Những quả cầu thủy tinh

22/03/2013 23:36

"Bước qua năm mới, các chuyên gia thấy gì trong quả cầu thủy tinh của mình?". Đó là lời giới thiệu quen thuộc thường thấy cho loại bài truyền thống trên các tạp chí mỗi lần chào năm mới: Dự báo những xu hướng hoặc sự kiện của năm mới.

Suy xét về các dự báo, bạn sẽ thấy nhiều điều thú vị.

Các nhà tiên tri, bói toán ở phương Tây thường nhìn vào quả cầu thủy tinh để thấy trước những hình ảnh tương lai, những hình ảnh mà không ai khác thấy được. Ngoài những người dựa vào quyền năng siêu nhiên, có những nhà tiên tri nói rằng quả cầu thủy tinh trong veo tự nó không dự báo điều gì, không thể hiện hình ảnh nào, nhưng nhìn xuyên qua quả cầu là thao tác cần thiết để đạt đến sự tĩnh lặng và thông tuệ.

Thế nhưng các nhà dự báo công nghệ dường như luôn thấy trong quả cầu thủy tinh của mình những hình ảnh xáo động của hiện tại, từ đó quyết định phát biểu những dự báo "an toàn": nếu thấy rõ xu hướng đi xuống thì kết luận "sẽ còn xuống nữa", nếu xu hướng gia tăng đã hiển hiện thì kết luận "sẽ tiếp tục tăng".

Có những dự báo dám gây sốc bằng cách khẳng định "xuống đáy", "tăng mạnh" hoặc nêu rõ sự kiện cụ thể, chẳng hạn, hệ điều hành Windows Phone sẽ vượt qua Android, Nokia sẽ sáp nhập vào Microsoft,... Nếu điều dự báo không xảy ra, chỉ cần viện dẫn yếu tố nào đó làm cho thực tế bị... sai lệch so với dự báo. Những dự báo thuận theo thị hiếu số đông luôn dễ được tha thứ. Nếu dự báo gây sốc bỗng dưng trở thành sự thực, uy tín của người dự báo tăng vọt!

Ngoài ra, còn có loại dự báo được dùng như phương tiện quảng cáo: dự báo "năm mới là năm của 4G" có thể xuất phát từ công ty có kế hoạch kinh doanh liên quan đến 4G. Dự báo "mọi màn hình máy tính PC cuối cùng đều là màn hình cảm ứng" thường xuất phát từ những công ty dự định thụ hưởng nhiều lợi ích nếu điều đó đúng (Microsoft và những công ty sản xuất máy tính PC).

Nhân sự kiện hai công ty Asus và Acer tuyên bố thôi sản xuất dòng máy tính netbook (12/2012), xuất hiện dự báo cho rằng đó là sự suy giảm không thể đảo ngược, có thể dẫn đến triệt tiêu, của máy tính PC nói chung, bao gồm cả desktoplaptop. Dự báo này thực ra đã có từ lúc khởi đầu trào lưu máy tính bảng (tablet). Thuộc về luồng ý kiến như vậy, nhà bình luận Tim Bajarin của tạp chí TIME lý giải (11/2012):

"Khi tôi chỉ có chiếc máy tính bảng duy nhất là iPad, tôi thường dùng laptop cho những việc 'nặng'. Từ khi có iPad Mini và mua bàn phím mỏng Logitech cho iPad, thói quen của tôi thay đổi: tôi thường đọc sách, xem phim, nghe nhạc với iPad Mini và làm nhiều việc còn lại với với iPad. Tôi làm việc với máy tính bảng trong 90% thời gian, làm việc với laptop trong 10% thời gian còn lại.

Khi phỏng vấn khách hàng, tôi thấy nhiều người có thói quen gần giống tôi.Hầu hết họ đều nói rằng vai trò của laptop giảm đáng kể đối với họ từ khi có iPad và hiện nay họ lại dùng iPad Mini nhiều hơn iPad. Khi tôi hỏi họ có quan tâm đến việc mua PC mới hay không, hầu như họ đều trả lời giống nhau: tiếp tục dùng PC (laptop hoặc desktop) cũ vì thực ra họ không còn dùng PC thường xuyên. Những người dự định mua PC mới thường chọn mua PC rẻ nhất có thể.

Tôi nghĩ rằng những người như vậy sẽ ngày càng nhiều vì máy tính bảng đáp ứng phần lớn nhu cầu hàng ngày.Thị trường PC truyền thống sẽ thay đổi hẳn trong hai hoặc ba năm tới. Nhu cầu PC sẽ lao dốc nếu những nhà sản xuất PC không nhanh chóng đổi mới.

Đối với tôi, iPad dùng với bàn phím giống như một loại laptop mới. Không chỉ có màn hình cảm ứng, nó còn nhẹ hơn tất cả laptop hiện nay, lại có thời lượng pin lên đến 10 giờ, khởi động rất nhanh, có đầy đủ phần mềm cần thiết cho công việc của tôi, mang đến cho tôi trải nghiệm rất phong phú khi lướt mạng".

Thực ra, sự kiện hai công ty Asus và Acer dừng sản xuất netbook là vấn đề khác.Netbook có "số phận" riêng. Khi giới thiệu máy tính Eee PC vào tháng 10/2007, Asus định nghĩa khái niệm netbook theo cách của mình: máy tính PC chủ yếu dùng để lướt mạng, nhỏ và rẻ. Thoạt tiên, hai yếu tố "nhỏ" và "rẻ" tạo ấn tượng mạnh, thu hút người dùng PC. Các công ty khác lập tức tham gia đường đua cùng với Asus, hình thành trào lưu netbook.

Asus hào hứng giới thiệu Eee PC trong tháng 10/2007 tại Đài Loan.

Dần dần, thực tế chứng tỏ chỉ một số ít người thích ứng được với màn hình nhỏ và bàn phím nhỏ của netbook.Những loại netbook đời sau trở nên lớn hơn, gần bằng laptop.Yếu tố "nhỏ" bắt đầu mờ nhạt. Yếu tố "rẻ" cũng mong manh: giá netbook chỉ thấp hơn laptop đôi chút. Ngoài ra, có một điều mà nhà sản xuất không muốn nhắc đến: máy tính rẻ gần như đồng nghĩa với máy tính yếu. Netbook yếu còn do việc dùng bộ xử lý yếu, ít nóng, phù hợp với kích thước nhỏ. Nhưng máy tính yếu không thể tạo ra trải nghiệm tốt trong việc lướt mạng.

Khi tạo ra netbook bằng cách thu nhỏ laptop, các nhà sản xuất "thu nhỏ" hầu như mọi yếu tố của laptop. Rốt cuộc, giá trị sử dụng của sản phẩm cũng "thu nhỏ".

Với máy tính Chromebook hiện nay, Google nêu một định nghĩa khác cho netbook: máy tính PC chỉ dùng để lướt mạng, không nhỏ, nhưng rẻ (250 USD). Google dung hòa khá tốt các yếu tố tạo nên sản phẩm. Máy rẻ nhưng chạy khá nhanh nhờ hệ điều hành Chrome OS "nhẹ cân". Yếu tố "rẻ" có được là nhờ Google không thu lợi trực tiếp từ việc bán Chromebook, mà thu lợi gián tiếp từ dịch vụ tích hợp vào máy. Dịch vụ của Google tích hợp trong Chromebook tạo ra phần lớn giá trị sử dụng của sản phẩm. Giá trị sử dụng của Chromebook tăng dần do cửa hàng ứng dụng Chrome OS ngày càng phong phú.

Chromebook (do Acer và Samsung sản xuất cho Google) đang đứng đầu danh sách những laptop bán chạy nhất ở Amazon (1/2013). Bajarin dự báo (12/2012) Chromebook sẽ thu hút ngày càng nhiều người dùng hơn trong năm 2013.

Sự tích hợp dịch vụ trong sản phẩm để hưởng lợi gián tiếp (giá bán máy không có lợi nhuận cho nhà sản xuất) cũng là công thức thành công của máy tính bảng nhỏ (màn hình 7 inch) như Kindle Fire của Amazon và Nexus 7 của Google. Bajarin dự báo phần lớn máy tính bảng sản xuất trong năm 2013 có màn hình 7 inch.

Máy tính bảng nhỏ của Amazon và Google thành công vang dội, trái với dự báo của Steve Jobs (10/2010) - người sáng lập Apple - rằng máy tính bảng có màn hình 7 inch sẽ "chết đứng" (DOA - dead on arrival) vì thuộc loại lỡ cỡ, "quá lớn để cạnh tranh với điện thoại thông minh và quá nhỏ để cạnh tranh với iPad". Dự báo của Steve Jobs có lẽ đúng đối với những máy tính bảng "chạy theo phong trào", chế tạo bởi các nhà sản xuất phần cứng thuần túy, không có dịch vụ tốt tích hợp trong sản phẩm.

Trào lưu máy tính bảng dẫn đến sự xuất hiện laptop đổi mới: laptop có màn hình cảm ứng. Thế nhưng theo Steve Jobs (10/2010), đó cũng là loại sản phẩm DOA, vì "bất tiện kinh khủng". Jobs từng khẳng định Apple sẽ không sản xuất máy Mac có màn hình cảm ứng vì trong rất nhiều thử nghiệm của Apple, loại máy như vậy nhanh chóng làm người dùng mỏi tay. Dùng màn hình cảm ứng của laptop ở tư thế dựng đứng cũng làm cho màn hình không vững. Chỉ sau chút hào hứng ban đầu, người dùng hầu như không chạm đến màn hình.

Thao tác với laptop có màn hình cảm ứng dễ gây mỏi tay.

Laptop có màn hình cảm ứng có thể hữu ích khi thực hiện sự lai tạo tinh tế hơn: laptop trở thành máy tính bảng tùy lúc. Đã có một loạt mẫu laptop được thiết kế theo hướng này. Máy như vậy cần có thêm những yếu tố mới: nhẹ, không nóng, chạy nhanh và có giao diện phù hợp với trường hợp sử dụng. Windows 8 hiện là hệ điều hành duy nhất đáp ứng yêu cầu thay đổi giao diện.Tuy nhiên, trải nghiệm thực sự của người dùng trong sinh hoạt hàng ngày mới có thể xác nhận các yếu tố tạo nên sản phẩm lai laptop-tablet có dung hoà tốt hay không.Đáp ứng tốt nhiều yếu tố luôn luôn là thách thức lớn.

Tim Cook - giám đốc điều hành Apple - dứt khoát gạt bỏ ý tưởng về sản phẩm lai laptop-tablet (4/2012): "Vấn đề là khi tạo ra sản phẩm như vậy, phải dung hòa nhiều yếu tố, sự dung hoà được thực hiện đến mức nào đó rốt cuộc tạo ra sản phẩm không ai vừa lòng. Bạn có thể kết hợp lò nướng với tủ lạnh nhưng có lẽ không làm vừa lòng cả người dùng lò nướng lẫn người dùng tủ lạnh".

Tuy vậy, nhìn vào loạt sản phẩm lai laptop-tablet đang tỏ ra sôi nổi và sự thay đổi thái độ của Apple về máy tính bảng nhỏ (qua việc sản xuất iPad Mini), Bajarin vẫn dự báo Apple sẽ sản xuất sản phẩm lai laptop-tablet trong năm 2013, có thể là... MacBook AirPad.

Quả cầu thủy tinh thật mầu nhiệm!

NGỌC GIAO

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang