Làn sóng VR mới

16/06/2015 08:57

Thiết bị VR (Virtual Reality - thực tại ảo) đã xuất hiện từ nửa thế kỷ trước, nhưng chưa từng trở thành sản phẩm điện tử tiêu dùng. Tiến bộ công nghệ gần đây đang tạo nên nhiều nét mới cho VR. VR bắt đầu bước vào đời sống.

Trong thập niên 1990 và thập niên 2000, hình ảnh của thiết bị VR (Virtual Reality - thực tại ảo) là mũ trùm đầu nặng nề, có màn hình đặt trước mắt người dùng. Màn hình cho người dùng thấy các vật thể đơn giản trong không gian ảo ba chiều. Do có hai hình ảnh hơi khác nhau dành cho hai mắt, người dùng có được cảm giác ba chiều rõ ràng về vật thể ảo. Khi người dùng quay đầu, hình ảnh trên màn hình chuyển động tương ứng, thể hiện sự thay đổi của góc nhìn. Thiết bị thực tại ảo như vậy nhanh chóng tìm thấy ứng dụng trong quân sự: các hệ thống mô phỏng nhằm huấn luyện cho người lính những kỹ năng cần thiết.

Một loạt sự kiện dồn dập gần đây liên quan đến VR chứng tỏ mối quan tâm đặc biệt của nhiều công ty trong việc đưa VR vào đời sống hằng ngày, có lẽ chỉ trong vòng năm năm tới. Mark Zuckerberg - người sáng lập Facebook - dự đoán VR sẽ là nền tảng quan trọng nhất cho loại ứng dụng mới, tiếp theo sau những ứng dụng hiện có trên thiết bị di động (điện thoại, máy tính bảng). Trong tháng 3/2014, Facebook mua lại Công ty Oculus, chuyên sản xuất thiết bị VR. Trong tháng 5/2015, Oculus của Facebook mua lại Surreal Vision, công ty có công nghệ tạo không gian ảo tức thời trùng khớp với không gian thực quanh người dùng (căn phòng ảo mà người dùng quan sát trong thiết bị VR trùng khớp với căn phòng thực). Oculus dự định đưa sản phẩm VR đầu tiên vào thị trường tiêu dùng trong năm 2016.

Các công ty Sony, Samsung và HTC đều đã có kế hoạch cho sản phẩm VR của mình, tập trung vào lĩnh vực trò chơi điện tử (các sản phẩm Morpheus của Sony, Gear VR của Samsung và Vive của HTC).

Tại hội thảo Build đầu tháng 5/2015, Microsoft tiếp tục giới thiệu thiết bị HoloLens. HoloLens trông tựa như kính bảo hộ, đã gây ấn tượng mạnh cho khán giả, dù chưa hoàn chỉnh. HoloLens có khả năng tạo vật thể ảo trong cảnh thực, rất khớp với cảnh thực. Vật thể ảo xuất hiện trong cảnh thực theo đúng luật phối cảnh, không chỉ được chiếu sáng tương thích với vật thể thực, mà còn có thể bị che khuất bởi vật thể thực. Sự hiển thị vật thể ảo trong HoloLens dĩ nhiên không hề là sự chồng hình đơn giản.


Microsoft HoloLens

Công ty Magic Leap, với nguồn đầu tư từ Google, cũng theo đuổi mục tiêu giống như Microsoft. Trong đoạn phim minh họa do Magic Leap công bố vào tháng 3/2015, người dùng thiết bị VR chiến đấu với các rô-bốt xuất hiện trong văn phòng của mình. Rô-bốt có thể rơi xuống từ trần nhà, có thể nhảy xổ ra từ sau các bức vách ngăn (vật thể thực). Có cả xe tăng "hùng dũng" ủi sập tường văn phòng!

Cũng trong tháng 5/2015, Apple mua lại Metaio - công ty có các phần mềm VR đặc sắc. Metaio có giải pháp riêng để tạo vật thể ảo một cách tự nhiên trong cảnh thực. Có lẽ sản phẩm của Metaio mà Apple chú ý nhất là phần mềm VR chạy trên thiết bị di động bình thường, tạo vật thể ảo trong cảnh thực thu nhận bởi ống kính. Trước đó, trong tháng 2/2015, Apple đăng ký bằng sáng chế mô tả thiết bị VR cũng có dạng như kính bảo hộ (nhưng nhỏ gọn hơn HoloLens), có khe để lắp điện thoại iPhone vào vị trí ngay trước mắt người dùng.

Dùng điện thoại làm thiết bị VR dường như là con đường ngắn nhất để đưa VR vào thị trường tiêu dùng. Tại hội thảo Google I/O 2014, Google đã trình bày thiết bị VR làm bằng bìa cứng mang tên Cardboard, dùng để gắn điện thoại Android vào vị trí ngay trước mắt người dùng. Sản phẩm Cardboard vốn xuất phát từ một dự án "bên lề", được thực hiện trong thời gian làm việc tùy thích (chiếm 20% thời gian làm việc) của một nhóm kỹ sư Google. Thay vì đặt mua Cardboard, mọi người có thể tự làm Cardboard cho mình theo mẫu của Google (nếu tìm được thấu kính thích hợp) vì bộ phận chủ yếu tạo ra VR chính là điện thoại Android và phần mềm Cardboard miễn phí từ Google Play.

Lúc ấy, Sundar Pichai - người điều hành thường trực của Google - chỉ dành ít phút để giới thiệu Cardboard như một thử nghiệm nhỏ về VR "gây ngạc nhiên cho tất cả chúng tôi", trước khi trình bày sản phẩm thực sự của Google cho năm 2014: những đồng hồ thông minh Android Wear.

Ứng dụng Cardboard trên Android dùng để cung cấp hình ảnh cho Cardboard nay đã có hàng triệu lượt tải xuống. Người dùng Cardboard có thể cảm nhận không gian ba chiều trong những bộ sưu tập hình ảnh ba chiều do Google cung cấp, có được "chuyến du hành" sống động qua Google Earth hoặc qua Google Maps Street View. Trong những trường hợp như vậy, Cardboard gần giống như ống kính xem ảnh ba chiều dành cho trẻ em, khác ở chỗ không phải lắp tấm phim vào ống kính. Hình ba chiều được cung cấp cho Cardboard qua mạng, có tầm nhìn trải rộng hơn nhiều so với hình từ tấm phim.


Sản phẩm Cardboard của Google.


Rất khác với loại ống kính ba chiều đồ chơi, Cardboard là phương tiện thú vị để xem phim VR (VR movie) như phim ngắn Windy Day (Ngày lộng gió). Trong phim, chú chuột dễ thương Pepe vất vả đuổi theo chiếc nón bị gió thổi bay từ nơi này đến nơi khác trong rừng. Người xem có thể quay đầu để thấy được cảnh vật của khu rừng ở bên phải, bên trái, phía sau, thấy được bầu trời mùa đông ảm đạm ở phía trên và mặt đất phủ đầy tuyết trắng ở phía dưới. Người xem có cảm giác như đang đứng giữa rừng, có thể rời mắt khỏi nhân vật chính để quan sát những nhân vật khác chung quanh, những diễn biến phụ bên ngoài mạch chính của phim.

Tại hội thảo Google I/O 2015 (28-29/5/2015), Cardboard trở thành sản phẩm chính thức của Google. Tính đại chúng của Cardboard phù hợp với chiến lược của Google. Khi giới thiệu Cardboard, Pichai nhấn mạnh: "Chúng tôi luôn luôn muốn tạo ra sản phẩm dành cho mọi người".

Cardboard nay được thiết kế cho điện thoại có màn hình rộng, dùng được cho cả iPhone. Google còn cung cấp gói sản phẩm Expeditions (Đoàn thám hiểm) dành cho lớp học: một bộ gồm ba mươi Cardboard cùng các phụ kiện để bảo đảm hoạt động đồng bộ. Với Expeditions, giáo viên có thể hướng dẫn cả lớp tham quan những địa điểm khác nhau trên thế giới, tạo được trải nghiệm gần giống một cuộc du hành thực sự.

Với phiên bản mới nhất của ứng dụng YouTube trên Android và iOS, người dùng Cardboard dễ dàng thưởng thức những phim 360 độ (360-degree video, stereoscopic VR video). Khác với phim thường, phim 360 độ được quay bởi nhiều ống kính gắn kết thành vòng tròn, thậm chí thành khối cầu. Người xem phim có thể quay nhìn bốn phía, chẳng hạn không chỉ theo dõi ca sĩ đang trình diễn trên sân khấu, mà còn có thể quay về phía khán giả bất cứ lúc nào.

Tại hội thảo I/O 2015, Google cũng giới thiệu dự án Jump, hướng dẫn lắp ráp máy quay phim 360 độ và cách thức tải phim 360 độ lên YouTube. Rõ ràng, Google rất muốn mở ra không gian sáng tạo mới, thu hút thêm nhiều người dùng mới.

Theo Clay Bavor - người phụ trách các dự án VR tại Google - Cardboard cùng những gì liên quan đến VR được trình bày tại Google I/O 2015 thực ra mới chỉ là "phần nổi của tảng băng" so với những nỗ lực của Google trong lĩnh vực VR.

Nhìn chung, trong khi thiết bị VR cũ tạo ra không gian ảo độc lập với không gian thực, những thiết bị VR hiện nay đang cạnh tranh sôi nổi trong công nghệ nhận biết không gian thực, nhận biết từng vật thể thực chung quanh người dùng, nhận biết cả vị trí, chuyển động và hành vi của những người dùng khác (dự án Tango của Google là ví dụ tiêu biểu). Nhờ vậy có thể sản sinh vật thể ảo đan xen với vật thể thực, tạo ra các loại tương tác hoàn toàn mới giữa người và máy, giữa người và người (ở cùng chỗ hoặc ở xa nhau). Những nghiên cứu về VR hiện nay không chỉ chế tạo thiết bị VR chuyên dùng, mà còn nhằm tạo ra trải nghiệm VR trên thiết bị di động bình thường, vốn ngày càng có nhiều bộ cảm biến tinh tế và dễ dàng được trợ giúp mọi lúc, mọi nơi bởi hệ thống máy chủ cực mạnh.


Ứng dụng Junaio của Metaio tạo nhân vật ảo trong cảnh thực.


Khi yếu tố ảo chỉ là yếu tố phụ, được tạo ra để bổ sung thông tin cho cảnh thực, người ta dùng thuật ngữ AR (Augmented Reality - thực tại tăng cường). Do sự trộn lẫn ảo và thực ngày càng tinh tế, có lẽ ngày càng khó phân biệt rạch ròi liều lượng của ảo và thực, rốt cuộc có lẽ không cần phân biệt cứng nhắc VR với AR.

NGỌC GIAO


Bài liên quan:
Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang