Trang chủ Hiệp sĩ CNTT Tin tức Hiệp Sĩ CNTT Chân dung Hiệp Sĩ CNTT H́nh ảnh Hiệp Sĩ CNTT

Tâm thư nhân lên hai tuổi: “D32” Không chỉ có một NGƯỜI QUÉT RÁC THẦM LẶNG

Các bạn thân mến,
Cách đây mười năm, tôi vinh hạnh được tham dự Đại hội Thanh niên tiên tiến tỉnh Cần Thơ. Khi đến phần giao lưu, có bạn cắc cớ hỏi tôi: “Theo anh, hoạt động của thanh niên có cần “phần cứng - phần mềm” không? “Cứng” chỗ nào, “mềm” chỗ nào? Cái ǵ “cứng”, cái ǵ “mềm”?...”
Nh́n nụ cười rất lém của người hỏi, tôi biết đă gặp phải “thứ thiệt”. Tôi trả lời: “Muốn cống hiến sức ḿnh cho xă hội, thanh niên cần hai thứ: Cơ bắp và Nhiệt t́nh. Cơ bắp thuộc về phần cứng, nhiệt t́nh thuộc... phần mềm. Hoạt động của thanh niên cần kết hợp hài hoà giữa lư trí - phần cứng và t́nh cảm - phần mềm. Cứng rắn trong công việc và mềm dẻo trong xử lư”.
Mười năm nh́n lại, tôi thấy ư tưởng ngày ấy vẫn tươi nguyên như cành mai sáng mùng một Tết vậy.
Tết này, tôi nhận khá nhiều thư điện tử chúc mừng năm mới của những người bạn chưa gặp mặt trên mạng. Trong số thư này, có bạn hỏi tôi: “Có bao giờ anh nghĩ ḿnh làm chuyện chông virus giống như... người quét rác không? Chừng nào th́ anh kết thúc công việc của ḿnh?”.
Tác giả bức thư nói trên đă đề cập đến vấn đề bức bách của xă hội, từ ô nhiễm môi trường với rác sinh hoạt dẫn tới liên tưởng đến loại rác đặc biệt trong tin học: virus máy tính. Nếu xem virus là rác tin học th́ chương tŕnh chông virus (anti-virus) đích thị là các “công nhân vệ sinh”, ngày đêm cần mẫn giúp môi trường máy tính luôn sạch sẽ an toàn.
Tôi muốn chia sẻ cùng các bạn điều này: Nếu đă từng bước xă hội hoá vấn đề vệ sinh môi trường th́ cũng đă tới lúc cần có thái độ đúng đắn đối với các hoạt động tội lỗi trong tin học. Nên xem việc chống virus không chỉ là trách nhiệm của các chuyên viên anti-virus mà tất cả cần xắn tay vào góp sức. Nếu mọi người đều nói “Không” với các hoạt động tội lỗi trong tin học th́ sẽ giữ được môi trường máy tính an toàn. Nếu gia đ́nh, nhà trường, xă hội đều tẩy chay các hoạt động tin học phi pháp th́ mọi người sẽ yên tâm hơn khi cho con em ḿnh lướt thoải mái trên mạng.
Cùng hợp tác với anti-virus để chống virus? Liệu có bất khả thi hay không khi các hacker đều có tŕnh độ chuyên môn cao, trong khi đa số người sử dụng chỉ quan tâm đến máy tính ở mức ứng dụng? Điều này không khó. Ví dụ, chỉ cần bỏ thói quen sử dụng phần mềm trôi nổi cũng hạn chế virus ghé thăm máy tính bạn.
Có người thắc mắc: “Tại sao máy tôi không vào Internet, cũng không sử dụng đĩa mềm mà vẫn bị virus?” Sau khi kiểm tra đĩa CD-ROM English Study 2.1 chép lậu giá 10.000đ trên kệ, tôi xác định: “Virus lây vào máy bạn qua chiếc đĩa này”. Trả lời cho câu hỏi tại sao không mua đĩa gốc, anh ấy ngượng nghịu nói: “V́ nó rẻ hơn đến mười lần”. Chưa bàn đến việc mua đĩa chép lậu gây thiệt hại cho nhà sản xuất như thế nào, bạn tôi v́ tiếc 100.000đ nên đă “mở cửa” cho virus CIH chui vào máy tính. Không những toàn bộ dữ liệu trên đĩa cứng bị phá huỷ mà cái mainboard mới tinh cũng tiêu tùng. Thiệt hại lên đến bạc triệu!
C̣n nhớ dạo các hacker tung sâu tŕnh (worm, một loại virus máy tính) DUN ăn cắp mật khẩu (password) tài khoản Internet lên mạng. Để gây tiếng vang, vài hacker c̣n công bố mật khẩu “chôm” được cho bạn bè cùng sử dụng. Điều đáng nói là, thay v́ quay lưng lại với lời mời gọi “xài chùa” tài khoản Internet, một số người lại tiếp tay cho việc làm của hacker, khiến khổ chủ phải trả hàng chục triệu đồng truy cập mỗi tháng! Và ở một góc pḥng tối tăm nào đó, những kẻ thủ ác có lẽ đă ngửa mặt cười đắc thắng.
Đôi khi sự vô ư cũng gây ra những hậu quả đáng tiếc. Khi vứt vỏ chuối không đúng chỗ, mấy ai nghĩ rằng sẽ có người dẫm phải khiến họ bị trượt chân, trầy da chảy máu? Hacker biết rất rơ và luôn khai thác điểm yếu này của người sử dụng. Nấp sau những lời mời nhâp chuột để xem những trang web bí ẩn, mở những bức thiệp hấp dẫn,... là hàng tá những virus “bặm trợn” sẵn sàng xông vào xâu xé dữ liệu trên đĩa cứng. Chỉ cần một chút cảnh giác của bạn, tṛ đùa của chúng sẽ trở thành vô nghĩa.
Để kết thúc, tôi xin trả lời bức thư nêu câu hỏi hôm Têt rằng: “11 năm qua, tôi viết anti-virus với một chút Sức trẻ - Phần cứng, cùng sự Nhiệt t́nh - Phần mềm của một “người quét rác thầm lặng”.
Thành phố cần nhiều công nhân vệ sinh bao nhiêu, tôi cũng mong có từng ấy anti-virus. Rất tiếc trong lĩnh vực này, chúng ta c̣n yếu quá. Chúng ta chưa tập hợp được sức mạnh của những “người sử dụng hợp pháp” trước những đợt tấn công của hacker - những “kẻ xâm nhập bất hợp pháp”. Cũng đáng mừng là trong năm qua, tỷ lệ xuất hiện của virus “Made in Vietnam” giảm hẳn. Sự xuất hiện của chúng trở nên lạc lơng trong lúc mọi người hối hả lao về phía trước?
Có thể các hacker Việt Nam đă chuyển hướng hoạt động: nghiên cứu các lỗ hổng bảo mật theo đơn đặt hàng, hay đầu quân vào các công ty công nghệ thông tin tên tuổi? Liệu các hacker có chịu “quay phím”, hay đang âm thầm tích luỹ kiến thức chuẩn bị cho mặt trận mới ác liệt hơn trong tương lai? Điều đó tuỳ thuộc hành động của bạn ngay từ hôm nay. Chỉ thuộc vào bạn mà thôi!
Sẽ rất lâu nữa, con người mới đạt đến tŕnh độ xây dựng một môi trường không có rác. V́ vậy, tôi không dám mơ đến ngày virus máy tính hoàn toàn biến mất để các anti-virus có thể kết thúc công việc của ḿnh. Tôi chỉ có thể nói rằng: Khi nào một trong hai yếu tố Cứng hoặc Mềm không c̣n nữa, tôi sẽ ngừng công việc t́nh nguyện này. Về yếu tố Cứng, chúng ta có thể rèn luyện, bổ sung để phát huy. Về yếu tố Mềm, tôi tin nó luôn tồn tại. Khi mọi người cùng thắp sáng ngọn lửa nhiệt t́nh, tội lỗi sẽ lùi bước!”.
Cần Thơ, mùng Một Tết Quư Mùi