Google Chrome – "hệ điều hành" cho Web 2.0

06/09/2008 08:42

Sự ra đời của Chrome - trình duyệt Web của Google – vốn là điều đã được dự đoán từ lâu nhưng vẫn gây chấn động "đời sống Internet" trong những ngày đầu tháng 9/2008.

Âu cũng là vì Chrome xuất hiện có phần bất ngờ trong khi dư luận đang tập trung vào những tính năng của trình duyệt Microsoft Internet Explorer 8 (IE 8). Hơn nữa, mọi người cũng chưa quên sự hậu thuẫn mạnh mẽ của Google đối với Mozilla đã góp phần làm nên kỷ lục Guinness về số lượt tải xuống trong ngày đầu phát hành trình duyệt Firefox 3 (17/6/2008). Công nghiệp nội dung cho Web, vốn đang loay hoay với sự đa dạng của trình duyệt ("vô số" biến thể từ các trình duyệt chủ chốt: IE, Firefox, Safari, Opera), cũng không sẵn sàng chào đón sự xuất hiện của trình duyệt thứ năm.

Có thêm trình duyệt Chrome, người ta bắt đầu nói về "cuộc chiến trình duyệt lần 3". Thực ra, "cuộc chiến trình duyệt lần 2" (xem như bắt đầu từ năm 2004, khi Firefox ra đời) vẫn chưa có hồi kết. Firefox vẫn đang tiến từng bước vững chắc để giành giật thị phần từ IE, hoàn toàn không giống "số phận" của trình duyệt Netscape cách nay mười năm, khi chấm dứt "cuộc chiến trình duyệt lần 1".

Các "cuộc chiến" công nghệ thường giông giống với trận đấu thể thao, trong đó "khán giả" chia thành hai phe. Trên Web có ngay nhiều lời bình luận ủng hộ nhiệt tình "tân binh" Chrome, cho rằng Firefox và tiếp đến là IE sẽ bị "tiêu diệt". Ở chiều ngược lại, có những dự đoán rằng Chrome sẽ không đi đến đâu vì IE đi cùng với hệ điều hành Windows, xưa nay luôn ở thế "bất khả chiến bại", rằng không ai có thể cạnh tranh với Microsoft trên nền tảng Windows.



Google giới thiệu trình duyệt Chrome bằng "truyện tranh" (tác giả: họa sĩ Scott McCloud).

Nhìn lại quá khứ

Ở thời sơ khai của Web, trình duyệt chỉ thể hiện được văn bản và hình ảnh một cách riêng rẽ. Khi ấy, để chuyển qua trang Web khác, người dùng phải gõ chỉ số của liên kết mà họ muốn chọn. Năm 1992, trình duyệt Mosaic của chàng sinh viên Marc Andreessen đã thay đổi căn bản diện mạo của Web: văn bản cùng hình ảnh xuất hiện trên cùng một trang và chỉ cần dùng chuột bấm vào dòng chữ có liên kết để chuyển qua trang Web khác. Sản phẩm trình duyệt Netscape – hậu duệ của Mosaic – đã giúp Andreessen khởi nghiệp thành công.

Năm 1995, công ty Netscape của Andreessen bắt tay với công ty Sun Microsystems để trình duyệt Netscape được trang bị máy ảo Java. Ứng dụng Java có thể chiếm một phần hình chữ nhật trong trang Web, tương tự như hình ảnh. Tuy nhiên, máy ảo Java là bộ phận độc lập với trình duyệt, ứng dụng Java không có khả năng thay đổi linh hoạt nội dung trang Web theo nhu cầu. Vì vậy, Netscape thiết kế ngôn ngữ lập trình riêng, đặt tên là JavaScript (cho có vẻ "thắm tình hữu nghị"). Những câu lệnh JavaScript nằm xen kẽ trong văn bản của trang Web, được thi hành bởi trình duyệt.

Ý tưởng của Netscape và Sun đã làm cho trình duyệt có vai trò khác hẳn mọi chương trình thông thường trên máy tính, trở thành nền tảng cho ứng dụng truyền qua mạng (ứng dụng Web). Andreessen cho rằng trong tương lai, phần lớn ứng dụng thiết yếu đều là ứng dụng Web (chạy bằng trình duyệt), hệ điều hành chỉ đóng vai trò thứ yếu và "sẽ co rút thành một đống chương trình điều khiển thiết bị (driver)". Tuy nhiên, dự báo ấy "hơi bị" xa so với hiện trạng Internet vào thời đó. Ở tầm gần, phát biểu của Andreessen vô hình trung "dự báo" rằng Microsoft quyết tâm đè bẹp Netscape bằng mọi phương tiện!

Năm 1998 mở đầu thời kỳ thống lĩnh của trình duyệt IE (trình duyệt "miễn phí" gắn chặt với hệ điều hành Windows), cũng là năm thành lập công ty Google.

Trở về... tương lai

Từ đó đến nay, tuy Web không có bước nhảy về công nghệ nhưng cách dùng Web thay đổi nhanh chóng. Web ngày càng sống động như một phương tiện giao tiếp xã hội, liên kết cộng đồng. "Bước nhảy" của Web về mặt xã hội được mô tả bằng thuật ngữ ngắn gọn: Web 2.0. Vai trò nền tảng của trình duyệt được khẳng định một cách tự nhiên khi mà mọi người luôn cần có trình duyệt để "đi vào" (chứ không chỉ "nhìn vào") thế giới số mênh mông.

Nhu cầu đa dạng của Web 2.0 đòi hỏi những ứng dụng Web ngày càng phức tạp. Việc đáp ứng nhu cầu như vậy có tính sống còn đối với Google.

Trong cuộc đối đầu với IE, trình duyệt Firefox giương cao ngọn cờ chuẩn mở (open standard). Sự phát triển của Firefox buộc các trình duyệt khác phải tôn trọng các chuẩn mở của Web. Để thu hút người dùng, Firefox phải ganh đua với IE về chức năng, tốc độ, tính an toàn và sự bền vững.

Trình duyệt Chrome của Google không "đa đoan" như Firefox. Với Chrome, Google ưu tiên xây dựng máy ảo JavaScript hoàn chỉnh, tạo nền tảng vững chắc cho ứng dụng Web. Chrome có thể mở ra nhiều cửa sổ, hoạt động như những chương trình độc lập. Người dùng Chrome có thể theo dõi tình trạng hoạt động của mỗi cửa sổ Chrome, theo cách mà người dùng hệ điều hành thường làm với các chương trình thông thường. Ngoài ra, công nghệ Gears giúp Chrome duy trì hoạt động của ứng dụng Web khi mất kết nối với Internet. Rõ ràng, đối với ứng dụng Web, Chrome là "hệ điều hành".

Đưa ra trình duyệt Chrome như một dự án nguồn mở, Google muốn lôi kéo các trình duyệt khác vào việc xây dựng lại hạ tầng công nghệ cho Web 2.0, chuẩn bị cho sự nở rộ những ứng dụng Web "đời mới", tạo sức sống mạnh mẽ cho các dịch vụ của Google.

Microsoft, không có cách nào khác, vừa phải thu hút người dùng cho trình duyệt IE, vừa phải làm suy yếu vai trò nền tảng phổ biến của trình duyệt nói chung. Công nghệ Live Mesh của Microsoft nhằm làm cho mọi ứng dụng trên Windows đều có khả năng tạo ra các phương tiện mới cho giao tiếp xã hội qua Internet, không cần dùng trình duyệt.

Hai xu hướng khác biệt ấy đang định hình tương lai của Internet.





NGỌC GIAO


Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang