nghệ sĩ của Apple" đã sao chép, hoặc đánh cắp ý tưởng hay của thị trường, mà nên hỏi rằng họ có làm tốt việc cải tiến chúng, với iOS 7.

Cụ thể, CNN lại có kiến giải khác về chiến lược iOS của Apple. Theo CNN, iOS 7 không đơn thuần là lớp véc-ni mới đánh bóng cho hệ điều hành iPhone, iPad: "Bạn sẽ nhận ra iOS đã được tư duy lại nhiều không kém gì cách nó được thiết kế lại". Từ góc nhìn của CNN, mọi ứng dụng cơ bản của iOS đều đã được "thai nghén" lại, như ứng dụng Photo giờ mô phỏng theo Instagram, hay ứng dụng nghe nhạc thì xào xáo các chức năng của Pandora.

Đúng là Apple đã học hỏi nhiều tính năng của các đối thủ, nhưng hãng lại đi xa hơn Android hay Windows Phone một bước khi sử dụng nhiều layer và phông nền trong suốt một cách tài tình, để tạo độ sâu cho iOS 7. Thực ra, khá nhiều chuyên gia công nghệ đã dự báo rằng, sau khi cơn sốt giao diện phẳng hạ nhiệt thì "giao diện sâu" sẽ là đích đến kế tiếp của smartphone.

"Với việc giám đốc thiết kế Jony Ive chỉ mới tiếp quản iOS chưa đầy một năm, những nỗ lực tái thiết của nền tảng nầy vẫn đáng được đánh giá cao." - CNN nhận định. Nếu như tốc độ và hiệu suất thực tế của iOS 7 tương ứng với những kỳ vọng mà thiết kế mới tạo ra, đó sẽ là một dấu hiệu hứa hẹn cho thấy sức sáng tạo của Apple đã trở lại. Dù hãng không còn vượt trước các đối thủ cả năm ánh sáng như trong lịch sử thì ít nhất, iOS cũng là đại diện nổi bật của nền tảng di động hiện đại.

Phố Wall lạc quan

Điều kỳ lạ là trong lúc giới truyền thông tranh cãi tơi bời về việc iOS 7 đáng khen ngợi hay gây thất vọng, thì các nhà đầu tư, những chuyên gia tài chính hàng đầu của phố Wall lại tỏ ra đầy phấn khích, cứ như thể từ iOS 7, họ đã nhìn thấy dòng tiền đổ về đến nơi.

Từ đầu năm đến nay, phố Wall luôn tỏ ra thất thường và khe khắt với Apple. Dù các báo cáo tài chính quý của Táo Khuyết luôn kín đặc những con số đáng mơ ước đối với bất cứ hãng smartphone nào, cổ phiếu Apple vẫn cứ mất giá tới 18% so với thời điểm cuối năm 2012. Thế nên quan điểm của giới tài chính về iOS 7 cũng rất đáng để người ta phải suy nghĩ về triển vọng của nền tảng nầy. Có lẽ tương lai của Apple không hề ảm đạm như bức tranh mà giới công nghệ vẽ ra chăng?

Cụ thể, hãng JP Morgan nhận định: Apple đã cải tiến đáng kể giao diện người dùng và từ nay đến cuối năm, khi hãng lần lượt tung ra iPhone mới, iPhone giá rẻ, iPad Mini 2 thì doanh thu chắc chắn sẽ nhảy vọt. iOS 7 chính là điểm sáng nhất tại WWDC năm nay.

Cùng quan điểm, Goldman Sachs thừa nhận việc iOS 7 chưa có nhiều tính năng đột phá thực ra đã nằm trong dự kiến từ trước. Những thay đổi ấy được cho là dọn nền móng cho một tầm nhìn lâu dài và tạo đà tốt cho các sản phẩm kế tiếp của Apple.

Thậm chí, Morgan Stanley còn tuyên bố iOS 7 đã vượt quá kỳ vọng của họ và là một sự bất ngờ "tuyệt vời". "Hầu hết chúng ta đều hiểu nguy cơ tiềm ẩn bên trong giao diện mới của một hệ điều hành, nhưng iOS 7 đã nhận được phản hồi tích cực ban đầu từ các nhà phát triển". Điều quan trọng là có tới 93% người dùng iPhone đang cài đặt iOS bản mới nhất, trong khi tỷ lệ nầy ở Android chỉ là 33%

Lời kết

Phán quyết cuối cùng về iOS 7 sẽ chỉ có thể đưa ra vào mùa thu tới, khi hệ điều hành nầy chính thức cho tải miễn phí. Còn lúc nầy, nó tạm thời thỏa mãn được cơn khát của dư luận về những sáng tạo mới của Apple, đồng thời rung một hồi chuông cảnh báo cho những đối thủ như Samsung, rằng Táo Khuyết không còn kiêu ngạo như xưa mà sẵn sàng học theo đối thủ khi cần thiết.

Y LAM
Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang