eChip - Hiep si CNTT

Một chuyện nghe được từ nhà tuyển dụng...

Chúng tôi đã mất rất nhiều công để tìm Mỹ Quyên - cô gái bị dị tật bẩm sinh, thiếu cả hai bàn tay lẫn hai bàn chân nhưng không đầu hàng nghịch cảnh khi đã học và tốt nghiệp khoa Pháp văn - trường Đại học Sư phạm (ĐHSP) TPHCM. Thế nhưng khi gặp Quyên, cô lại từ chối trao đổi vì: “Ngay lúc này, em không muốn báo chí đề cập đến mình nữa. Em đã mệt mỏi. Mong anh hiểu và thông cảm!”. May mắn là trong vài phút tiếp xúc ngắn ngủi với Quyên, tôi được biết: Cô vừa được trường Cao đẳng bán công Hoa Sen tuyển dụng.
Hiệu trưởng trường Hoa Sen - cô Bùi Trân Phượng tiếp tôi thật cởi mở nhưng cũng thật thẳng thắn: “Việc tuyển dụng Mỹ Quyên cũng như những người khác, nghĩa là phải qua thi tuyển kiểm tra kỹ năng làm việc,... Mỹ Quyên đang trong giai đoạn thử việc như mọi người dù trước đây, giữa Mỹ Quyên với Hoa Sen đã từng có quan hệ với nhau”...
Và cô Phượng kể:
“... Tôi không còn nhớ chính xác là năm nào nhưng cách nay khoảng bảy, tám năm, trên một chuyến bay sang Pháp, chị Phan Thị Hồng - một trong những thành viên sáng lập Hoa Sen - tình cờ được đọc bài báo viết về cô sinh viên tên Trần Thị Mỹ Quyên, quê ở Quảng Nam, bị dị tật bẩm sinh, vừa trúng tuyển vào khoa Pháp văn, trường ĐHSP TPHCM... Khi về, chị Hồng có cho tôi xem tờ báo. Đọc xong, bứt rứt không yên nên tôi cùng với hai sinh viên của trường đi Mỹ Quyên theo địa chỉ ghi trong bài báo. Thú thật, khi đi, tôi thắc mắc: Tác giả bài báo viết Quyên là một sinh viên rất nghèo nhưng địa chỉ thì lại là số của một căn nhà mặt tiền trên một con đường lớn. Đến nơi, chúng tôi mới vỡ lẽ: Đó là số cho cả một khu nhà tồi tàn, lụp xụp, nhỏ như chuồng chim câu ở phía sau “mượn”.
Tôi từng sống ở thành phố này nhiều năm. Khi tham gia phong trào sinh viên chống Mỹ-ngụy, tôi từng lẩn tránh chúng trong nhiều khu ổ chuột. Thế nhưng tôi chưa thấy chỗ nào thảm hại hơn khu dân cư này. Mỹ Quyên trọ trên một căn gác chừng mười mét vuông, lên xuống bằng một thang tre bắt qua cửa sổ. Chủ “nhà” là một phụ nữ bán vé số để nuôi hai con, tuy không hề quen biết nhưng vẫn cho Mỹ Quyên ở nhờ khi cô mới tới thành phố, đang bơ vơ vì không được vào ký túc xá. Tôi gốc miền Tây, không run chân khi phải qua lại trên cầu khỉ nhưng chân tôi đã run lúc trèo thang tre để vào “phòng” Quyên qua cửa sổ. Còn Mỹ Quyên thì lên xuống cái thang bằng đôi chân không bàn chân nhưng vẫn cứ thoăn thoắt. Thấy tôi ái ngại về việc ghi chép của em khi học đại học, Quyên lấy một tờ giấy, viết thoải mái không thua người bình thường nào, chữ lại rất đẹp. Quyên còn cho biết: Quần áo mặc trong nhà đều do em tự may, để đỡ tốn tiền mua... Từ lúc đó, trong mắt tôi, Quyên không phải là người tàn tật.
Trong buổi gặp ấy, tôi có gợi ý với Mỹ Quyên: Nếu em thấy chương trình đào tạo nào của Hoa Sen có thể bổ túc thêm kiến thức và kỹ năng làm việc cho em sau này thì cứ đến đăng ký, Hoa Sen sẽ miễn toàn bộ học phí. Mỹ Quyên đã chọn và theo học các khoá tin học ban đêm của Hoa Sen. Quyên còn nhiệt tình tham gia nhiều chương trình công tác xã hội của Hoa Sen. Khi chúng tôi đề nghị Mỹ Quyên trò chuyện với sinh viên của Hoa Sen, không bao giờ em từ chối. Những cuộc tiếp xúc ấy đã giúp sinh viên Hoa Sen phấn đấu nhiều hơn trong học tập. Lâu nay, Mỹ Quyên như một người bạn của chúng tôi. Ngày Quyên lấy chồng, sinh con, em đều mời hoặc thông tin cho chúng tôi...
Tuy nhiên, đó chỉ là những quan hệ mang tính chất cá nhân. Còn tuyển dụng nhân sự cho công việc là một chuyện hoàn toàn khác. Chúng tôi vẫn dõi theo từng bước đi của Mỹ Quyên: Sau khi sinh con, Quyên thôi dạy ở Trung tâm Khuyết tật quận 8. Lúc con đã cứng cáp, Quyên muốn đi làm lại. Ngẫu nhiên, trường chúng tôi thiếu một người làm việc ở bộ phận đào tạo và quản lý sinh viên. Quyên chỉ là một ứng viên dự tuyển song đã trúng tuyển. Cũng đã có vài ý kiến khi chúng tôi nhận Mỹ Quyên vào làm việc ở vị trí này. Có người cho rằng đây là vị trí thường xuyên tiếp xúc với sinh viên, nhận Mỹ Quyên thì trong cái nhìn của mọi người có vấn đề gì không? Tôi không nghĩ như thế, khi bản thân Quyên không hề thấy “vấp” trong mắt của mọi người thì tại sao chúng ta lại “vấp”!?
Chúng ta đã nói nhiều về việc tạo điều kiện hội nhập bình đẳng cho người khuyết tật. Với việc nhận Quyên, tôi muốn khẳng định những điều chúng ta đã từng nói rất hay ấy. Xin nói thêm là công việc Quyên đang làm, dù chỉ là hành chính song vẫn đòi hỏi người đảm nhận phải vừa tôn trọng nguyên tắc, vừa biết ứng xử linh hoạt, mặt khác phải rất trung thực. Với những gì chúng tôi đã biết về Mỹ Quyên, chúng tôi có thể yên tâm. Xét về kỹ năng làm việc, Mỹ Quyên không hề có hạn chế nào so với một người lành lặn. Khả năng sử dụng máy tính của Mỹ Quyên có thể không so được với anh, nhưng với tôi thì hơn xa...”.
Tôi cười ngượng nghịu và rất muốn nói với nhà tuyển dụng cởi mở này rằng: Chắc tôi còn thua xa hơn vì đến giờ tôi chỉ biết gõ bàn phím bằng một ngón tay...