Những lời tiên tri năm cũ

25/12/2013 09:16

Những ngày cuối năm là giai đoạn thú vị nhất trong đời sống công nghệ với nhiều đợt thảo luận sôi nổi trên nhiều trang mạng, tổng kết năm qua và dự báo năm tới. Những dự báo của năm trước vẫn có ít nhiều giá trị cho tương lai...

Các nhà bình luận, phân tích thị trường không phải là người bói toán. Dự báo của họ chủ yếu dựa vào dữ liệu, sự kiện, lý luận và một chút... dũng cảm. Đời sống công nghệ của năm 2013 sắp qua từng được phác họa từ những ngày cuối năm 2012, với nhiều nét vẽ đúng và không ít nét vẽ sai.

"Microsoft sẽ sáp nhập Nokia". Dự đoán chính xác này dựa vào việc quan sát mối quan hệ khăng khít giữa Microsoft và Nokia từ khi Nokia quyết định chỉ sản xuất điện thoại thông minh dùng hệ điều hành Windows Phone để nhận trợ giúp tài chính từ Microsoft. Ngay từ lúc ấy, một số nhà bình luận cho rằng giải pháp liên minh với Nokia không thể tạo nên xung lượng đủ mạnh để Microsoft cạnh tranh hiệu quả với Apple, Microsoft phải trở thành nhà sản xuất thiết bị di động bằng cách sáp nhập Nokia. Quả nhiên, Microsoft đã thực hiện điều tất yếu ấy trong năm 2013: mua lại bộ phận sản xuất thiết bị di động của Nokia.

Với chiến lược "thiết bị và dịch vụ", Microsoft chuyển qua giai đoạn phát triển hoàn toàn khác, có mô hình kinh doanh ngày càng giống với mô hình hiệu quả của Apple, đối thủ mà Microsoft từng áp đảo trong các thập niên trước.

"Microsoft sẽ sản xuất điện thoại thông minh". Điều này chưa xảy ra trong năm 2013 nhưng sẽ đúng trong năm 2014 khi Microsoft hoàn tất việc sáp nhập Nokia (Nokia đang là nhà sản xuất điện thoại Windows Phone duy nhất). Đó là biện pháp tất yếu để tăng sức cạnh tranh cho Windows Phone. Đó cũng là điều tốt lành cho người tiêu dùng. Người tiêu dùng luôn luôn có lợi khi thị trường có tính cạnh tranh cao. Có ý kiến cho rằng điện thoại Windows Phone sẽ vượt iPhone và điện thoại Android vào năm 2015.


Điện thoại Nokia Lumia 1520 (màn hình 6") đang được xem là thiết bị Windows Phone mạnh nhất.

"Thị phần của Windows Phone trong thị trường điện thoại thông minh sẽ tăng chậm, chưa thể vượt mức 10%". Đây là dự báo rất "an toàn" do quan sát sự lạnh nhạt của người dùng đối với điện thoại Windows Phone trong năm 2012. Trong thực tế, Windows Phone vẫn trì trệ trong năm 2013. Nếu sự kiện Microsoft mua lại Nokia tác động tích cực đến sự phát triển của thiết bị Windows Phone, điều này có lẽ chỉ thể hiện rõ sau vài năm. Gần đây, có tin đồn rằng Microsoft đang xem xét việc cung cấp Windows Phone miễn phí cho mọi nhà sản xuất điện thoại thông minh. Nếu đúng vậy, thị phần Windows Phone sẽ tăng trong năm 2014.

Trong năm 2013, thị phần của điện thoại Android lên đến 81%. Từ đó, nhiều ý kiến cho rằng cuộc chiến của các hệ điều hành di động đã kết thúc, chiến thắng đã thuộc về Android!

Thực ra, cuộc chiến vẫn tiếp diễn. iPhone của Apple tuy không chiếm thị phần lớn nhất nhưng lại tạo ra lợi nhuận lớn nhất. Các nhà sản xuất điện thoại Android phải bán trung bình 7,5 chiếc điện thoại để thu được lợi nhuận bằng lợi nhuận của Apple khi bán một chiếc iPhone (theo nhà bình luận John Kirk).

Lạ thay, tình hình như vậy cũng diễn ra trong thị trường máy tính cá nhân. Theo công ty nghiên cứu thị trường Asymco, tuy máy tính Mac của Apple chỉ chiếm 8% thị trường nhưng lại mang đến cho Apple "miếng bánh" 45% trong tổng lợi nhuận của thị trường máy tính cá nhân, cao hơn mọi nhà sản xuất máy tính cá nhân (Dell, HP, Asus, Lenovo, Acer,...).

Phần trăm lợi nhuận của các nhà sản xuất máy tính cá nhân trong quý 4/2012.

Trong thị trường máy tính bảng, vị thế của Apple vẫn vững chắc. Tuy thị phần của iPad giảm nhưng do thị trường không ngừng nẩy nở, số lượng iPad được tiêu thụ trong năm 2013 vẫn tăng so với năm 2012, khoảng 65%. Nhu cầu iPad luôn tăng sau mỗi lần Apple giới thiệu iPad đời mới. Do vậy, có thể "nhắm mắt" nói rằng số lượng iPad được tiêu thụ sẽ tiếp tục tăng trong năm 2014.

Thị trường máy tính bảng từ quý 1/2012 đến quý 1/2013.

"Research In Motion (RIM) sẽ thành công với BlackBerry 10". Không muốn đi theo lối mòn với loại dự báo "sẽ còn tăng thêm", "sẽ còn xuống nữa", nhà bình luận Dan Rowinski tin rằng RIM sẽ đảo ngược tình thế với điện thoại BlackBerry 10, tuy không chiếm lại được thị phần 23% như trong năm 2010, nhưng có thể đạt thị phần khoảng 8-10%, đủ để không bị loại khỏi "cuộc chơi". Điều này đã không xảy ra trong năm 2013. RIM vẫn lún sâu vào khủng hoảng, dường như không lối thoát.

"Motorola sẽ sản xuất các thiết bị Nexus cho Google". Dự báo này sai trong năm 2013. Google vẫn hợp tác với các nhà sản xuất khác, không phải Motorola, để chế tạo điện thoại và máy tính bảng mang thương hiệu Nexus. Không giống như mục tiêu của Microsoft khi sáp nhập Nokia, sau khi mua lại Motorola, Google tài trợ cho Motorola phát triển độc lập. Các sản phẩm Moto X, Moto G của Motorola có nhiều nét độc đáo, hứa hẹn phát triển tốt trong năm 2014. Tuy nhiên, có lẽ Motorola phải cần vài năm để lấy lại vị thế từng có của thương hiệu.


Điện thoại Moto G.

"Android sẽ có các phiên bản mới 5.0, 5.1, 5.2". Đây là cách ngoại suy mơ hồ từ sự kiện Google phát hành các phiên bản nâng cấp 4.1 và 4.2 cho hệ điều hành Android trong năm 2012. Trong thực tế, phiên bản Android mới nhất cho đến cuối năm 2013 là phiên bản 4.4 (phiên bản KitKat). Google đang bước chậm lại trong việc phát triển hệ điều hành Android, chú ý đến chiều sâu hơn chiều rộng, xem trọng việc chuẩn hóa.

Do Android là hệ điều hành nguồn mở, các nhà sản xuất thiết bị có thể tùy ý sửa đổi mã nguồn của Android từ mức thấp nhất. Tuy nhiên, khi Android đạt được thị phần đủ lớn, Google bắt đầu kiểm soát chặt chẽ hơn. Nếu nhà sản xuất sửa đổi mã nguồn Android quá mức cho phép, họ sẽ bị loại khỏi hệ sinh thái Android, thiết bị của họ sẽ không được phép cài đặt ứng dụng từ cửa hàng Google Play. Tuy không muốn phụ thuộc vào Google, phần lớn các nhà sản xuất thiết bị dùng Android phải tuân thủ "luật chơi" của Google, chưa dám rời bỏ hệ sinh thái Android đang phát đạt. Google luôn làm phần việc nặng nhọc nhất để phát triển Android, giúp Android đáp ứng kịp thời các chuẩn công nghệ mới. Đó là loại việc mà các nhà sản xuất phải tự gánh vác nếu muốn "ra riêng".

Ngoài Android, các nhà sản xuất thiết bị di động có thể chọn hệ điều hành nguồn mở khác như Firefox OS hoặc Tizen. Có lẽ năm 2014 chưa thể chứng kiến thị phần của Firefox OS và Tizen tăng trưởng đáng kể.

"Thực tại tăng cường (augmented reality - AR) sẽ phổ biến trong đời sống". Công nghệ AR cho phép cung cấp thông tin cho người dùng thiết bị về cảnh quan, về vật thể mà họ đang thấy trước mắt. Để đạt được điều đó, công nghệ AR dựa vào những tiến bộ trong việc xác định vị trí của người dùng hoặc khả năng nhận dạng vật thể. Do mang lại lợi ích thiết thực, công nghệ AR bắt đầu lan tỏa trong công nghiệp, giúp người lắp ráp, sửa chữa máy móc có được thông tin đầy đủ về từng linh kiện, từng bộ phận, qua màn hình của thiết bị cầm tay hoặc thiết bị đeo mắt. Trong đời sống, công nghệ AR giúp người dùng có được thông tin bổ sung khi đến gần một vật trưng bày, một tờ quảng cáo,...

"Phổ biến trong đời sống" vẫn chưa thành hiện thực đối với công nghệ AR trong năm 2013. Cuối năm 2013, Apple đã dùng sóng Bluetooth năng lượng thấp (Bluetooth Low Energy - BLE) để xác định vị trí chính xác trong cửa hàng Apple của từng khách hàng có mang iPhone dùng hệ điều hành iOS 7. Hệ điều hành Android cũng nhanh chóng tham gia "cuộc chơi" BLE. Điều này là bước tiến đáng kể của công nghệ AR. Nói rằng công nghệ AR sẽ tiếp tục phát triển trong năm 2014 là cách dự báo an toàn hơn "phổ biến trong đời sống".


Ứng dụng AR (thực tại tăng cường) cung cấp thông tin về cảnh quan trước mắt.

"Thanh toán bằng điện thoại (mobile payment) bắt đầu được chú ý". Không ai có thể bác bỏ lời dự báo này. Dùng điện thoại để trả tiền là ý tưởng được đề cập trong nhiều năm qua, mỗi năm được "hâm nóng" một chút. Google từng trông chờ sự phổ biến của công nghệ NFC (Near Field Communication) để phát triển dịch vụ "ví tiền điện tử" Google Wallet. Công nghệ NFC cho phép hai thiết bị trao đổi thông tin khi đặt sát nhau. Điều này giúp đầu đọc NFC tương tác với điện thoại và tạo ra hiệu quả tương đương như đầu đọc thẻ thanh toán thông thường.

Điện thoại iPhone không dùng NFC. Những điện thoại Android dùng NFC chưa tạo được số lượng đủ lớn để NFC trở thành chuẩn thực tế. Dù điện thoại dùng NFC trở nên phổ biến, phí giao dịch "kha khá" là giá phải trả cho sự tiện lợi, là trở ngại đáng kể cho phương thức thanh toán bằng điện thoại. "Ví tiền điện tử" có lẽ cần thời gian dài để chinh phục thị trường. Trong năm 2014, dịch vụ thanh toán bằng điện thoại chắc chắn sẽ được... chú ý hơn chút nữa!


Thanh toán nhờ dịch vụ Google Wallet.

"Thị phần của máy tính Google Chromebook sẽ tăng thêm". Dự báo này có lẽ dựa vào sự kiện máy tính Chromebook do Samsung sản xuất đứng đầu danh sách máy tính xách tay bán chạy nhất ở Amazon cuối năm 2012. Chromebook do Samsung hoặc Acer sản xuất, nay có giá dưới 200 USD, dùng hệ điều hành Chrome OS của Google, thích hợp cho những người chỉ có nhu cầu sử dụng trình duyệt. Tuy chức năng hạn chế, Chrome OS là hệ điều hành được cập nhật tự động, thường xuyên, có mức an toàn cao.

Tuy không được đánh giá cao trên nhiều trang mạng và hứng chịu "chiến dịch chê bai" của Microsoft, Chromebook của Acer và Samsung vẫn đang đứng đầu danh sách máy tính xách tay bán chạy nhất ở Amazon (Amazon Best Sellers). Cũng như trường hợp của người dùng máy tính bảng, người dùng Chromebook đã phát hiện cách dùng máy tính khác, đơn giản hơn, ít "nhức đầu" hơn so với cách "truyền thống", không cần cài đặt các phần mềm chống vi-rút, chống theo dõi, không phải "quản trị" máy tính theo cách phức tạp như khi dùng Windows.

Trong năm 2013, các nhà sản xuất khác (HP, Dell, LG) quyết định tham gia sản xuất Chromebook và sản xuất cả máy tính để bàn dùng hệ điều hành Chrome OS. Do vậy, hoàn toàn có thể lặp lại dự báo nêu trên cho năm 2014.


Chromebook của Acer và Samsung là hai máy tính xách tay bán chạy nhất ở Amazon.

"Các loại máy tính lai sẽ bước vào doanh nghiệp". Máy tính lai tablet-laptop (máy tính xách tay có thể dùng như máy tính bảng) hoặc máy tính lai tablet-laptop-desktop (máy tính có thể dùng như máy tính để bàn, máy tính xách tay hoặc máy tính bảng tùy lúc) được quảng bá mạnh mẽ khi Microsoft phát hành Windows 8. Người dùng máy tính lai có thể tách rời bàn phím hoặc gấp bàn phím phía sau màn hình để dùng như máy tính bảng. Máy tính lai có thể được nối với màn hình lớn và con chuột khi cần dùng như máy tính để bàn. "Vừa dùng để giải trí, vừa dùng cho công việc" là điểm nhấn quan trọng nhất trong chiến dịch quảng cáo máy tính lai của Microsoft. Tuy vậy, máy tính lai có lẽ thích hợp cho người dùng thiên về công việc hơn giải trí.

Trong năm 2013, máy tính lai được thị trường chấp nhận và bắt đầu thâm nhập môi trường doanh nghiệp. Điều này là tín hiệu tốt lành cho Microsoft và cả Intel. Tuy nhiên, dường như Microsoft mong đợi nhiều hơn: máy tính lai với hệ điều hành Windows sẽ làm cho máy tính thường (laptop, desktop) và máy tính bảng trở nên không cần thiết!

Công nghệ đã làm cho máy tính ngày càng đa dạng và tình thế sẽ không quay ngược về thập niên trước. Máy tính lai không thể là thiết bị "vạn năng". Trong các kiểu dáng có bàn phím rời, phần lớn trọng lượng máy tính lai dồn vào màn hình. Máy tính lai như vậy có điểm yếu riêng: không thể đặt trên đùi, không thể điều chỉnh góc nghiêng màn hình tùy ý như máy tính xách tay thường. Loại máy tính lai có bàn phím gấp sau màn hình lại tỏ ra nặng nề khi được dùng như máy tính bảng.

Máy tính lai rất tiện lợi trong phạm vi sử dụng đặc thù của nó. Thị phần máy tính lai chắc chắn sẽ tiếp tục tăng trưởng trong những năm tới.


Máy tính lai tablet-laptop Dell XPS 12 (màn hình 12").

"Phần lớn máy tính bảng có màn hình 7 inch". Màn hình 7 inch "kỳ diệu" đã thực sự thành công trong năm 2013, do đạt được sự cân bằng giữa công dụng và giá bán (máy tính bảng 7 inch có giá ở tầm 200 USD). Điều kỳ diệu không nhất thiết kéo dài mãi khi các máy tính bảng lớn hơn chứng tỏ "đáng đồng tiền bát gạo". Kích thước màn hình 8 inch (lớn hơn iPad Mini một chút) có thể gây ngạc nhiên trong năm 2014.


Nexus 7 2013 - máy tính bảng màn hình 7" được ưa chuộng nhất trong năm 2013.

Với màn hình 10 inch, máy tính bảng dễ dàng trở thành công cụ làm việc khi gắn thêm bàn phím. Tuy nhiên, màn hình lớn hơn làm cho máy tính bảng nặng hơn (chủ yếu do pin lớn hơn). Trong tầm nhìn một năm tới, có lẽ máy tính bảng có màn hình 7 inch vẫn tiếp tục là thiết bị ưa chuộng của những người đã có máy tính xách tay dùng cho công việc.

Dù sao, những lời "tiên tri" vừa nêu giống như dự đoán đường đi của quả bóng. Có thể xuất hiện yếu tố chưa ai tính đến, bất ngờ làm bóng chuyển hướng, khiến mọi người ngỡ ngàng!

NGỌC GIAO

Bài liên quan:
Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang