Khu rừng bất tận

25/04/2011 11:02

"Khu rừng bất tận" (The Endless Forest) là một trò chơi trực tuyến khác thường, được phát hành năm 2005. Trò chơi không có mục tiêu, không có đối kháng và không có... luật chơi.

Hai tác giả của trò chơi - đôi vợ chồng Auriea Harvey và Michael Samyn - thực ra không xem sản phẩm của mình là một trò chơi đơn thuần, mà là một hình thái nghệ thuật mới: nghệ thuật thời gian thực.

Sau khi đăng nhập Khu rừng bất tận, người chơi điều khiển "hiện thân" của mình - một chú nai con - hòa nhập vào cuộc sống bầy đàn trong một khu rừng hiền hòa. Chú nai con sẽ trưởng thành sau một thời gian nhất định. Khác với mọi trò chơi trực tuyến, những người tham gia Khu rừng bất tận không thể giao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ bình thường, mà chỉ dùng ngôn ngữ hình thể, diễn đạt bằng động tác của chú nai: lắc đầu, gật đầu, giơ chân,...

Những chú nai có thể chạy chơi cùng nhau, rượt bắt, trốn tìm, cùng nằm nghe tiếng rì rào của cây sồi già hoặc cùng ngắm những bông hoa anh túc đỏ rực, những đàn bướm rập rờn, những vì sao lấp lánh trên bầu trời đêm.

Những chú nai có thể nhảy qua các thân cây, leo lên các tảng đá, bơi xuống hồ, khám phá những khu vực kỳ lạ. Khu rừng còn có những cơn mưa bất chợt. Đôi khi bỗng xuất hiện những ánh nến lung linh.

Cuộc sống trong rừng tuyệt đối bình yên, những chú nai không bao giờ tấn công nhau. Do không thể sử dụng lời nói bình thường, những người chơi không có phương tiện nào để gây hấn, xúc phạm người khác.

Khu rừng bất tận là trò chơi theo nghĩa rộng, đem đến cảm giác vui thú dung dị trong thiên nhiên đầy chất thơ.

Trò chơi Khu rừng bất tận (được xây dựng bằng công cụ Quest3D).

Auriea Harvey (người vẽ tranh, xây dựng các mô hình ba chiều) và Michael Samyn (người lập trình, tạo hiệu ứng âm thanh), có vai trò của Đấng Sáng Tạo trong Khu rừng bất tận. Họ quyết định thời tiết, diễn biến ngày và đêm, bổ sung những sinh vật mới, thực hiện những phép mầu và không ngừng mở rộng khu rừng.

Harvey và Samyn giải thích: "Trò chơi điện tử thông thường có những khía cạnh khiến chúng tôi say mê nhưng có nhiều yếu tố mà chúng tôi muốn loại bỏ: sự đối kháng, tính bạo lực vô nghĩa, những luật lệ ngột ngạt, những mục tiêu định sẵn và câu chuyện cứng nhắc. Chúng tôi hiểu rằng đây chỉ là vấn đề thị hiếu, nhưng chúng tôi tin rằng nhiều người có thị hiếu giống chúng tôi và chúng tôi muốn tạo ra trò chơi cho họ".

Harvey và Samyn cho rằng công nghệ máy tính hiện tại đang mở ra vô vàn khả năng cho sáng tạo nghệ thuật nhưng hầu như chỉ được khai thác để tạo ra trò chơi điện tử với một tầm nhìn hạn hẹp. Theo Harvey và Samyn, trong trò chơi điện tử đôi khi cũng có những sáng tạo nghệ thuật nhưng trò chơi điện tử xét về toàn bộ không phải là một hình thái nghệ thuật. Trò chơi điện tử có thể có những khung cảnh mang tính thẩm mỹ cao, có thể tạo ra những tương tác thú vị nhưng người chơi lại bị bó buộc bởi luật lệ, bị đe dọa bởi hiểm nguy. Nếu người chơi muốn vui thú theo cách riêng như trẻ thơ, theo cảm hứng có được từ những khung cảnh của trò chơi, họ sẽ bị trừng phạt, bị tiêu diệt! Đối với Harvey và Samyn, trò chơi điện tử thường gán cho người chơi những nghĩa vụ "cao đẹp" khi tấn công đối tượng nào đó nhưng thực sự phi nhân bản. Và đó là sự lãng phí tiến bộ công nghệ.

Để tách biệt quan niệm cách tân của mình với quan niệm bảo thủ về trò chơi, Harvey và Samyn đặt ra thuật ngữ nghệ thuật thời gian thực (realtime art), nhấn mạnh hình thái nghệ thuật mới, mang tính tương tác ở mức cao giữa người sáng tác và người thụ hưởng, là điều không thể có ở những hình thái nghệ thuật cũ (hội họa, sân khấu, điện ảnh,...). Những trò chơi do Harvey và Samyn thiết kế được giới truyền thông diễn đạt bằng thuật ngữ khác, thô sơ hơn: trò chơi nghệ thuật (art game), phân biệt với những tác phẩm nghệ thuật có thể xuất hiện trong trò chơi (game art).

Harvey là người Mỹ gốc Phi. Samyn thuộc về cộng đồng nói tiếng Hà Lan tại Bỉ. Samyn quen biết Harvey qua mạng, khi cùng sinh hoạt trong nhóm những người thiết kế web tại Hell.com. Samyn thường nói đùa rằng anh đã gặp gỡ và yêu cô gái người Mỹ có tính cách mạnh mẽ ở... "địa ngục" (hell).

Michael Samyn và Auriea Harvey.

Khi hai người phát hiện những quan niệm giống nhau về nghệ thuật và nhen nhóm ý định xây dựng hình thái nghệ thuật mới, họ hiểu rằng họ cần sống bên nhau. Harvey từ New York chuyển qua Bỉ, cùng Samyn lập nên công ty Tale of Tales (chuyện kể về những chuyện kể) vào năm 2002. Tên công ty lấy từ tiêu đề tuyển tập cổ tích của nhà thơ người Ý Giambattista Basile. Harvey và Samyn muốn dùng hình thái nghệ thuật mới để kể những câu chuyện theo cách riêng, không có nội dung tuyến tính như điện ảnh (diễn biến theo trật tự định sẵn), tạo ra cảm giác hòa nhập có chiều sâu cho người thưởng ngoạn nhưng không để họ làm biến chất câu chuyện.

Công-ty-chỉ-có-hai-người xây dựng sản phẩm đầu tiên mang tên 8 (Tám), giống như một trò chơi mạo hiểm trong đó người chơi điều khiển một cô bé khám phá tòa lâu đài của nàng công chúa trong câu chuyện cổ Sleeping Beauty. Người chơi có thể chọn hướng đi cho cô bé nhưng không thể điều khiển cảm xúc, hành vi của cô bé vì cô bé không phải là "hiện thân" của người chơi.

Dự án đầu tiên gặp nhiều khó khăn khiến Harvey và Samyn đành bỏ dở để xây dựng dự án khác, có khả năng thuyết phục qũy bảo trợ nghệ thuật FAF (Flanders Audiovisual Fund - qũy bảo trợ nghệ thuật nghe nhìn tại Bỉ, thường dành cho điện ảnh). Nhận được sự tài trợ cho dự án Khu rừng bất tận, Harvey và Samyn ký hợp đồng với vài nghệ sĩ làm việc tự do để diễn hoạt các mô hình 3D trong Khu rừng bất tận, viết nhạc và tạo hiệu ứng âm thanh. Dự án trò chơi 8 về sau chuyển thành trò chơi The Path (Con đường), diễn đạt cảm xúc của cô bé choàng khăn đỏ (dựa trên chuyện cổ tích Little Red Ridinghood).

Harvey và Samyn làm việc tại nhà và liên lạc với người cộng tác qua thư điện tử. Harvey thiên về đồ họa, Samyn thành thạo lập trình nhưng họ vẫn thay nhau làm mọi việc có thể. Để xây dựng website cho Tale of Tales, Harvey chăm chút hình thức các trang trong khi Samyn viết mã PHP. Samyn đảm đương việc biên soạn nội dung cho website bằng tiếng Anh với sự trợ giúp của Harvey. "Làm việc cùng nhau là điều thiết yếu đối với chúng tôi. Tình yêu dành cho nhau khiến người này cố gắng giúp người kia thực hiện ý tưởng của mình. Chúng tôi thảo luận với nhau rất nhiều về mọi chuyện. Tuy chúng tôi có thị hiếu giống nhau nhưng không phải không có khác biệt. Dần dần chúng tôi nhận ra rằng ý tưởng tốt nhất là ý tưởng mà cả hai chúng tôi đều đồng ý".

Năm 2006, tại Liên hoan Nghệ thuật và Công nghệ ở Hy Lạp, Harvey và Samyn cùng trình bày Tuyên ngôn nghệ thuật thời gian thực (Realtime art manifesto), cổ vũ cho hình thái nghệ thuật mới. Tuyên ngôn kêu gọi người sáng tác, trước hết là giới thiết kế trò chơi điện tử, thoát khỏi sự trói buộc của những quan niệm cũ kỹ, tận dụng những thành tựu công nghệ nhưng không để môi trường có tính tương tác theo thời gian thực của hình thái mới xóa nhòa trách nhiệm của người sáng tác.

Năm 2008, Harvey và Samyn thực hiện trò chơi mang tên Graveyard (Nghĩa trang), trong đó người chơi dẫn dắt một cụ bà đi dạo trong nghĩa trang. Cụ bà chống gậy, đi khập khiễng rất chậm qua những lối đi có hàng bia mộ hai bên tựa như những ngôi nhà của dãy phố. Khi ngồi nghỉ trên ghế đá, cụ nghe tiếng rì rào của gió, tiếng nhạc xưa văng vẳng và nhìn thấy hình bóng của người chồng quá cố. Cụ bà trong Graveyard có dáng dấp giống bà nội 98 tuổi của Samyn, người luôn nghĩ về cái chết.

Harvey và Samyn đã cùng nhau đi dạo trong nghĩa trang Izegem ở thị trấn quê hương của Samyn. Nghĩa trang tĩnh mịch và ngập tràn ánh nắng. Với trò chơi Graveyard, cả hai muốn chuyển tải cảm xúc về thế giới của những người đã khuất, chỉ có sự bình yên trong sáng, hoàn toàn không thê lương, ảm đạm.

Trò chơi Graveyard được xây dựng bằng công cụ Unity.

Trong khi phần lớn trò chơi điện tử gắn liền với sự hiếu thắng của tuổi trẻ, tạo ra trò chơi để nhập vai một người đã đi gần trọn cuộc đời quả thực là ý tưởng kỳ lạ. Trong khi phần lớn trò chơi điện tử lôi kéo con người vào cuộc cạnh tranh và sự thù địch, Harvey và Samyn dùng cùng một công nghệ để thu hút người xem vào thế giới bên trong những bức tranh, nhận một vai trong vở diễn trên sân khấu. "Trong thời đại của những cuộc xung đột không dứt, thời đại của chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, chúng tôi tìm đến những phương thức giúp chia sẻ những giá trị giống nhau giữa các nền văn hóa hơn là nhấn mạnh sự khác biệt".

Lòng nhiệt thành của Harvey và Samyn, lạ thay, lại khiến họ thường xuyên hứng chịu sự chỉ trích gay gắt của những người nhân danh các giá trị khác. Nhiều người không hiểu ý tưởng của Harvey và Samyn bỗng nhiên tự cảm thấy bị xúc phạm và phản ứng một cách giận dữ! Những lời lẽ cay độc còn nhắm đến cả câu chuyện tình yêu của hai con người khác màu da.

Harvey và Samyn muốn khai phá vùng đất sáng tạo mới, không có giới hạn, nhưng xã hội luôn cần một thời gian dài để thoát khỏi thành lũy của những định kiến.

NGỌC GIAO

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang