Khoảnh khắc Twitter

06/04/2009 15:16

"Khoảnh khắc Twitter" (Twitter moment) – đó là cách gọi những phút giây mà dòng thông tin cuồn cuộn dâng cao trong mạng Twitter, thường gắn liền với những sự kiện quan trọng trong đời sống nhân loại.

"Những tên khủng bố ở Mumbai đang yêu cầu dành một tầng trong khách sạn để giam giữ các con tin là công dân Mỹ". Đó là một trong nhiều triệu tin nhắn Twitter xôn xao khắp thế giới trong ngày quân khủng bố Lashkar-e-Taiba tấn công vào thành phố Mumbai của Ấn Độ (26-29/11/2008). Tin nhắn Twitter từ những người có mặt tại Mumbai - những người tận mắt trông thấy những tòa nhà đang bốc cháy và những làn đạn bừa bãi nhắm vào đám đông - chính là tin tức đầu tiên về cuộc tấn công, trước khi giới truyền thông toàn cầu kịp nhận biết về thảm kịch.

Những người có thân nhân tại Mumbai đã "bới tung" mạng Twitter trong lo âu trĩu nặng để theo dõi tình hình. Công cụ tìm kiếm của Twitter giúp họ đọc được mọi tin nhắn Twitter có chứa từ "Mumbai", trong đó có thể có họ tên những người bị thương được đưa vào bệnh viện. Cộng đồng người Do Thái tại Mỹ dùng Twitter để gửi đi lời cầu nguyện cho tất cả những người bị nạn tại Mumbai, dù họ là người Do Thái, người Ấn Độ hay người Hồi Giáo.

SMS của Internet

Công ty Twitter gọi dịch vụ của mình là một loại hình tin nhắn SMS (Short Messaging Service) không phụ thuộc vào một mạng di động nào. Trên Internet, dịch vụ Twitter có thể xem là sự "lai tạo" giữa IM (Instant Messaging) và Blog. Nhiều người gọi đó là "Blog cực ngắn" (Microblog).

Giống như cả thế giới từng "thi đua" đăng ký gia nhập Facebook, giờ đây người người đổ dồn vào Twitter. Thậm chí đã có thuật ngữ thông dụng để gọi tin nhắn Twitter: tweet (theo nghĩa đen, twitter là tiếng líu lo và tweet là tiếng "chíp chíp").

Các nhà phân tích thị trường ước tính mỗi ngày trên toàn cầu phát sinh 2,25 triệu tweet. Tổng thống Mỹ Barack Obama đã từng gửi đi rất nhiều tweet trong thời gian vận động tranh cử. "Khoảnh khắc Twitter" cũng diễn ra trong lễ nhậm chức của ông.

Cũng như các dịch vụ mạng xã hội, sau khi đăng ký gia nhập Twitter, bạn phải tạo lập cho mình một "lý lịch" (profile), bao gồm một hình đại diện và đôi dòng về bản thân. Sau đó, bạn có thể bắt đầu "chíp chíp": gõ một dòng không quá 140 ký tự vào một ô nhỏ để trả lời câu hỏi "bạn đang làm gì?" (what are you doing?).

Khác với loại hình IM, bất kỳ ai xem trang Twitter của bạn đều mặc nhiên thấy được những tweet của bạn. Họ có thể bấm nút Follow để nghe ngóng mọi tweet từ bạn. Khác với Blog, ai cũng dễ dàng viết được dòng tweet ngắn ngủi để nói về việc mà mình đang làm (đang dạo chơi ở công viên, đang ăn một món ngon nào đó,...). Tweet rất bình thường, dường như vô nghĩa với người lạ nhưng luôn có ý nghĩa đối với những người quan tâm đến bạn, những người thương yêu, qúy mến bạn.

Chính bạn cũng có thể nghe ngóng người khác - những người thân, bạn bè xa gần hoặc những người nổi tiếng mà bạn hâm mộ. Những tweet ngắn gọn từ họ đến với bạn ngay lập tức trên trang Twitter hoặc trên điện thoại di động (có khả năng kết nối Internet). Không giống như thư điện tử, những dòng tweet vắn tắt nối tiếp nhau giúp bạn biết được người thân, bạn bè đang làm gì trong "chớp mắt". Cũng trong "chớp mắt", người thân ở xa có thể yên tâm về bạn hoặc biết được khó khăn của bạn (nếu có).


Trang Twitter của siêu sao Britney Spears (twitter.com/britneyspears) – một trong những trang có nhiều người dõi theo (gần 700.000 người).

James Buck - một sinh viên Đại học Berkeley (Mỹ) - bất ngờ bị bắt giữ tại Ai Cập do chụp ảnh một cuộc biểu tình chống chính phủ. Trên đường về đồn cảnh sát, anh kịp dùng điện thoại di động để gửi đi một tweet. Lời kêu cứu của Buck lập tức đến với 48 bạn bè thân quen. Và họ đã làm mọi cách để Đại học Berkeley và sứ quán Mỹ can thiệp. Nhờ vậy, Buck được tự do sau một thời gian ngắn bị giam giữ.

Luồng thông tin nhanh của Twitter khiến các công ty lớn như Cisco Systems, Sun Microsystems, IBM,... đều xem Twitter như một phương tiện hiệu quả để thông báo về sản phẩm, dịch vụ của mình hoặc phản hồi nhanh những ý kiến từ khách hàng. Các công ty truyền thông như BBC, Aljazeera, NPR,... cũng dùng Twitter để đưa tin nóng, đồng thời nghe ngóng những "tin đồn".

Ngọn nguồn của Twitter

Ý tưởng Twitter phát sinh từ Jack Dorsey - người sáng lập công ty Twitter cùng với hai người bạn Biz Stone và Evan Williams.

Từ lúc 14 tuổi, Dorsey đã thích viết những phần mềm phục vụ cho việc liên lạc và bán được phần mềm của mình cho vài hãng taxi. Sau khi rời Đại học Cornell, Dorsey chuyển đến California, làm việc cho công ty Obvious do Evan Williams sáng lập.

Tuy rất thích "vọc" nguồn mở của các phần mềm IM (phần mềm tin nhắn tức thời), có một điều Dorsey không hài lòng: tình trạng (status) của người dùng IM được diễn đạt quá đơn sơ. Dorsey mong muốn xây dựng một hệ thống thông tin với mục tiêu duy nhất: mỗi người biết được người thân, bạn bè mình đang làm gì. Dorsey trình bày ý tưởng của mình với bạn đồng nghiệp Biz Stone - người từng viết hai quyển sách về đề tài "truyền thông xã hội" (social media).

Sau hai tuần thực hiện ý tưởng, Dorsey và Stone trình bày với các bạn trong công ty kết quả bước đầu của "dự án bên lề" mang tên Twitter và được tán thưởng nồng nhiệt.


Jack Dorsey (trái) và Biz Stone.

Thực lạ lùng, Dorsey muốn mọi thông điệp gửi đi có sự hạn chế về số ký tự giống như dịch vụ SMS. Anh giải thích: "Tôi luôn tin tưởng mạnh mẽ rằng chính những điều kiện hạn hẹp khơi nguồn sáng tạo. Trong công việc, tôi cũng tự đặt ra cho mình những hạn chế ngặt nghèo khả dĩ. Khi bạn phải nỗ lực vượt qua sự hạn chế, bạn sẽ thu được kết quả lạ thường". Dorsey cho rằng thông điệp bị hạn chế về chiều dài buộc người dùng phải viết súc tích và chính họ cảm thấy thoải mái hơn khi chỉ cần viết ngắn gọn. Dorsey còn bộc bạch một lý do... riêng tư: "Tôi thuộc loại người ít nói. Tôi ưa chuộng sự cô đọng".

Sự ngắn gọn của tin nhắn Twitter còn giúp người nhận nắm bắt thông tin dễ dàng hơn, nhanh chóng hơn, tạo điều kiện thuận tiện cho việc truyền tải và trình bày thông tin, đồng thời bảo đảm cho một yếu tố khác cực kỳ quan trọng: sự tức thời. Dorsey phác họa một tình huống đặc biệt: "Trước khi động đất xảy ra tại San Francisco này, mỗi người dùng Twitter có thể thông báo cho người khác những cảm nhận của mình. Trong những lúc khác thường, mỗi người đều muốn giữ liên lạc thường xuyên với nhiều người. Từ những tin nhắn mơ hồ lúc đầu, thông tin lan truyền sẽ càng lúc càng mạnh lên và trở thành tin tức chỉ trong vài phút".

Với sự ủng hộ của Evan Williams, Twitter bắt đầu hoạt động trên Internet từ tháng 8/2006. Khi Twitter thu hút được khá nhiều người dùng, Williams cùng Dorsey và Stone thành lập công ty mới mang tên Twitter để tính chuyện lâu dài cho dịch vụ Twitter.


Jack Dorsey (trái) và Evan Williams tại trụ sở của Twitter.

Tuy Twitter hiện nay đã có trên 6 triệu thành viên, tuy Williams đã đổ vào Twitter phần lớn "gia tài" của anh (có được nhờ bán công cụ Blogger cho Google) cùng vốn liếng từ các qũy đầu tư mạo hiểm, "ba chàng ngự lâm" của Twitter vẫn tiếp tục "chuyện lâu dài": kiên trì hoàn thiện phần mềm Twitter để thu hút thêm người dùng, chưa thu phí dịch vụ, cũng chưa chấp thuận đưa quảng cáo vào những trang Twitter.

Bên cạnh việc giao tiếp với người dùng tại địa chỉ twitter.comm.twitter.com (dành riêng cho người dùng điện thoại di động), Twitter công bố giao diện lập trình ứng dụng, tạo điều kiện cho mọi "bên thứ ba" dễ dàng xây dựng phần mềm bất kỳ sử dụng dịch vụ Twitter. Khi đó, dịch vụ Twitter đóng vai trò cơ sở hạ tầng thông tin, ẩn mình phía sau những phần mềm khác nhau trên nhiều loại thiết bị. Rõ ràng, từng bước đi của Twitter đều được tính toán kỹ lưỡng.

Dù vậy, thách thức đặt ra cho Twitter cũng ngày càng lớn. Tuy Twitter còn trong tình trạng "chi nhiều hơn thu", đã xuất hiện nhiều dịch vụ sao chép ý tưởng của Twitter, bắt đầu cuộc cạnh tranh gay gắt. Twitter còn bị kết tội về sự lan truyền thông tin vô giá trị. Một báo cáo của cơ quan tình báo quân đội Mỹ lại tỏ ý nghi ngờ Twitter là phương tiện tập hợp của các tổ chức khủng bố. Có tin đồn rằng những kẻ chỉ huy cuộc tấn công Mumbai đã dựa vào thông tin thu được từ Twitter để suy đoán về hành động của lực lượng an ninh Ấn.

Twitter thực ra được tạo nên cho cuộc sống bình thường, hơn là dành riêng cho... thảm họa. Mỗi người đều có thể chọn "khoảnh khắc Twitter" của riêng mình: bước vào dòng chảy thông tin dào dạt từ mọi người thân quen hoặc từ những người xa lạ trên khắp thế giới (khi cần tìm hiểu những câu chuyện đang lan truyền trong cõi nhân gian) và tùy ý bước ra khỏi dòng chảy đó.

NGỌC GIAO

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang