Người câu cá bằng trái dâu

14/06/2010 18:54

Khi trời chạng vạng, Tim O'Reilly - người sáng lập công ty truyền thông O'Reilly Media - thích đi dạo trong khu rừng quanh nhà ông. Đó cũng là lúc ông sắp xếp lại thông tin trong ký ức, chuẩn bị cho bài viết mới trên trang blog của mình.

Bài viết của O'Reilly luôn được nhiều người chờ đón do nội dung sâu sắc. Giới báo chí công nghệ gọi ông là "người dự báo xu hướng", là "nhà tiên tri của thung lũng Silicon".

Tim O'Reilly

Phần lớn thời gian trong ngày của O'Reilly dành cho việc đọc tin tức, gặp gỡ các doanh nhân - những người mà từ đó ông nhận được tín hiệu mờ nhạt đầu tiên của tương lai. Mỗi lần O'Reilly nhìn thấy một xu hướng, guồng máy kinh doanh của O'Reilly Media nhanh chóng chuẩn bị cho việc xuất bản một loạt sách mới, tổ chức những cuộc hội thảo mới.

Đầu thập niên 2000, từ nhận định về tầm quan trọng của những dịch vụ phụ thuộc vị trí, O'Reilly tổ chức hội thảo Where 2.0 hằng năm. Khi những dịch vụ phụ thuộc vị trí bắt đầu nở rộ, Where 2.0 không chỉ là nơi gặp gỡ của các chuyên gia, mà còn thu hút những nhà quản lý đô thị, nhà đầu tư mạo hiểm, nhà hoạt động môi trường, giới kinh doanh thể thao và cả giới văn nghệ sĩ.

Từ thắng lợi của ứng viên Barack Obama trong cuộc tranh cử tổng thống Mỹ, O'Reilly quyết định tổ chức hội thảo Gov 2.0 hàng năm, cổ động áp dụng những công nghệ tiên tiến vào việc điều hành quốc gia, nhằm tiến đến một "chính phủ trong suốt". O'Reilly khẳng định: "Chúng ta hãy nghĩ về chính phủ như một loại máy bán hàng. Chúng ta đặt tiền thuế của mình vào đó và nhận được những dịch vụ cần thiết".

Ngoài vấn đề cung cấp dịch vụ cho công dân qua mạng, trên diễn đàn hội thảo Gov 2.0, O'Reilly còn trình bày vấn đề cung cấp dịch vụ dữ liệu thông qua giao diện lập trình ứng dụng. Từ đề xuất của O'Reilly, chính quyền thành phố San Francisco cho phép phần mềm ứng dụng trên thiết bị di động truy xuất một số cơ sở dữ liệu công. Từ đó, xuất hiện nhiều ứng dụng khai thác dữ liệu của chính quyền, như ứng dụng giúp người dùng thiết bị di động biết được tình hình tội phạm tại khu vực họ đang đứng. O'Reilly cho rằng động thái đó của chính quyền là phương thức rất hiệu quả để kích thích sự thành lập doanh nghiệp, khơi dậy năng lực kinh doanh của thế hệ trẻ.

Từ khi O'Reilly đặt ra thuật ngữ "Web 2.0", hội thảo Web 2.0 Expo được tổ chức hàng năm, kết hợp với việc triển lãm công nghệ mới. Web 2.0 Expo trở thành sự kiện quan trọng, là nơi các chuyên gia trình bày, tranh luận về những vấn đề xã hội và công nghệ liên quan đến Web.

O'Reilly nhìn Web 2.0 như một xu hướng xã hội hơn là xu hướng công nghệ: xu hướng hợp tác diện rộng, xu hướng hình thành những cộng đồng rộng lớn. Công ty O'Reilly Media thúc đẩy xu hướng Web 2.0 với việc xây dựng nhiều "điểm hẹn" trên mạng phục vụ sự hợp tác trong những cộng đồng lập trình (LinuxDevCenter.com, MacDevCenter.com, WindowsDevCenter.com, ONLamp.com, Dev2Dev.com). Từ sự tập hợp trên mạng của những cộng đồng lập trình, O'Reilly Media có đủ điều kiện để tổ chức nhiều hội thảo quảng bá phong trào phần mềm nguồn mở.

Tim O'Reilly nói chuyện tại một trại sáng tạo dành cho lập trình viên.

Từ năm 2005, O'Reilly xuất bản tạp chí Make, cổ động phong trào phần cứng nguồn mở (open source hardware), trong đó phần cứng được hiểu theo nghĩa tổng quát, không nhất thiết là phần cứng máy tính. Tạp chí Make trình bày những cách thức, thủ thuật chế tạo nhiều loại vật dụng (có thể là thiết bị điện tử hoặc không).

Tạp chí Make nhanh chóng tạo nên cộng đồng do-it-yourself ("khéo tay hay làm") đông đảo. Hội chợ Maker Fair do O'Reilly Media tổ chức hàng năm dành cho bạn đọc tạp chí Make luôn thu hút hàng chục ngàn người tham gia, trình diễn đủ loại vật dụng, đồ chơi: từ các loại diều có gắn máy quay phim cho đến... rô-bốt hươu cao cổ.

Eric Schmidt - giám đốc điều hành Google - nhận định về O'Reilly với lòng thán phục: "Tim có thể làm xuất hiện cả một ngành công nghiệp". Evan Williams - giám đốc điều hành Twitter - tự cho rằng mình "mắc nợ" O'Reilly: "Tim có khả năng thúc đẩy nhiều người, trong đó có chúng tôi, suy nghĩ lớn hơn, sáng tạo hơn".

O'Reilly hoàn toàn không muốn làm "nhà tiên tri" - biệt hiệu mà giới truyền thông gán cho ông: "Chúng tôi chỉ nhận diện những cộng đồng, những xu hướng đang xuất hiện và gắn vào đó một cái tên (...). Tương lai không phải là điều gì đó tự xảy ra. Chúng ta cùng nhau tạo ra tương lai bởi những lựa chọn, ước vọng và đam mê của mình. Nếu bạn gieo mầm ý tưởng mới và mong muốn tập hợp nhiều người chung quanh ý tưởng đó, bạn luôn luôn phải nỗ lực".

Hoạt động kinh doanh của O'Reilly trên ba thập niên hòa quyện với xu hướng xã hội của chính ông. "Tiền bạc giống như xăng dầu cần thiết cho cuộc hành trình. Bạn không muốn xe mình hết xăng giữa đường, nhưng không vì thế mà bạn chỉ thực hiện cuộc hành trình qua những trạm xăng. Bạn phải quan tâm đến tiền nhưng không nên làm mọi việc chỉ vì tiền".

Những tiếng gọi bên trong O'Reilly - theo thổ lộ của chính ông - chịu ảnh hưởng sâu đậm từ một huynh trưởng hướng đạo mang tên George Simon. Là một hướng đạo sinh từ thuở bé, O'Reilly hiểu rõ ý nghĩa của sự hợp tác cộng đồng. Bản chất hướng đạo sinh cũng thể hiện rõ nét ở nhiều khía cạnh trong hoạt động kinh doanh của O'Reilly. Nhiều "trại sáng tạo" của phong trào phần mềm nguồn mở và phần cứng nguồn mở do O'Reilly tổ chức được tiến hành giống như một cuộc tập hợp lớn của hướng đạo sinh (Jamboree), nơi mà những người tham gia sống trong lều trại, gần gũi thiên nhiên.

Trại sáng tạo được tổ chức trong khuôn viên O'Reilly Media theo hình thức Jamboree.

Từ đề xuất của một họa sĩ thiết kế về việc vẽ thú vật trên một bìa sách do O'Reilly xuất bản, O'Reilly chọn phương án đó làm phong cách duy nhất: mọi sách của nhà xuất bản O'Reilly đều dùng hình một loài thú làm bìa, ở dạng tranh bút sắt trên nền trắng mộc mạc.

Xuất bản sách tin học (sách in và sách điện tử) mang lại nguồn thu chủ yếu cho Công ty O'Reilly Media từ đầu thập niên 1980.

Thực ra, khi bước vào Đại học Harvard, chàng trai O'Reilly theo đuổi triết học và văn chương, những gì gắn bó với niềm đam mê đọc sách của anh. Lúc đó, O'Reilly không biết gì về tin học và máy tính. O'Reilly chỉ bắt đầu tự học mọi điều liên quan đến máy tính khi một người bạn mời anh hợp tác để thực hiện hợp đồng biên soạn tài liệu hướng dẫn sử dụng hệ điều hành Unix.

Sách tin học do O'Reilly biên soạn luôn có nội dung dễ hiểu, giải thích cặn kẽ mọi điều. Nhớ lại những ngày đầu của nghề viết sách tin học, O'Reilly bộc bạch: "Sách được nhiều người ưa chuộng là do chúng tôi... chưa hiểu biết gì nhiều. Sự ngu dốt của chúng tôi hóa ra là một sức mạnh!". Đó là ưu thế của người vừa viết, vừa học với sự cẩn trọng, tỉ mỉ khác thường.

Khi phát hiện nhu cầu to lớn về sách tin học, O'Reilly bắt đầu tự xuất bản sách. Anh thường kê bàn bán sách ngoài cửa giảng đường trong những dịp hội thảo chuyên đề tại các trường đại học. Lợi nhuận thu được đủ giúp O'Reilly thành lập doanh nghiệp, tập hợp nhiều người vào việc viết sách cho nhà xuất bản O'Reilly.

Cuối thập niên 1980, O'Reilly nhận ra tiềm năng thương mại vô hạn của Internet vào lúc Internet vẫn còn là "lãnh địa" của các viện nghiên cứu và trường đại học. Năm 1992, khi chuẩn bị xuất bản cẩm nang sử dụng Internet (The Whole Internet User's Guide & Catalog), O'Reilly kịp thời thêm vào chương cuối, trình bày công nghệ World Wide Web vừa xuất hiện.

Lúc đó chỉ có khoảng 200 trang mạng và chưa hề có trang mạng thương mại. O'Reilly gửi tặng cẩm nang sử dụng Internet cho nhiều thành viên chính phủ và viết báo trình bày những lợi ích thương mại to lớn từ Internet. Để chứng minh, O'Reilly đầu tư 2 triệu USD xây dựng cổng thông tin Global Network Navigator (GNN). GNN là cổng thông tin thương mại đầu tiên của Internet, trong đó có những trang tin kèm theo quảng cáo, thể hiện một mô hình kinh doanh hoàn toàn mới. O'Reilly đặt máy tính nối mạng Internet tại các nhà sách, hiển thị các trang tin của GNN trên màn hình để giúp mọi người hiểu được Internet là gì. GNN chính là gợi hứng trực tiếp cho hai người sáng lập Yahoo! - Jerry Yang và David Filo.

Dự án GNN "liều lĩnh" khiến các nhà đầu tư cảnh cáo O'Reilly rằng nên tập trung vào nguồn thu chủ yếu hơn là những chuyện mà ông cho là thú vị. Một chủ ngân hàng khuyên can O'Reilly: "Anh đừng câu cá với trái dâu. Dù anh thích trái dâu, hãy nhớ rằng cá thích giun đất, anh chỉ có thể câu cá bằng giun đất!". Đó là lời khuyên chí lí, O'Reilly thừa nhận. Nhưng ông vẫn tiếp tục những dự án "câu cá bằng trái dâu", dường như không biết cách đầu tư nào khác khôn ngoan hơn. "Tôi nghĩ rằng mình hoàn toàn có khả năng câu cá bằng giun đất khi cần thiết. Nói cho cùng, chúng tôi là nông dân trồng dâu, chứ không phải người câu cá".

NGỌC GIAO

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang