Người thầy cần "chuyển mình" với một thế hệ @

19/11/2015 13:22

(e-CHÍP Online) - Nhà giáo ưu tú PGS.TS Đỗ Văn Dũng, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM, là người tâm huyết và có đóng góp quan trọng trong việc thúc đẩy ứng dụng CNTT trong môi trường giáo dục bậc đại học.

Ngay từ những giây đầu tiên tiếp xúc, Thầy đã gây ấn tượng mạnh mẽ khi bên cạnh mình luôn là một tấm bảng nhắc nhở khá lớn về tầm nhìn giáo dục hiện đại 2020, trong đó điểm lưu ý là ứng dụng CNTT, triển khai online và mobile learning.
PGS.TS Đỗ Văn Dũng, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư Phạm Kỹ Thuật TP.HCM

● Người thầy ở thời điểm hiện tại có những nét khác biệt nào so với trước đây, thưa Thầy?

- PGS.TS Đỗ Văn Dũng: Giáo dục đại học đã thực sự có sự thay đổi và thực sự cần thay đổi để phát triển khi có những bước chuyển của văn hóa. Thế hệ sinh viên ngày nay và đặc biệt trong vòng 3 năm trở lại đây nắm bắt CNTT rất vững vàng vì hầu hết đều được tiếp cận thiết bị công nghệ từ thuở nhỏ. Mối quan hệ với sinh viên cũng trở nên thay đổi, các em gắn bó với thế giới ảo nhiều hơn và chủ động hơn trong các hoạt động tìm kiếm, nghiên cứu. Nếu như người thầy xưa giữ vai trò truyền thụ kiến thức theo phương thức người thầy làm trung tâm thì ngày nay, chính người học đang được đặt ở vị trí trung tâm, chủ động trong mọi việc. Chính vì vậy, cần có sự nhìn lại và định hướng vai trò người thầy trong vòng 10-15 năm tới. Nhiều công trình nghiên cứu khoa học cho rằng vai trò người thầy không còn tồn tại nữa. Nhưng theo tôi, người thầy vẫn rất quan trọng, chỉ có sự khác biệt rằng người thầy hiện nay không đơn thuần gói gọn trong hai chữ “dạy học” nữa. Họ phải đảm nhận ở một vai trò lớn hơn, áp lực hơn như một huấn luyện viên. Có thể thấy, một người thầy hiện nay dù có nhiều kinh nghiệm đến mấy vẫn dễ dàng lạc hậu nếu không chủ động thay đổi.

● Thầy đề cập rất nhiều đến sự chủ động đổi mới. Xin Thầy chia sẻ cụ thể những đổi mới này?

- PGS.TS Đỗ Văn Dũng: Có thể thấy đơn giản như trước đây, nhiều giảng viên thường giữ những bài giảng của mình như một thứ tài sản quý báu với nhiều công sức bỏ ra. Sự cạnh tranh trong môi trường giáo dục cũng khiến việc chia sẻ các bài giảng này rất hiếm hoi. Nhưng hiện tại, thời cuộc thay đổi, mọi thứ trở nên cởi mở và thay đổi nhanh chóng hơn. Các bài giảng được chủ động chia sẻ trên các kênh cộng đồng như YouTube, Facebook… Họ không ngại công sức của mình bị đánh cắp bởi những gì diễn ra sau đó đã trở nên lạc hậu nếu người thầy không tự mình đổi mới liên tục trong thời buổi hiện nay.

● Trước nhiều sự đổi mới như vậy, mối quan hệ giữa thầy và trò có còn giữ được truyền thống như trước không, thưa Thầy?

- PGS.TS Đỗ Văn Dũng: Hiển nhiên, với những thay đổi như vậy, khoảng cách giữa thầy và trò không còn như trước nữa. Ngoài thời gian giảng dạy ở trường, người thầy buộc mình phải tham gia mạng xã hội, dành nhiều thời gian hơn để trao đổi hướng dẫn học trò của mình qua các kênh Chat, tin nhắn, hoặc nhóm học online… Tuy thời gian kết nối nhiều hơn, nhưng sự thực khoảng cách giữa thầy và trò đang ngày càng nới rộng ra để nhường chỗ nhiều hơn cho ứng dụng công nghệ.

● Được biết trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM đã áp dụng CNTT vào rất nhiều phân môn và chuyên khoa để giảng dạy. Xin Thầy cho biết thêm về phương thức áp dụng hiệu quả của trường?

- PGS.TS Đỗ Văn Dũng: Ở rất nhiều bộ môn giảng dạy trong trường, chúng tôi luôn khuyến khích giảng viên áp dụng mô hình tự chủ cho sinh viên và áp dụng triệt để công nghệ. Trước khi đến lớp, sinh viên sẽ phải xem bài giảng được đăng tải trên website và thực hiện các công việc nghiên cứu tìm tòi theo nội dung yêu cầu từ nguồn Internet có chỉ dẫn. Công việc của người thầy là hướng dẫn để sinh viên ứng dụng được những thông tin lý thuyết đó vào những tình huống thực tế, nâng cao sự chủ động tích lũy kiến thức, tạo nhiều thời gian cho sự tranh luận, làm việc nhóm. Trường cũng ưu tiên nâng cấp hệ thống máy chủ để đảm bảo thực thi tốt công việc tải bài giảng trực tuyến và tổ chức thi hay chấm điểm online.

● Được biết trường đang có xu hướng đẩy mạnh công tác đào tạo theo mô hình online. Quan điểm của Thầy với mô hình này như thế nào?

- PGS.TS Đỗ Văn Dũng: Mô hình đào tạo online đem lại nhiều hiệu quả tích cực và tiết kiệm được nhiều thời gian, cơ sở vật chất hơn. Lượng kiến thức sinh viên nhận được cũng nhiều hơn thông qua các quá trình tự chủ trong việc nghiên cứu tìm tòi. Nhưng theo tôi đào tạo online vẫn phải có sự kết hợp và không nên đẩy mạnh 100 % online. Bởi nếu việc dạy học hoàn toàn qua trực tuyến chắc chắn sẽ dễ dẫn đến sự nhàm chán theo thời gian, không kích thích được người học và đặc biệt sự phát triển về trí tuệ cảm xúc sẽ giảm mạnh. Chúng tôi cũng đang thử nghiệm cho việc cấp chứng chỉ một số bộ môn, chuyên ngành đào tạo theo mô hình online nhưng đặc biệt vẫn có những cơ hội mấu chốt để người học tiếp cận trực tiếp với nhiều giảng viên khác nhau để trao đổi và học hỏi thêm. Bởi sự truyền thụ về kinh nghiệm và hướng dẫn hướng đi trong chừng mực nào đó rất khó có thể tương tác online. Mỗi sinh viên lại có những đặc tính và tư chất khác nhau nên công tác hướng dẫn trực tiếp vô cùng quan trọng.

Tấm bảng ghi nhớ về tầm nhìn giáo dục Đại học năm 2020 nhắc nhở Thầy Dũng mỗi khi bước vào phòng làm việc

Ngay từ những giây đầu tiên tiếp xúc, Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Đỗ Văn Dũng đã gây ấn tượng mạnh mẽ khi ngay bên cạnh mình luôn là một tấm bảng nhắc nhở khá lớn về tầm nhìn giáo dục hiện đại 2020, trong đó điểm lưu ý là ứng dụng công nghệ thông tin, triển khai online và mobile learning.

Với kiến thức uyên thâm trong lĩnh vực điều khiển động cơ và ô tô cùng một tinh thần cống hiến, học hỏi không ngừng vươn lên từ khó khăn, thầy Dũng luôn tâm huyết với nghề và đặc biệt là những thay đổi vượt bậc trong việc áp dụng CNTT vào công tác giảng dạy, khuyến khích mô hình giáo dục hiện đại.

Có thể nói, Thầy là người tiên phong nắm bắt được từng bước phát triển của thời đại số. Thầy chia sẻ, dù đã có những bước chuẩn bị kỹ càng để phát triển về CNTT nhưng cũng không khỏi ngờ ngàng bởi mọi sự thay đổi thời đại diễn ra quá nhanh so với dự tính.

Từ năm 2013, trường đã bắt đầu thử nghiệm mô hình giáo dục mới theo chương trình HEEAP, ứng dụng công nghệ, sinh viên nghiên cứu chuyên đề trước, chủ động tìm kiếm tài liệu theo hướng dẫn. Để khuyến khích sự đổi mới ngay trong trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM, Thầy đã có những chủ trương thúc đẩy ứng dụng CNTT rất hữu hiệu. Cụ thể việc “thưởng nóng” cho các giảng viên tự thay đổi mình để ứng dụng CNTT trong các môn học được chia thành 3 cấp: thứ nhất ở mức đăng tải bài giảng lên hệ thống của trường, thứ hai giảng viên tự tạo được kênh để trao đổi với sinh viên, cấp độ cao nhất là việc sinh viên có thể dành phần lớn thời gian chủ động học ở bất kỳ đâu và chỉ trao đổi trực tiếp giảng viên khi cần.

Thầy cũng mạnh dạn trong việc vận động cũng như kêu gọi hỗ trợ từ nước ngoài để có được số tiền gần 1 triệu USD để đầu tư xây dựng hệ thống website, máy chủ, phát sóng Internet trong khuôn viên trường… “Mình không thể làm CNTT mà chỉ dừng ở chuyện cung cấp thông tin, bài giảng, lớp học online với mức tạm chấp nhận. Điều quan trọng là người sử dụng phải cảm thấy hứng thú khi tốc độ mượt mà, hình ảnh sống động để họ không cảm thấy việc trở lại với lớp học truyền thống vẫn hơn”, thầy Dũng chia sẻ.

Ngoài công tác giảng dạy, gần như 100% các công việc quản lý trường học đã được số hóa ứng dụng CNTT triệt để: các khâu như đăng ký môn học, nộp học phí, lấy bảng điểm, chấm điểm, thi cử… đều có thể hoạt động trơn tru qua mô hình online. Có đến gần 80 % giảng viên của trường đều có thể tiếp cận tốt mục tiêu áp dụng CNTT. Phần còn lại rơi vào một số giảng viên lớn tuổi, việc cập nhật gặp nhiều khó khăn. Đặc biệt, trường vừa khánh thành phòng dạy học số với trang thiết bị trị giá gần 6 tỷ đồng để học viên có thể theo dõi bài giảng trực tiếp từ bất kỳ đâu trên thế giới.

MINH NHIÊN
Bài liên quan:
Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang