Facebook và MetaOS

01/03/2016 15:21

Facebook đang sở hữu hệ thống dịch vụ quan trọng hàng đầu trên thiết bị di động. Facebook trở thành MetaOS - hệ điều hành trên hệ điều hành. Cuộc đua MetaOS đã bắt đầu.

Đầu năm 2016, khi ứng dụng nhắn tin Facebook Messenger đạt mức 800 triệu người dùng mỗi tháng, David Marcus - người phụ trách sản phẩm Messenger - hài lòng nhìn lại thành tựu đạt được trong năm 2015:

"Trong năm 2015, chúng tôi đã thực hiện những cải tiến quan trọng trong cách thức liên lạc của người dùng Messenger. Những cải tiến nổi bật là làm cho Messenger chạy cực nhanh, cho phép thực hiện cuộc gọi gặp mặt (video call), cho phép người dùng thay đổi biệt danh, chọn màu tùy ý cho lời nhắn, đưa hình biểu cảm (emoji) vào lời nhắn. Chúng tôi mang đến cho các doanh nghiệp phương thức mới để giao tiếp với khách hàng, thân thiện hơn, gần gũi hơn. Chúng tôi thiết lập phương thức để người dùng có thể gửi tiền và nhận tiền ngay trong cuộc trò chuyện. Chúng tôi xây dựng nền tảng cho phép phát triển các ứng dụng giúp người dùng Messenger thể hiện mình theo nhiều cách và cải tiến phương thức cho phép người dùng thông báo vị trí của mình. Chúng tôi thêm thông tin hướng dẫn vào đầu mỗi cuộc trò chuyện mới giúp người dùng hình dung mình đang trò chuyện với ai trong trường hợp người đó không phải là bạn ở Facebook. Với chức năng Message Requests, chúng tôi đã bước đầu thiết lập cơ chế cho phép người dùng tìm kiếm bất cứ ai, trò chuyện với bất cứ ai. Chúng tôi cũng làm cho việc chia sẻ hình ảnh trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết bằng chức năng Photo Magic. Thêm nữa, chúng tôi đang thử nghiệm trợ lý ảo mang tên M. Chúng tôi kết thúc năm 2015 với việc tích hợp dịch vụ Uber vào Messenger. Thật là một năm bận rộn!".

Nhờ công nghệ nhận dạng khuôn mặt tinh tế, chức năng Photo Magic của Messenger giúp người dùng nhanh chóng gửi bức ảnh vừa chụp cho tất cả những người có mặt trong ảnh. Người dùng chỉ cần hai lần bấm nút: chấp thuận cho Messenger tạo lập cuộc trò chuyện mới của những người trong ảnh và bấm Send để gửi ảnh. Chức năng Photo Magic giúp Messenger đáp ứng tốt hơn nhu cầu chia sẻ hình ảnh, một trong các nhu cầu lớn nhất của người dùng Messenger (hơn 10 tỉ hình ảnh được chia sẻ mỗi tháng qua Messenger).

Marcus cho rằng tất cả chỉ mới bắt đầu và nhóm phát triển Messenger phải thực hiện nhiều bước tiếp theo trong năm 2016 để đáp ứng nhu cầu đa dạng trong giao tiếp của người dùng Messenger với mọi người, trong giao dịch của người dùng Messenger với mọi doanh nghiệp, tổ chức. Theo Marcus, số điện thoại, cuộc gọi và tin nhắn SMS thông thường sẽ mất vai trò vốn có. Người dùng Messenger có thể gọi điện, nhắn tin cho bất cứ ai mà không cần biết số điện thoại, có thể tiếp tục cuộc trò chuyện qua tin nhắn trên các thiết bị khác nhau (điện thoại, máy tính hoặc máy tính bảng).

Điều Facebook mong đợi nhất là Messenger sẽ trở thành phương tiện giao dịch phổ biến: tương tác giữa doanh nghiệp và khách hàng sẽ được thực hiện chủ yếu qua Messenger, thay vì qua trạng mạng hoặc qua ứng dụng dành riêng. Facebook đã xây dựng nền tảng công nghệ để giúp doanh nghiệp có thể tạo ra tin nhắn Messenger với giao diện thân thiện: có hình ảnh, có những tùy chọn cho khách hàng. Doanh nghiệp cũng có thể dựa vào công nghệ trí tuệ nhân tạo của Facebook để thiết lập hệ thống trả lời tự động cho tin nhắn của khách hàng. Nếu giải pháp "Doanh nghiệp trên Messenger" (Businesses on Messenger) thực sự đơn giản và hiệu quả, doanh nghiệp sẽ không phải đầu tư xây dựng ứng dụng dành riêng cho việc cung ứng dịch vụ trên thiết bị di động. Người dùng không phải cài đặt nhiều ứng dụng trên thiết bị di động của mình vì đã có các "ứng dụng" cần thiết trong Messenger.


Chức năng Photo Magic trong Messenger.


Với tên gọi chính thức "Messenger", thay vì "Facebook Messenger", Facebook dường như mong muốn người dùng không nhầm lẫn Messenger như là trình nhắn tin chỉ dành riêng cho người dùng Facebook (mặc dù người dùng Facebook có ưu thế nhất định khi dùng Messenger). Ngoài hai ứng dụng nhắn tin Messenger và WhatsApp, Facebook liên tiếp tạo ra các ứng dụng độc lập với ứng dụng Facebook để cung ứng các loại dịch vụ khác. Chẳng hạn, ứng dụng Notify (11/2015) tập trung vào việc thông báo cho người dùng những nội dung mới, có tính chọn lọc, xuất phát từ thỏa thuận của Facebook với các nhà cung ứng nội dung trong nhiều lĩnh vực (điện ảnh, thể thao,...). Khi người dùng chọn xem nội dung nào đó, ứng dụng Notify tự hiển thị trang mạng tương ứng theo cách riêng, thay vì gọi trình duyệt mặc định của hệ điều hành Android hoặc iOS. Nếu thành công như Messenger, Notify sẽ là nền tảng quan trọng để cung ứng nội dung trên thiết bị di động. Cũng như các ứng dụng khác của Facebook, người dùng Notify có trải nghiệm giống nhau trên Android và iOS - hai hệ điều hành phổ biến của thiết bị di động. Notify cùng một loạt ứng dụng thử nghiệm khác của Facebook (Paper, Instant Articles, Moments,...) thuộc về lộ trình xây dựng mạng lưới dịch vụ của Facebook có khả năng làm nền tảng cho dịch vụ của bên thứ ba, "che khuất" hệ điều hành.

Nhà bình luận Bob O’Donnell gọi các nền tảng dịch vụ (dịch vụ đóng vai trò nền tảng cho nhiều loại dịch vụ khác) xây dựng bên trên hệ điều hành là MetaOS. O’Donnell cho rằng MetaOS dần dần làm lu mờ vai trò của hệ điều hành (OS - Operating System) như Android, iOS, kể cả Windows. Trong lúc thiết bị Android và thiết bị iOS (iPhone/iPad) đang thống lĩnh thị trường với "vô vàn" ứng dụng trong mọi lĩnh vực, nhận định của O’Donnell có vẻ lạ lùng, ngược đời. Tuy nhiên, ông có những lý lẽ xác đáng:

"Hệ điều hành của thiết bị nào đó được thiết lập để mọi người có thể tạo ra ứng dụng hoạt động trên thiết bị đó. Hiện có từ 1,5 đến 2 triệu ứng dụng trên mỗi hệ điều hành iOS và Android, hàng trăm ngàn ứng dụng trên Windows. Vấn đề là hầu hết người dùng chỉ tải xuống chưa đến 100 ứng dụng và chỉ thực sự dùng thường xuyên chừng 5-10 ứng dụng.

Điều quan trọng hơn là phần lớn người dùng ngày càng có nhiều thiết bị với hệ điều hành khác nhau. Sự gia tăng nhiều loại thiết bị thông minh thể hiện xu hướng đó. Người ta sắm thiết bị không phải để dùng một lô những ứng dụng riêng rẽ, mà để dùng những dịch vụ cần thiết cho họ. Đúng là mỗi dịch vụ luôn được cung ứng thông qua một ứng dụng, nhưng những nhà cung ứng dịch vụ lớn luôn mong muốn tạo ra trải nghiệm tốt nhất cho người dùng, không phụ thuộc thiết bị, không phụ thuộc hệ điều hành".

Theo O’Donnell, tương lai thuộc về các nhà cung cấp dịch vụ lớn (Facebook là trường hợp tiêu biểu). Dịch vụ với quy mô lớn có điều kiện phát triển đa dạng, đáp ứng hầu hết nhu cầu thường xuyên của người dùng. Nói khác đi, một số ít ứng dụng được dùng thường xuyên sẽ đều thuộc về dịch vụ lớn. Những nhà cung ứng dịch vụ nhỏ, chỉ dựa vào ứng dụng dành riêng duy nhất, sẽ trở nên không đáng kể. Cuộc cạnh tranh gay gắt nhất không còn là cuộc cạnh tranh giữa các hệ điều hành, mà là cuộc cạnh tranh tạo ra một số ít ứng dụng được dùng thường xuyên, chính là thứ mà O’Donnell gọi là MetaOS. MetaOS đang trở thành nơi sản sinh lợi nhuận nhiều nhất.



Quả thực, tuy vẫn nỗ lực tạo lập vị thế của hệ điều hành Windows trên thiết bị di động, Microsoft không muốn bỏ lỡ cuộc chơi MetaOS. Microsoft đang tích cực tạo ra các ứng dụng trên cả hai hệ điều hành Android và iOS để cung ứng dịch vụ của Microsoft. Satya Nadella - giám đốc điều hành Microsoft - khẳng định Microsoft về bản chất luôn luôn là công ty thiết lập nền tảng. Trong những phát biểu khác nhau, Nadella cho thấy ông không đồng nhất nền tảng với hệ điều hành. Microsoft đã thay đổi chiến lược, đã hành động để thiết lập nền tảng của dịch vụ trên các hệ điều hành khác Windows.

Hệ điều hành Android được xây dựng chủ yếu để cung ứng dịch vụ của Google, do vậy Google không thể khoanh tay quan sát sự hình thành trên Android các nền tảng quan trọng không thuộc Google. Android sẽ tiếp tục phát triển để tích hợp nền tảng dịch vụ mới của Google. Đồng thời, Google đang làm mọi việc có thể để thiết lập nền tảng dịch vụ tương tự trên iOS.

Và Apple, nhà sản xuất thiết bị, chắc chắn không thể ung dung canh giữ cửa hàng ứng dụng - dịch vụ đang đem lại lợi nhuận lớn nhất cho Apple trên iPhone/iPad. Apple đang nỗ lực phát triển những nền tảng dịch vụ đặc thù trên iOS (iMessage, Apple Pay,...) để khống chế MetaOS, để không gì có thể che khuất tính độc đáo của sản phẩm Apple.

NGỌC GIAO
Bài liên quan:
Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang