Chuyện trong tuần: Vì sao ứng dụng CNTT trong doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa hiệu quả?

Vẫn là chuyện thiếu thông tin...

Tại một cuộc hội thảo mới đây, ông Nguyễn Khắc Thắng, Công ty ADT, cho biết, việc có tên trên một sàn giao dịch điện tử rất quan trọng đối với Công ty ADT, doanh nghiệp (DN) kinh doanh rượu, mặt hàng đặc thù không được phép quảng cáo. Từ lâu ADT rất muốn có một địa chỉ Website chung của các DN Việt Nam phân theo các nhóm ngành khác nhau để khách hàng có thể dễ dàng tìm thấy. Thật ra, đã có một địa chỉ đúng như mong muốn của Công ty ADT. Đó là sàn giao dịch điện tử do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) xây dựng từ năm 2003 (www.vnemart.com), nhằm giúp các DN Việt Nam xây dựng các gian hàng giới thiệu và bán sản phẩm như trong một cổng thương mại điện tử chung, thay vì mỗi DN phải tự xây dựng một Website riêng. Cũng như anh Thắng, chị Phạm Thị Tuyết Mai, Công ty XNK Thiết bịy tế Thành Công, rất ngạc nhiên khi nghe nói về sàn giao dịch Vnemart của VCCI.

... Và vấn đề nhận thức!

Theo ông Nguyễn Văn Thảo, Phó Tổng thư ký VCCI, tình trạng sàn giao dịch Vnemart chưa được nhiều DN biết đến, ngoài việc VCCI chưa làm tốt việc quảng bá, còn có nguyên nhân bắt nguồn từ nhận thức của DN. Hiện nay, Vnemart có gần 4.000 đơn vị tham gia, nhưng trong đó DN Việt Nam chỉ chiếm phân nửa. Trong khi có rất nhiều DN Trung Quốc và Bắc Mỹ truy cập vào Vnemart để chào hàng, nhưng đa số DN Việt Nam thì rất thụ động. VCCI làm hộ gian hàng (hoàn toàn miễn phí) cho các DN Việt Nam, hỗ trợ đào tạo nhân lực quản trị mạng, nhưng sau đó DN gần như bỏ lơ không quan tâm đến. Thậm chí nhiều khách hàng từ nước ngoài gửi thư tới VCCI thắc mắc, DN đăng ký trên sàn là DN thật hay DN ma mà khách hàng đặt mua sản phẩm không hề nhận được phản hồi?! Sự thờ ơ và thụ động của DN đối với một công cụ quảng bá rất hữu ích này là một ví dụ cho thấy nhận thức của DN đối với ứng dụng CNTT còn hạn chế như thế nào.

Theo ông Thảo, những khó khăn về nguồn nhân lực, khó khăn về tài chính, môi trường chính sách,... cũng không hẳn là những khó khăn lớn lắm. Thực tế cho thấy, ngay cả khi chưa có Luật Giao dịch điện tử, Luật Công nghệ thông tin, nhiều DN vẫn có thể ứng dụng, vẫn phát huy hiệu quả kinh doanh từ CNTT. Từ việc nhận thức không đầy đủ dẫn tới việc đầu tư không hợp lý, đặc biệt là đầu tư cho con người.

Cần có cơ chế “đẩy”

Giải pháp cho vấn đề này, theo Thứ trưởng Bộ BC-VT Vũ Đức Đam, là tạo ra những cơ chế “đẩy”, thay vì cơ chế “kéo” như lâu nay. Bên cạnh những khuyến khích trực tiếp như ưu đãi về thuế, tài trợ..., cần có cơ chế khuyến khích gián tiếp như xây dựng cơ sở dữ liệu để sử dụng chung, thông tin được cung cấp một cách hệ thống mà chỉ có thể truy cập qua Internet, không cho phép làm trực tiếp bằng giấy tờ, như thế DN sẽ bắt buộc phải tự trang bị, tự học hỏi để khai thác được thông tin... Ví dụ như ai khai báo nộp thuế qua mạng thì sẽ được ưu đãi hơn, hoặc chỉ nhận đăng ký DN qua mạng... Việc tạo thuận lợi cho DN sử dụng hình thức giao dịch điện tử sẽ là cơ chế đẩy trong việc phổ cập ứng dụng CNTT.

Cũng theo ông Đam, chúng ta làm CNTT không phải theo phong trào, do đó các chương trình cải cách và ứng dụng không phải là chỉ thực hiện ở những thành phố lớn, mà phải trên cơ sở thống nhất cả nước. Ví dụ, một DN đăng ký kinh doanh tại Hà Nội rất có thể trùng tên với một DN khác ở Hải Dương, nếu tỉnh nào cũng thực hiện đăng ký DN qua mạng, kết nối với hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung của toàn quốc thì sẽ dễ dàng hướng dẫn cho DN đăng ký lại, đồng thời việc quản lý sẽ đơn giản hơn. Cơ chế đẩy còn là việc đưa Internet về nông thôn, tích cực phổ cập kiến thức CNTT sao cho thật bình dân, dễ hiểu. Các DN CNTT thì phải có trách nhiệm xây dựng những giải pháp cực kỳ đơn giản, dễ sử dụng và đáp ứng được đúng nhu cầu của DN.

THANH HUYỀN