Hành tinh Google

27/09/2013 08:57

Ngày 27/9/2013 là sinh nhật lần thứ 15 của Google, tính từ ngày 27/9/1998, ngày hoạt động chính thức của Google. Qua 15 năm phát triển nhanh chóng lạ thường, Google ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của Internet, từ hạ tầng đến thượng tầng.

"Google Earth" là một phần mềm của Google, cho phép người dùng lướt trên Trái Đất ảo để viếng thăm địa điểm bất kỳ. Đối với giới truyền thông, "Google Earth" còn có nghĩa hóm hỉnh "Trái Đất của Google", ám chỉ tham vọng của Google: "Tổ chức thông tin của thế giới". Thế giới sẽ còn tiếp tục chứng kiến những bước đi táo bạo của Google, xâm nhập vào nhiều lĩnh vực của nền kinh tế số toàn cầu, cuốn hút nhân loại vào "Hành tinh Google".

Với trang phục tinh tươm, với vẻ tự tin của một doanh nhân lão luyện, Mel Karmazin sải bước qua khoảng sân rộng của trụ sở Google ở Mountain View, California trong một ngày nắng đẹp tháng 6/2003. Nhiều nhân viên trẻ tuổi qua lại trước mặt ông với quần bò, áo thun xốc xếch, cầm máy tính xách tay theo cách như người hầu bàn bưng khay.

Karmazin biết rõ Công ty Google năm năm tuổi đang tỏ ra có nhiều triển vọng trong dịch vụ tìm kiếm thông tin cạnh tranh với Yahoo!. Với cương vị giám đốc trị sự của Viacom, Karmazin đại diện cho tập đoàn truyền thông hàng đầu thế giới, muốn đặt vấn đề hợp tác với Google trong lĩnh vực quảng cáo. Viacom sở hữu nhiều nhà xuất bản, nhiều kênh truyền hình (trong số đó có CBS và MTV) cùng xưởng phim Paramount Pictures.

Larry Page - đồng sáng lập Google - chào đón Karmazin ở cửa phòng họp. Page trông như một sinh viên mới tốt nghiệp. Cũng quần bò, áo thun kém trang trọng. Mớ tóc đen nhánh cắt ngang trước trán như e sợ cặp lông mày mạnh mẽ. Đôi mắt nâu sẫm thường xuyên nhìn xuống sàn nhà, Page hầu như im lặng, nhường lời cho người ngồi bên cạnh: giám đốc điều hành Eric Schmidt. Karmazin cảm thấy dễ chịu vì Schmidt trông như người "cùng hội cùng thuyền" với ông: cặp kính tròn đạo mạo, cà vạt ngay ngắn, phẳng phiu. Sergey Brin - đồng sáng lập Google - đến họp trễ, lướt nhanh vào phòng nhờ đôi giầy có bánh lăn. Brin mặc áo thun, quần ngắn, thở gấp như vừa chơi thể thao. Sóng mũi cao, hơi khoằm, Brin tỏ ra sắc sảo, hoạt bát hơn Page.

Từ trái qua: Eric Schmidt, Sergey Brin và Larry Page.

Schmidt và Brin giải thích cho Karmazin rằng Google là guồng máy tìm kiếm dựa vào giải thuật xếp hạng khách quan. Tùy theo trang nội dung có bao nhiêu liên kết trỏ tới, có bao nhiêu người xem và họ nán lại bao lâu, Google gán cho trang đó một trị số xếp hạng gọi là PageRank (theo tên của Page). Việc xếp hạng không phụ thuộc vào ý muốn của nhà quảng cáo. Quảng cáo của Google chỉ là những dòng liên kết đơn giản được tạo ra theo ngữ cảnh và được trình bày tách biệt trong trang kết quả tìm kiếm (cơ chế AdWords) hoặc trong trang nội dung bất kỳ của những người hợp tác với Google (cơ chế AdSense). Google không đồng ý đặt những "tấm biển quảng cáo" trên trang kết quả tìm kiếm.

Schmidt và Brin giới thiệu với Karmazin công cụ trực tuyến giúp người đăng quảng cáo theo dõi thường xuyên hiệu quả của quảng cáo. Schmidt khẳng định: "Công cụ của chúng tôi cho phép đo đếm chính xác, giúp người đăng quảng cáo biết rõ khi tiêu tốn một số tiền x, họ thu lại số tiền y trên mỗi khách hàng".

Điều đó hoàn toàn xa lạ đối với Karmazin. Bảo vệ phương thức kinh doanh của mình, Karmazin lý giải: "Người đăng quảng cáo trả tiền cho chúng tôi là để mua cơ hội". Ông ngụ ý rằng cơ hội do quảng cáo mang lại không thể định lượng. Về thực chất, phương thức quảng cáo truyền thống không cần và không muốn có sự định lượng về hiệu quả của quảng cáo.

Cả hai phía đều thấy có rất ít cơ hội hợp tác. Không đạt được thoả thuận nào, Karmazine nửa đùa nửa thật khi chia tay: "Hẳn là các ông đang ở trong thế giới phép thuật!".

Đó là cuộc chia tay "tiêu biểu" của Google với giới kinh doanh truyền thông do sự khác biệt trong quan niệm về quảng cáo trực tuyến. Đến nay, mười lăm năm sau ngày thành lập Google, không ai có thể ngờ phương thức quảng cáo "đơn giản" đã đem đến doanh thu hàng chục tỉ USD mỗi năm cho Google (doanh thu của Google năm 2008 là 22 tỉ USD) trong khi những tập đoàn truyền thông hàng đầu thế giới vẫn chưa thể yên tâm với mô hình kinh doanh mới tương tự Google: cung cấp nội dung miễn phí trên Web và chỉ thu lợi nhuận từ quảng cáo.

Với trên 450.000 máy chủ tại các trung tâm dữ liệu rải rác khắp thế giới, dịch vụ tìm kiếm thông tin của Google chiếm ưu thế tuyệt đối so với các đối thủ. Dòng lợi nhuận cuồn cuộn đổ về kích thích Google bước ra ngoài lĩnh vực tìm kiếm thông tin. Các dịch vụ bổ sung của Google (như Gmail, Google Maps, Google Sites, Google Docs,...) đều có liên hệ mật thiết với dịch vụ tìm kiếm thông tin, khuyến khích người dùng dành nhiều thời gian hơn cho Internet, tạo ra ngày càng nhiều thông tin, tạo ra nguyên liệu cho "cối xay dữ liệu" khổng lồ của Google.

Để xây dựng các ứng dụng Web phức tạp như Gmail hoặc Google Docs, Google phát triển mạnh mẽ các công cụ lập trình Web chuyên dụng (như Google Web Toolkit) và cả ngôn ngữ lập trình chuyên dụng (như ngôn ngữ GO dùng trong lĩnh vực lập trình hệ thống thay cho ngôn ngữ C, ngôn ngữ Dart dùng cho việc lập trình Web thay cho JavaScript).

Từ những yêu cầu ngày càng cao của ứng dụng Web, Google xây dựng trình duyệt riêng mang tên Chrome (2008) nhằm tối ưu hóa hoạt động của trình duyệt để đạt được tốc độ tốt nhất cho ứng dụng Web. Sự "tối ưu hóa" không dừng lại ở trình duyệt, bước đi "tự nhiên" tiếp theo của Google là xây dựng hệ điều hành riêng cho máy tính cá nhân: hệ điều hành Chrome OS (2009) loại bỏ nhiều chức năng của hệ điều hành truyền thống để tập trung vào ứng dụng Web. Trình duyệt Chrome, hệ điều hành Chrome OS là bệ phóng cho những công nghệ mới của Google nhằm cải tiến hạ tầng Internet.

"Ám ảnh" bởi tốc độ cao, Google đề xuất cải tiến giao thức HTTP truyền thống của Internet bằng giao thức SPDY (tức "SPeeDY"). SPDY loại bỏ những chi tiết thừa của HTTP, luôn truyền tải dữ liệu ở dạng nén và cho phép trình duyệt gửi đi đồng thời nhiều yêu cầu (giao thức HTTP chỉ cho phép trình duyệt gửi đi một yêu cầu mỗi lần kết nối với máy chủ). Chrome là trình duyệt đầu tiên liên lạc với máy chủ của Google bằng giao thức SPDY. Giao thức SPDY hoạt động "bên dưới" HTTP, đang dần dần trở thành chuẩn của Web.

Thông qua dịch vụ Google Public DNS, hệ thống máy chủ Google "kiêm nhiệm" cả vai trò máy chủ tên miền (Domain Name Server), thay thế vai trò của các nhà cung cấp dịch vụ Internet địa phương (ISP), dự định làm đầu mối cho phần lớn yêu cầu truy cập Internet của toàn thế giới.

Với nhận định rằng yêu cầu tìm kiếm thông tin gửi từ thiết bị di động sẽ nhiều hơn ít nhất năm mươi lần so với máy tính cá nhân, Google nhanh chóng công bố hệ điều hành Android cho điện thoại thông minh vào năm 2007, đưa ra thị trường điện thoại thông minh của riêng Google (Nexus One) trong năm 2010.

Thúc đẩy bước tiến của Internet, đảo lộn nhiều mô hình kinh doanh, Google lớn mạnh quá nhanh với tham vọng hầu như không giới hạn, làm xói mòn vai trò thống lĩnh công nghệ của Microsoft, từng bước đe dọa các nguồn lợi nhuận của Microsoft. Không còn lựa chọn nào khác, phương thức phản công của Microsoft chỉ có một: tập trung tối đa nguồn lực vào dịch vụ tìm kiếm thông tin (Microsoft Bing), cố gắng làm suy yếu dịch vụ nền tảng của Google. Cuộc cạnh tranh gay gắt của Microsoft và Google là động lực tiến bộ của công nghệ tìm kiếm thông tin.

Giáo sư Terry Winograd - người từng giảng dạy và hướng dẫn Larry Page tại Đại học Stanford - nhận xét: "Page và Brin là con người của kỹ thuật và của niềm tin... không tưởng". Page và Brin tin tưởng sâu sắc rằng cuộc sống của mỗi người sẽ tốt hơn nếu họ có thông tin tốt hơn, rằng công nghệ mở sẽ giúp mọi người có thông tin tốt hơn và tự động giải quyết nhiều vấn đề xã hội. "Công nghệ mở" nghĩa là công nghệ dựa trên chuẩn mở và được phát triển bằng phương pháp nguồn mở.

Nếu Page và Brin luôn giữ được niềm tin như vậy, "Google Earth" sẽ là viễn cảnh tươi sáng cho cả nhân loại.

Kính xem nhật thực "Google" bán rất chạy tại Trung Quốc (tháng 7/2009). Trải nghiệm tốt đẹp của những người hâm mộ Google và những người biết cách "khai thác" thương hiệu Google.

NGỌC GIAO

Bài liên quan:
Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang