60 năm Astro Boy

Người cha của Astro Boy

16/03/2013 23:09

Cách nay 60 năm (1952), truyện tranh Tetsuwan Atomu (Astro Boy) xuất hiện lần đầu tại Nhật Bản. Osamu Tezuka - tác giả của Tetsuwan Atomu - được tôn vinh là cha đẻ của truyện tranh Nhật Bản hiện đại (manga), người đặt nền móng cho hoạt hình Nhật Bản (anime).


Tháng 5/2011, một nhóm trên 200 kỹ sư Nhật đã nghỉ hưu (đều có tuổi trên 60) gửi đơn tình nguyện đến chính phủ Nhật, xin được nhận công tác khắc phục sự cố nghiêm trọng tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima do động đất và sóng thần. Nhóm kỹ sư già khẳng định rằng họ chỉ còn sống khoảng 15 năm nữa, vì vậy họ thích hợp với công việc trong vùng nhiễm xạ hơn những người trẻ. Kỹ sư Yasuteru Yamada - đại diện nhóm tình nguyện - phát biểu: "Sau nhiều ngày theo dõi tình hình, thế hệ chúng tôi quyết định đã đến lúc phải đứng lên".

Đó là khí phách của thế hệ từng đứng lên từ nước Nhật hoang tàn vì chiến tranh, thế hệ đã lớn lên cùng với... Astro Boy và mơ về một ngày mai thịnh vượng. Nếu như Astro Boy - chú bé người máy thông minh và có sức mạnh phi thường của thế kỷ 21 - từ thế giới truyện tranh bước vào hiện thực, những kỹ sư già dũng cảm đã không phải trăn trở trước thảm họa của đất nước mình.

Năm 1946, trong những thành phố đổ nát sau chiến tranh tại Nhật, trẻ em có một cách giải trí rẻ tiền: truyện tranh. Truyện Nhật ký Mah-chan xuất hiện thường kỳ trên báo được trẻ em yêu thích do phong cách hí họa ngộ nghĩnh và sự tưởng tượng bay bổng trong câu chuyện, vượt xa khỏi hình ảnh xám xịt của thực tại. Tác giả của truyện là Osamu Tezuka, một chàng sinh viên y khoa gầy gò. Tezuka vẽ truyện tranh theo dạng thức tương tự truyện tranh Mỹ. Cảm hứng từ truyện tranh Mỹ cũng khiến những nhân vật của Tezuka có cặp mắt to, long lanh, nét đẹp đặc biệt hấp dẫn tại Nhật.



Osamu Tezuka (1926-1989)


Khi câu chuyện của Mah-chan kết thúc trên báo, Tezuka tập hợp những trang tranh của anh thành một quyển truyện tranh dầy 200 trang. Đó là điều chưa từng có ở Nhật. Truyện tranh Mah-chan bán rất chạy.

Trí tưởng tượng của Tezuka thổi sức sống mới vào những câu chuyện lý thú mà mẹ anh kể thuở bé, tạo nên những sản phẩm thành công lạ lùng. Truyện tiếp theo của Tezuka - Shin Takarajima - kể về cuộc phiêu lưu đến đảo giấu vàng, bán được trên 400.000 bản.

Tezuka đảm đương góc truyện tranh thường kỳ trên nhiều báo khác nhau. Cùng vài người bạn, Tezuka xuất bản một nguyệt san chuyên về truyện tranh. Khối lượng công việc tăng dần, Tezuka phải thuê vài người thực hiện những công đoạn của việc vẽ truyện tranh, tổ chức theo dây chuyền: đồ lại nét vẽ, tẩy nét vẽ phác, tô bóng,...

Dù rất bận rộn với truyện tranh, Tezuka vẫn chu toàn việc học ở Đại học Osaka và chính thức trở thành bác sĩ đa khoa năm 1961. Anh đã mơ ước trở thành bác sĩ từ bé, sau một lần bệnh nặng. Băn khoăn về bước đường tương lai, lựa chọn nghề y hoặc nghề vẽ truyện tranh, Tezuka hỏi ý kiến mẹ anh. Lúc đó, họa sĩ truyện tranh không phải là nghề danh giá trong xã hội Nhật, thậm chí không phải là "nghề tử tế" trong cách nhìn của nhiều người. Người mẹ trả lời: "Con hãy làm việc nào mà con thích nhất". Lời khuyên đơn giản ấy đã tạo ra "người cha của manga".

Những họa sĩ trẻ muốn chọn truyện tranh để tạo dựng sự nghiệp thường tìm đến Tezuka để xin lời khuyên. Phong cách của Tezuka, thành công của Tezuka tạo cảm hứng cho lớp lớp họa sĩ truyện tranh, từ đó xuất hiện nhiều tên tuổi lớn: Shotaro Ishinomori (tác giả truyện Cyborg 009), Leiji Matsumoto (tác giả truyện Galaxy Express 999), Akira Toriyama (tác giả truyện Dragon Ball), Hiroshi Fujimoto (tác giả của truyện Doraemon),... Những họa sĩ truyện tranh tài năng tạo ra hàng loạt tác phẩm lôi cuốn người đọc. Số lượng người đọc truyện tranh tăng nhanh thúc đẩy sự xuất hiện những họa sĩ truyện tranh tài năng. Kết quả là dòng thác truyện tranh mạnh mẽ của văn hóa Nhật. Công chúng truyện tranh - lượng người đông đảo có nhu cầu thưởng thức truyện tranh mỗi ngày - là nét độc đáo của xã hội Nhật.

Trong cả cuộc đời, Tezuka đã vẽ trên 700 tập truyện với 150.000 trang tranh. Chú sư tử con Kimba và Astro Boy là hai biểu tượng thành công sáng chói nhất của Tezuka.



Astro Boy


Truyện Astro Boy (Tetsuwan Atomu) khởi đầu năm 1952, được giới trẻ Nhật hâm mộ "điên cuồng" có lẽ vì đã thể hiện một nước Nhật văn minh, tiến bộ trong thế kỷ 21. Tezuka hình dung vào thế kỷ 21, thành tựu khoa học kỹ thuật cho phép tạo ra người máy có khả năng suy nghĩ và hoạt động như người thực. Trong truyện, tiến sĩ Boynton (Tenma trong bản tiếng Nhật) chế tạo người máy Astro theo hình dạng của con trai Toby (Tobio) đã mất vì tai nạn. Vì Astro có tính cách không hoàn toàn giống Toby, tiến sĩ Boynton bán Astro cho một gánh xiếc. Những cuộc phiêu lưu của Astro bắt đầu từ đó.

Là người hâm mộ truyện tranh Superman, Tezuka ban cho Astro sức mạnh siêu nhiên. Astro chống lại cường quyền, bất công, chiến đấu với nhiều thế lực đen tối và luôn mơ đến một ngày người máy có quyền làm người, sống hài hoà trong xã hội loài người.



Astro và giáo sư Elefun


Những khi gặp tai họa, Astro lại tìm về với giáo sư Elefun (Ochanomizu), bạn đồng nghiệp của tiến sĩ Boyton. Khác với Boyton, Elefun thấy ở Astro một tâm hồn nhân hậu. Không chỉ chăm sóc Astro khi hỏng hóc, Elefun còn tạo ra người máy Uran (Astro Girl) để làm em gái của Astro, đem đến cho Astro một gia đình. Với chiếc mũi to hài hước, Elefun giống như một chú hề nhưng thực sự đóng vai người cha dịu dàng của Astro trong toàn bộ câu chuyện. Lời nói của Elefun là sự phát ngôn quan điểm của Tezuka.

Tezuka còn được mệnh danh là "Walt Disney của Nhật Bản" vì ông cũng là người tiên phong trong nghệ thuật hoạt hình tại Nhật. Tám năm sau khi kết thúc chiến tranh, người Nhật bắt đầu làm quen với truyền hình. Cực kỳ hâm mộ phim hoạt hình Walt Disney, Tezuka quyết tâm sản xuất phim hoạt hình để phục vụ khán giả truyền hình. Từ năm 1963, phim hoạt hình Astro Boy xuất hiện trên truyền hình Nhật mỗi tuần. Thời đó, sản xuất mỗi tuần một tập phim hoạt hình dài 30 phút là điều mà mọi người đều cho là bất khả thi. Quả thực, đó là nhiệm vụ hết sức căng thẳng cho xưởng phim của Tezuka. Để thực hiện "nhiệm vụ bất khả thi", phim hoạt hình Astro Boy chỉ dùng 8 hình cho một giây (thay vì 24 hình) và xen nhiều hình tĩnh. Điều quan trọng là nội dung phim thực sự thu hút khán giả.

Nội dung phim Astro Boy ngày càng phong phú. Ngoài những trận đấu giữa các người máy thuần tính giải trí, hành động nghĩa hiệp của Astro bắt đầu chuyển tải những thông điệp của Tezuka về những vấn đề lớn của xã hội, thể hiện lòng yêu thiên nhiên, chống lại sự phát triển vô độ của nền công nghiệp. Với ký ức không bao giờ phai về những trận bom khốc liệt trong chiến tranh, Tezuka từng có lần cho Astro đi ngược thời gian, từ thế kỷ 21 về năm 1969 để ngăn chặn máy bay Mỹ trút bom xuống những làng quê Việt Nam trong một tập phim.



Bên trong Bảo tàng Osamu Tezuka (Takarazuka, Nhật Bản).


Cùng với phim hoạt hình, truyện tranh của Tezuka ngày càng giàu tính điện ảnh. Các khung tranh có nhiều dạng, có thể tạo nên những nhịp điệu khác nhau cho diễn biến câu chuyện. Một khung tranh đôi khi diễn đạt chuyển động chỉ trong một phần của giây. Có nhiều khung tranh không lời liên tiếp, tựa như nhịp thở gấp hoặc nói lên nỗi buồn sâu lắng. Khởi đầu từ việc học tập nghệ thuật truyện tranh Mỹ, truyện tranh của Tezuka và truyện tranh Nhật nói chung dần dần tìm thấy bản sắc độc đáo, diễn đạt cả những vấn đề tâm linh, triết lý.

Nhìn từ bên ngoài xã hội Nhật, không dễ hiểu được rằng truyện tranh của Tezuka thực sự là cẩm nang hướng dẫn cho thế hệ người Nhật lớn lên sau chiến tranh, hun đúc giá trị tinh thần, chỉ lối tương lai. Người nước ngoài rất khó hiểu vì sao người Nhật say mê truyện tranh, ham thích rô-bốt đến mức lạ kỳ. Có một cách giải thích đơn giản: Nhật Bản có Osamu Tezuka.

NGỌC GIAO


Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang