eChip - Hiep si CNTT

“Hiệp sĩ” Nguyễn Tử Quảng:
Từ BKAV đến BKIS, vì lợi ích của cộng đồng

Cố đô Hoa Lư, nay thuộc tỉnh Ninh Bình, có thôn Thư Điền với dòng họ Nguyễn Tử – một dòng họ lớn có nhiều người hiếu học. Về đây, tôi được nghe nhiều người kể cho nghe câu chuyện bố mẹ Nguyễn Tử Quảng đem gia sản đi thế chấp để vay tiền mua một ngôi nhà cấp bốn ở ngoại ô Hà Nội và mua máy tính để các con học hành từ hồi những năm 1990. Những đứa con ấy đã không phụ lòng cha mẹ...
Năm 1995, Nguyễn Tử Quảng là sinh viên năm thứ ba Khoa công nghệ thông tin (CNTT). Một lần, đang thực hiện bài tập cơ sở, chương trình của các bạn trong lớp bỗng nhiên bị lỗi lung tung, thày giáo khuyến cáo: “Bị virus rồi!”. Vậy là hè năm ấy, Quảng bỏ thời gian nghiên cứu về virus máy tính và sau đó thử viết chương trình diệt virus. Chương trình anh viết thử ấy đã cứu được rất nhiều máy tính ở Hà Nội thoát khỏi hiểm nguy do virus DH2 gây ra – đây cũng chính là virus-thủ-phạm đã gây ra lỗi của các bài tập ở lớp của Quảng. Sau thành công bước đầu ấy, khi gặp sự cố về virus, bạn bè trong lớp, trong trường đã giới thiệu để mọi người gửi những file bị nhiễm virus cho Quảng tìm cách diệt. Dần dà, Quảng trở nên một chuyên gia “tìm thuốc” trị virus cho máy tính. Quảng đặt tên cho chương trình diệt virus của mình là BKAV (Bach Khoa Antivirus), như một kỷ niệm về đời sinh viên dưới mái trường Đại học Bách khoa Hà Nội. Lúc này, Quảng có thêm một cộng sự là Đặng Văn Tấn – bạn cùng học lớp chuyên Toán Đại học Sư phạm Hà Nội.
Năm sau, sản phẩm “Diệt virus BKAV” được trao giải Ba trong Tuần lễ “Sinh viên nghiên cứu khoa học”. Thầy chủ nhiệm Khoa và nhiều thầy khác đã động viên và góp thêm nhiều ý để Quảng tiếp tục đeo đuổi công việc này. BKAV đã hai lần được bình chọn là sản phẩm được ưa thích trong năm. Và năm 1998, Quảng được bình chọn là một trong mười gương mặt thanh niên tiêu biểu của cả nước.
Năm 1997, sau khi tốt nghiệp, Quảng được giữ lại làm cán bộ giảng dạy bộ môn Kỹ thuật máy tính, Khoa CNTT. Vừa giảng dạy, Quảng vừa tiếp tục nghiên cứu phát triển chương trình BKAV và học tiếp chương trình sau đại học. Quảng đã bảo vệ xong luận án thạc sĩ về đề tài “Nhận dạng phát âm tiếng Việt”.
Tháng 12/2001, nhờ trường giúp đỡ, Trung tâm Phần mềm và Giải pháp an ninh mạng (BKIS) được thành lập với chín thành viên, ngoài Quảng và Bạch Thành Lê còn có những bạn sinh viên, yêu thích công việc diệt virus khác tham gia.
Quảng tâm sự: “Tôi vừa được dự Hội thảo “Cứu hộ các sự cố máy tính khu vực châu Á - Thái Bình Dương” tổ chức tại Đài Loan. Đại diện 12 quốc gia và lãnh thổ tham dự - trong đó có Úc, Nhật, Trung Quốc, Hàn Quốc,... - đã nhất trí sẽ liên kết với nhau để cùng khắc phục sự cố máy tính. Chính phủ chúng ta đã nhất trí phương án đầu tư Trung tâm “Cứu hộ các sự cố máy tính Việt Nam” trên nền tảng BKIS và tập hợp những người tâm huyết để làm công tác này. Tôi đã gặp anh Trương Minh Nhật Quang tại Cần Thơ và anh Quang hưởng ứng rất nhiệt tình. Nghị lực vượt qua các khó khăn trong cuộc sống của anh Quang thật lớn (xem e-CHÍP số 5), khiến tôi càng quyết tâm hơn. Việc diệt virus cần phải được sự quan tâm của cả cộng đồng. Bởi yêu cầu của công việc này như một cuộc đấu tay đôi giữa thiện và ác, giữa xây dựng và phá hoại nên đòi hỏi phải kiên trì và say mê...”.
Theo Quảng, có những loại virus như MarDuckA, phải tìm tòi cả tuần mới ra cách trị. Lắm khi anh mệt mỏi nhưng vẫn không dám nghỉ vì người sử dụng máy tính liên tục kêu cứu. “Máy tính bị nhiễm virus cũng như một người bệnh đang chờ mình tìm ra thuốc chữa” – Quảng nói – “Trên thế giới, hiện có nhiều công ty lớn chuyên về an ninh máy tính, có những phần mềm diệt virus cực mạnh như Norton, McAfee nhờ được đầu tư tốt nên tập hợp được nhiều chuyên gia giỏi. Trong khi đó, nhóm của tôi vẫn còn rất mỏng về nhân lực. Tuy BKIS được nhà trường giúp đỡ rất nhiều về cơ sở vật chất nhưng vẫn còn rất khó khăn về tài chính. Trên thực tế, chỉ có mỗi Bùi Nguyên Minh được hưởng lương, tôi thì nhận lương tại Khoa. Còn các bạn sinh viên thì tham gia như những tình nguyên viên nên rất khó giữ chân họ. Dù sao, BKAV vẫn cần được cập nhật hàng tuần để phục vụ cộng đồng...”.
Hiện nay, BKAV đã có mặt ở hơn 60 quốc gia. Hàng ngày, có trên 3.000 lượt người truy cập lấy chương trình BKAV trên mạng www.bkav.net và www.bkav.com.vn. Tuy có nhiều công ty, người dùng ngỏ ý tài trợ nhưng được biết Nguyễn Tử Quảng cảm ơn song... từ chối, vì không muốn đi chệch khỏi mục tiêu đã vạch ra lúc đầu: “Phục vụ cộng đồng vô vị lợi”.