Opera - Hành trình vượt đại dương

22/06/2009 16:39

Không giàu có như Microsoft, Google và Apple, không phải là tổ chức nguồn mở có thế lực như Mozilla, Opera là công ty của Na Uy chỉ kinh doanh... trình duyệt. Sức sống của Opera bắt nguồn từ đâu?

Trong nhiều kết quả thống kê, thị phần của trình duyệt Opera chỉ so kè với trình duyệt Safari của Apple, thua xa Mozilla Firefox và Internet Explorer (IE).

Ngày 12/6/2009, từ đơn kiện của Opera, Hội đồng Châu Âu (European Commission - EC) phán quyết: việc tích hợp trình duyệt IE vào hệ điều hành Windows vi phạm luật chống độc quyền. Từ cáo buộc này, phiên bản Windows 7 phát hành tại Châu Âu trong thời gian tới sẽ không có sẵn trình duyệt IE 8. Theo đề nghị của Opera, Windows 7 phải đưa ra trình đơn cho phép người dùng chọn trình duyệt để tải xuống từ Internet.

Trong quá khứ, Microsoft từng bị cáo buộc như vậy tại Mỹ và đã vượt qua êm thắm! Trước khi có kết luận của EC, vụ kiện của Opera bị xem là vô vọng vì chống lại một điều "hiển nhiên" đã tồn tại từ nhiều năm nay: hệ điều hành Windows phải có trình duyệt mặc định là IE. Bất chấp những lời công kích dữ dội từ phe ủng hộ Microsoft, Opera mạo hiểm đương đầu với "người khổng lồ", tự tin rằng trình duyệt Opera vượt trội IE về mọi mặt sẽ có thị phần tốt hơn trong môi trường cạnh tranh bình đẳng.

Trả lời giới báo chí, người sáng lập Opera - Jon Von Tetzchner - khẳng định rằng nếu không dựa vào thế độc quyền, một trình duyệt không có cải tiến nào trong thời gian dài như IE (sau khi chiến thắng trình duyệt Netscape), lại không tuân thủ các chuẩn quốc tế, không thể nào chiếm được ưu thế tuyệt đối như hiện tại.

Nỗ lực của Opera đã tạo một bước ngoặt trong cuộc chiến trình duyệt. Tuy nhiên, Tetzchner không quá lạc quan với kết quả bước đầu của vụ kiện (Microsoft có nhiều kinh nghiệm trong việc vô hiệu hóa những phán quyết bất lợi). Niềm hy vọng thực sự của Tetzchner trong cuộc cạnh tranh đặt vào Opera Unite.

"Thay đổi vĩnh viễn kết cấu của Web"

Ngày 16/6/2009, Opera công bố sản phẩm Opera Unite (unite.opera.com). Opera Unite vừa là trình duyệt Web (Web browser), vừa là trình chủ Web (Web server), cho phép mọi người có thể dùng chính máy tính của mình để cung cấp dịch vụ trên Web. Nói khác đi, mỗi máy tính của người dùng Opera Unite trở thành một máy chủ trên Web.

Điều này dường như không mới vì trong thời kỳ đầu của Web, việc dùng máy tính cá nhân làm máy chủ không phải là hiếm. Thực ra, Opera Unite không chỉ đơn giản tái lập "chuyện cũ". Khác với thời trước, người dùng Opera Unite không cần mua tên miền. Opera cung cấp miễn phí dịch vụ tên miền cho người dùng Opera Unite. Nếu bạn dùng Opera Unite, mọi tập tin trong thư mục do Opera Unite quản lý trên máy tính của bạn sẽ tự động có địa chỉ cố định trên Web. Khi bạn cho những người khác biết địa chỉ đó, họ có thể dùng trình duyệt bất kỳ để xem tập tin trên máy tính của bạn.

Opera Unite có sẵn các ứng dụng Web để người dùng có thể cung cấp dịch vụ chia sẻ tập tin, dịch vụ chia sẻ dành riêng cho hình ảnh và âm nhạc, dịch vụ trò chuyện (chat) và nhắn tin. Bạn có được những phương tiện giao tiếp gần giống như ở Facebook với một khác biệt quan trọng: máy tính của bạn chính là máy chủ "Facebook", bạn không phải "tải lên" các tập tin của mình đến máy chủ nào khác. Những người thân quen có thể xem các trang nhật ký hoặc nghe các bản nhạc được lưu trữ trên máy tính của bạn (dĩ nhiên, dịch vụ "Facebook" của bạn chỉ hoạt động khi bạn chưa tắt máy tính của mình!).

Những người dùng Opera Unite liên lạc trực tiếp với nhau, không phải phó thác dữ liệu riêng tư của mình cho nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội nào đó. Nếu có kiến thức kỹ thuật, bạn có thể tự xây dựng ứng dụng Web mới thay vì dùng các ứng dụng Web có sẵn của Opera Unite.

Với Opera Unite, mọi người đều có thể trở thành "chủ nhân" trên Web. Tetzchner tin tưởng rằng Opera Unite sẽ "thay đổi vĩnh viễn kết cấu của Web".

Đúng 15 năm trước, trình duyệt Opera ra đời cũng từ một niềm tin của Tetzchner.

Niềm tin: cội nguồn sức sống Opera

Năm 1994, khi còn làm việc tại công ty viễn thông Telenor (Na Uy), Tetzchner cùng hai bạn đồng nghiệp, Geir Ivarsoy và Haakon Wium Lie, được giao nhiệm vụ nghiên cứu những công nghệ nền tảng của Web. Không hài lòng với những hạn chế của trình duyệt miễn phí Mosaic, Tetzchner đề nghị với hai bạn của anh về việc tự xây dựng một trình duyệt. Vào thời điểm đó, công ty Netscape (Mỹ) đã bắt đầu kinh doanh trình duyệt Navigator. Tetzchner tin rằng nhóm của anh không những có khả năng xây dựng trình duyệt tốt hơn Mosaic, mà còn có thể cạnh tranh với Netscape.


Jon Von Tetzchner – người sáng lập công ty Opera.

Không tin vào điều đó, Wium Lie không tham gia vào dự án trình duyệt (nhiều năm sau, Wium Lie thừa nhận mình đã sai lầm và "nhập bọn" trở lại cùng hai bạn). Trình duyệt mới mang tên Opera ra đời từ công sức của chỉ hai người, Tetzchner và Ivarsoy. Khi Telenor không đồng ý duy trì dự án Opera, Tetzchner và Ivarsoy ra riêng, thành lập công ty Opera Software với số vốn vỏn vẹn 7000 USD. Trong 5 năm đầu, Opera không có nguồn đầu tư nào khác.

Thuở ban đầu, trình duyệt Opera cho máy tính PC có hai phiên bản: phiên bản "trả tiền" và phiên bản miễn phí có quảng cáo. Phiên bản "trả tiền" bị bẻ khóa ngay sau khi phát hành, còn phiên bản miễn phí đem lại lợi nhuận không đáng kể. Tetzchner nhanh chóng chuyển hướng: đẩy mạnh việc xây dựng trình duyệt trên các thiết bị di động. Đó là lĩnh vực mà anh tin rằng sẽ trở nên quan trọng hơn cả máy tính PC. Quyết định cực kỳ quan trọng của Tetzchner giúp Opera phát triển vững vàng cho đến nay (với thị phần vào khoảng 50% trên các thiết bị di động và máy trò chơi).

Với sáng kiến đưa ô tìm kiếm vào trình duyệt cho PC, Opera tìm được nguồn thu từ các guồng máy tìm kiếm (Google, Yahoo!,...). Nhờ vậy, có thể cung cấp trình duyệt Opera miễn phí mà không phải buộc người dùng xem quảng cáo (trình duyêt Firefox cũng áp dụng mô hình kinh doanh tương tự).

Dù thị phần toàn cầu còn nhỏ bé, thị phần của trình duyệt Opera trên PC tại Bắc Âu và Đông Âu thường vượt trên 10%.

Năm 2004, trước khi phát hành trình duyệt Opera 8, Tetzchner nói đùa với bạn bè trong công ty Opera rằng nếu phiên bản mới đạt được hơn một triệu lượt tải xuống trong bốn ngày đầu tiên, anh sẽ có đủ sức bơi vượt Đại Tây Dương, từ Na Uy qua Mỹ! Một thành viên của ban lãnh đạo Opera - Eskil Sivertsen – vô tình tiết lộ điều đó cho giới báo chí. Khi điều ước "một triệu lượt tải xuống trong bốn ngày" bất ngờ trở thành sự thực, giới báo chí cắc cớ yêu cầu Tetzchner giữ đúng lời hứa "theo truyền thống của người Viking".

Đành chấp nhận thực hiện lời hứa, Tetzchner công bố kế hoạch cụ thể của chuyến vượt đại dương, theo đó, anh bơi hai chặng: từ Oslo về quê nhà Iceland thăm mẹ và từ Iceland đến Mỹ!

Sau thời gian luyện tập nghiêm túc trong bể bơi nước lạnh, ngày 25/4/2005, Tetzchner bơi ra khơi. "Kẻ tội đồ" Sivertsen phải chèo xuồng hơi bên cạnh anh, làm nhiệm vụ... trò chuyện và cung cấp thực phẩm. Ngay ngày hôm sau, cả hai trở vào bờ biển Na Uy với lý do chính đáng: xuồng hơi bị thủng, Sivertsen không biết bơi nên Tetzchner phải cứu. Tetzchner kết thúc câu chuyện đùa như thật "theo truyền thống của người Viking"!

Tuy nhiên, Tetzchner không bao giờ từ bỏ cuộc "vượt đại dương" để so tài với các công ty hùng mạnh của Mỹ.

NGỌC GIAO


Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang