Microsoft Office và các đối thủ

23/10/2013 23:24

Đã 30 năm trôi qua từ khi Microsoft Word xuất hiện trên máy tính cá nhân. Word cùng các phần mềm thuộc bộ Microsoft Office trở nên rất quen thuộc với hầu hết người dùng máy tính. Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh với Office bắt đầu nóng lên.

Sau khi gộp các phần mềm Word, Excel, PowerPoint thành bộ công cụ văn phòng Microsoft Office vào năm 1989, Microsoft không ngừng nỗ lực củng cố vị trí của Office.

Năm 1996, sau khi mua WordPerfect, công ty Corel từng mong muốn làm "đối trọng" của Microsoft trong lĩnh vực phần mềm văn phòng, tựa như Pepsi với Coke. Thế nhưng, rất khác với lĩnh vực kinh doanh thức uống, khi phần lớn các văn bản trên thế giới được soạn thảo bằng Word, người mới dùng máy tính tự nhiên sẽ đến với Word. Corel từng cố gắng tiếp cận các nhà sản xuất máy tính để cài đặt sẵn WordPerfect trên máy tính mới với giá thấp, nhưng cuộc chạy đua của Corel với Microsoft trong cùng mô hình kinh doanh đã là nỗ lực vô vọng.

Năm 2001, khi biết công ty NetDocs tạo ra bộ công cụ văn phòng dưới dạng ứng dụng Web, Microsoft lập tức mua lại NetDocs, không phải để phát triển NetDocs mà để NetDocs ngừng hoạt động. Microsoft tỏ ra cảnh giác với mọi đối thủ của Office và thực hiện ngay "biện pháp mạnh" nếu có thể.


Theo tạp chí Business Insider, với dữ liệu lấy từ Microsoft, bộ công cụ Office vẫn tạo nên doanh thu lớn nhất cho Microsoft cho đến nay, hơn các phần mềm doanh nghiệp của Microsoft và hơn cả Windows. Là phần mềm chạy trên Windows nhưng chính Office đã "níu giữ" Windows 8 và có lẽ sẽ tiếp tục thu hút người dùng đến với Windows 8.1.

Theo dự định của Microsoft, Office với giao diện Modern, thích hợp với màn hình cảm ứng, sẽ được đưa ra thị trường trong năm 2014 (giao diện của Office 2013 chưa thích hợp với màn hình cảm ứng). Steve Ballmer - giám đốc điều hành Microsoft - khẳng định sẽ phát hành bộ Office trên iPad sau khi phát hành bộ Office với giao diện Modern trên Windows. Quả thực, Office trở thành sản phẩm "xương sống" của Microsoft.

Microsoft từng phát hành Office for the iPhone (tên chính xác là Office Mobile for Office 365 subscribers) đầu năm 2013. Tuy nhiên đó thực chất là phần mềm "đầu cuối" dành cho người dùng dịch vụ Office 365 trên iPhone.

Cũng như Office trên Mac OS X, Microsoft vững tin Office trên iPad sẽ góp phần củng cố vị thế của Office trên Windows, chứ không làm yếu đi. Phần mềm có tính cơ bản như Office được dùng qua nhiều năm tạo nên thế lực mạnh mẽ từ tính kế thừa, tính tương thích. Thế lực của Office dường như là vô địch.

Tuy nhiên, tình thế đang diễn biến lạ thường. Khi giới thiệu các loại iPad mới ngày 22/10/2013, Apple đồng thời thông báo cung cấp miễn phí bộ công cụ văn phòng iWork cho người mua thiết bị mới (thay vì bán mỗi công cụ với giá 10 USD như trước). Bộ công cụ iWork có chức năng tương đương với Office nhưng có giao diện được thiết kế thích hợp với màn hình cảm ứng.

Dự định phát hành Office trên iPad vào lúc nào đó trong năm 2014, Microsoft đã thực sự chậm chân. Vào lúc đó, có lẽ Microsoft cũng phải cung cấp Office trên iPad... miễn phí (?). Số người dùng iWork đang tăng dần và iWork sẽ trở thành một thế lực đáng ngại đối với Office.

Để thích nghi với thị trường máy tính đang thay đổi, Microsoft ngày càng tích hợp chặt chẽ phần mềm và dịch vụ, xem phần mềm là phương tiện để sử dụng dịch vụ. Người dùng Windows 8/8.1 và Office phiên bản mới sẽ thoải mái nếu gắn bó với dịch vụ của Microsoft. Nếu không lựa chọn dịch vụ của Microsoft, Office phiên bản mới sẽ kém hấp dẫn. Trong trường hợp như vậy, người dùng máy tính thường (laptop, desktop) có lẽ sẽ "ở yên" với Office phiên bản cũ hoặc chuyển qua công cụ văn phòng khác, được phát triển thường xuyên.

Bộ công cụ nguồn mở (miễn phí) LibreOffice, được phát triển bởi tổ chức nguồn mở The Document Foundation, ngày càng hấp dẫn, tỏ ra không hề thua kém Office. Trong khi phiên bản Office 2013 chỉ chạy trên Windows 7/8/8.1, LibreOffice có các phiên bản chạy trên Windows, OS X và Linux. Hiện nay LibreOffice là dự án nguồn mở lớn thứ ba trên thế giới, sau dự án Firefox và Chrome. Dự án nguồn mở LibreOffice for Android (LibreOffice dùng cho các thiết dị di động chạy hệ điều hành Android) đã được khởi động.

LibreOffice hoạt động ổn định, có đầy đủ chức năng cần thiết cho hoạt động văn phòng. LibreOffice có thể đọc các dạng thức tập tin của Office. Tuy nhiên, từ phiên bản 4.0, LibreOffice không còn cho phép lưu tập tin ở dạng thức của Office.

Người quen thuộc với Word trong Office có thể sử dụng Writer trong LibreOffice rất dễ dàng vì hai công cụ rất giống nhau. Có rất ít khác biệt về chức năng giữa Writer và Word.

Nhiều người thích dùng Word vì Word cho phép điều chỉnh tinh tế việc soạn thảo, nhất là cho phép theo dõi những sửa đổi trên văn bản. Thực ra, Writer cũng như vậy. Với Writer, chức năng theo dõi những sửa đổi trong văn bản dễ hiểu, dễ dùng hơn.

So sánh giữa Excel của Office với Calc của LibreOffice, so sánh giữa PowerPoint của Office với Impress của LibreOffice cũng cho thấy tình trạng tương tự: nhiều điểm giống nhau hơn khác nhau.

Người dùng Excel chỉ khó chuyển qua dùng Calc nếu những bảng tính Excel cần thiết cho công việc đã chứa nhiều mã VBA (Visual Basic for Application). Calc có ngôn ngữ lập trình riêng. Nếu chuyển qua dùng Calc, phải lập trình lại các bảng tính.

Cũng như Office có hệ quản trị cơ sở dữ liệu Access, LibreOffice có Base, cũng dùng để tạo bảng dữ liệu (table), biểu mẫu nhập liệu (form), báo biểu (report) và cho phép truy vấn bằng ngôn ngữ SQL. Base có nhiều nét giống với các hệ quản trị cơ sở dữ liệu nguồn mở như MySQL, PostgreSQL.

Ngoài LibreOffice còn có bộ công cụ nguồn mở OpenOffice, rất giống LibreOffice, được phát triển bởi tổ chức nguồn mở Apache Foundation. Nhiều người cho rằng OpenOffice không được cập nhật thường xuyên như LibreOffice nhưng chạy nhanh hơn. Từ khi được bổ sung mã nguồn từ dự án Lotus Symphony của IBM, OpenOffice có giao diện đặc thù, khác với LibreOffice.

Thực ra, LibreOffice và OpenOffice hiện nay đều xuất phát từ cùng dự án nguồn mở OpenOffice của Sun Microsystems. Sau khi Sun Microsystems được sáp nhập vào Oracle, Oracle đã có những động thái khiến cộng đồng nguồn mở OpenOffice bất bình. Những người từng có nhiều đóng góp quan trọng cho OpenOffice tách ra, lập nên dự án riêng LibreOffice. Tuy nhiên, cuối cùng Oracle quyết định thôi giữ chặt OpenOffice và chuyển giao dự án OpenOffice cho tổ chức Apache Foundation.


Với những công ty/tổ chức không có "di sản" gắn bó chặt chẽ với Office của Microsoft, LibreOffice (hoặc OpenOffice) rõ ràng là lựa chọn thích hợp. Số người dùng LibreOffice đang tăng dần và sẽ trở thành một thế lực mới.

Thời đại của thiết bị di động đang phát triển theo hướng đa dạng. Tính đa dạng của thiết bị di động đang thúc đẩy tính đa dạng của máy tính thường. Đó là thách thức lớn lao đối với Microsoft.

NGỌC GIAO


Bài liên quan:
Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang