Dòng chảy của thập niên

23/12/2010 18:10

Trong những ngày cuối năm, việc thảo luận về tương lai là một hoạt động truyền thống. Không chỉ các công ty nghiên cứu thị trường (như Gartner, Forrester, IDC,...), nhiều trang blog cá nhân cũng đưa ra những dự báo về sự phát triển công nghệ trong năm mới.

Những dự báo cụ thể cho một năm thường có khác biệt nhưng tất cả đều nhận định giống nhau về những xu hướng lớn cho cả thập niên 2010.

Trong báo cáo của Công ty Gartner, nhận định về xu hướng của năm mới 2011 hầu như không khác so với năm ngoái, chỉ khẳng định lại ba "dòng chảy" lớn có liên quan chặt chẽ với nhau: cloud computing, mobile computingsocial computing.

Thuật ngữ computing vốn có nghĩa là "tính toán", một thời được dùng để diễn đạt công việc của các chuyên viên trên máy tính lớn. Làm việc với máy tính để bàn trong thời kỳ sơ khai dĩ nhiên là computing với hình ảnh những nhân viên văn phòng sử dụng phần mềm bảng tính và soạn thảo văn bản.

Dù rằng thuật ngữ computing hiện nay vẫn chủ yếu diễn đạt sự làm việc, nó đang dần mở rộng, bao gồm mọi hoạt động tương tác của con người với thiết bị số trong điều kiện thiết bị số ngày càng "thông minh", trở thành công cụ không thể thiếu trong công việc, giải trí, mua sắm và giao tiếp xã hội. Con người hiện đại hầu như computing suốt ngày!

Trong thời kỳ máy tính là thiết bị cực đắt, chiếm cả gian phòng, hoạt động computing được tiến hành tại chỗ hoặc từ xa thông qua terminal (thiết bị đầu cuối). Ngay khi xuất hiện, máy tính để bàn gánh vác mọi hoạt động computing trong doanh nghiệp.

Ngày nay, với hạ tầng mạng vững mạnh, với sự hình thành những trung tâm dữ liệu lớn có năng lực xử lý và lưu trữ tăng trưởng không ngừng và làm việc liên tục 24/7, hoạt động computing đang tập trung trở lại như trước với quy mô lớn. Doanh nghiệp có thể thuê máy chủ ảo với số lượng và cấu hình tùy ý, có thể sử dụng phần mềm như một dịch vụ (thay vì mua phần mềm dưới dạng sản phẩm đóng gói) từ những công ty sở hữu trung tâm dữ liệu. Nhiều doanh nghiệp không còn dùng máy tính chủ tại chỗ, nhiều nhân viên có thể làm việc ở bất cứ nơi nào có đường truyền internet. Đó là biểu hiện của phương thức cloud computing ("làm việc trên mây").

Dòng người chờ mua iPad tại cửa hàng Apple ở New York (2/4/2010).

Trong buổi trình diễn máy tính Chrome notebook của Google đầu tháng 12/2010, Công ty Citrix giới thiệu giải pháp sử dụng mọi phần mềm nghiệp vụ qua internet. Thông qua phần mềm nhỏ gọn Citrix Receiver trên Chrome notebook, người dùng có thể điều khiển từ xa nhiều phần mềm khác nhau: phần mềm bảng tính Excel, phần mềm thiết kế kỹ thuật SolidWorks,... Những phần mềm nghiệp vụ chạy suốt ngày đêm, luôn giữ nguyên trạng thái khi người dùng chấm dứt một phiên làm việc (không cần động tác "thoát khỏi" phần mềm). Citrix cũng có giải pháp tương tự trên iPad. Nhờ vậy, không cần máy tính cá nhân mạnh, người dùng vẫn có thể làm việc với phần mềm phức tạp bất kỳ. Doanh nghiệp hưởng lợi từ việc giảm chi phí phần mềm trên mỗi máy tính, quản lý chặt chẽ công việc của nhân viên và bảo đảm an ninh thông tin.

Nhờ phương thức cloud computing, doanh nghiệp dễ dàng thích ứng với việc thay đổi trụ sở, thay đổi thiết bị đầu cuối của nhân viên. Nhân viên có thể làm việc bằng máy tính cá nhân thông dụng, máy tính bảng (tablet) và điện thoại thông minh (smartphone). Từ nay việc xây dựng phần mềm nghiệp vụ sẽ luôn phải tính đến người dùng thiết bị di động.

Gartner dự báo: đến cuối năm 2011, ít nhất một phần ba doanh mghiệp (tại Mỹ) sử dụng phần mềm dưới dạng dịch vụ, 50% nhân viên di chuyển thường xuyên do yêu cầu công việc sẽ dùng thiết bị di động như điện thoại thông minh, máy tính bảng, thay cho máy tính xách tay (laptop). Sử dụng thường xuyên thiết bị di động cho công việc và cho những nhu cầu khác là biểu hiện của xu hướng mobile computing.

Phần mềm và phần cứng của thiết bị di động phát triển ngày càng nóng. Gartner dự báo: thiết bị dùng chuẩn giao tiếp không dây Bluetooth 3 và Bluetooth 4 sẽ xuất hiện trong năm 2011. Trong khi Bluetooth 3 cho tốc độ truyền dữ liệu cao, Bluetooth 4 tiêu thụ ít năng lượng, thích hợp với việc dùng thiết bị di động để đọc dữ liệu từ các bộ dò (sensor) gắn trong các thiết bị chuyên dùng. Chẳng hạn, âm thanh từ tai nghe của bác sĩ chuyển thành "điện tâm đồ" hiển thị trên smartphone hoặc laptop, thuận tiện cho việc chẩn đoán.

Giải pháp đọc dữ liệu từ các bộ dò ở xa dựa vào mạng di động 3G sẽ ngày càng phổ biến. Các bộ dò có gắn thẻ SIM gửi dữ liệu định kỳ đến smartphone giúp người thường xuyên di chuyển luôn có thông tin cập nhật về hệ thống mà họ quản lý. Nói riêng, chủ nhân ô-tô luôn biết rõ tình trạng ô-tô của mình (vị trí, mức nhiên liệu, trạng thái động cơ) qua màn hình smartphone. Thẻ H24 của Motorola tích hợp bộ định vị GPS (phát hành năm 2009) nhằm phục vụ cho nhu cầu như vậy.

Gartner cho rằng năm 2011 sẽ chứng kiến sự phát triển của công nghệ băng rộng di động 3.5G và 4G. Từ tháng 3/2010, Lenovo đã tung ra tại Mỹ dòng laptop ThinkPad Edge tích hợp modem 4G để sử dụng dịch vụ 4G LTE của nhà mạng Sprint.

Việc sử dụng thiết bị di động để định vị và truy cập internet sẽ ngày càng phổ biến. Gartner dự báo: đến cuối năm 2011, trên 75% thiết bị di động được sản xuất có sẵn bộ định vị GPS, trên 85% có trình duyệt web. GPS và trình duyệt web dần dần trở nên thành phần không thể thiếu của thiết bị di động. Do nhu cầu định vị ngày càng tăng, Nokia đã chính thức cung cấp dịch vụ bản đồ Ovi Maps vào tháng 1/2010 để cạnh tranh với Google Maps.

Theo Gartner, dịch vụ được cung ứng thông qua ứng dụng web (chạy bởi trình duyệt web) và ứng dụng thông thường (tải xuống từ cửa hàng ứng dụng) đều phát triển mạnh mẽ ngang nhau, tạo nên tình trạng "web lai" (hybrid web).

Nhờ bộ định vị GPS, trình duyệt web cùng mọi ứng dụng trên thiết bị di động đều nhận biết tọa độ của người dùng (nếu người dùng cho phép). Đó là cơ sở để phát triển mạnh dịch vụ quảng cáo phụ thuộc vị trí (quảng cáo các cửa hiệu, nhà hàng,... ở gần vị trí hiện tại của người dùng) và dịch vụ augmented reality ("thực tại tăng cường") như Google Goggles. Dịch vụ Google Goggles (hiện chỉ có trên thiết bị di động dùng hệ điều hành Android) có khả năng tạo ra lớp thông tin hướng dẫn trên hình ảnh thu nhận từ ống kính của thiết bị.

Khả năng định vị mang đến yếu tố mới cho social computing - hoạt động chiếm phần lớn thời gian của người dùng thiết bị di động. Ứng dụng Foursquare, Gowalla, Facebook, LinkedIn, Twitter trên thiết bị di động hiện đã tính đến khả năng hiển thị vị trí người dùng.

Hoạt động social computing bao gồm bốn nội dung chính: social networking, social collaboration, social publishingsocial feedback.

Thuật ngữ social networking dùng để chỉ việc sử dụng các dịch vụ như MySpace, Facebook, LinkedIn, Friendster. Trong social networking, người dùng có thể giao tiếp thuận tiện với những người quen biết và kết bạn dễ dàng với những người có cùng mối quan tâm nhờ giải thuật nhận biết những nét giống nhau trong đặc điểm của mỗi người. Social collaboration diễn đạt hoạt động hợp tác thông qua wiki, blog hoặc ứng dụng văn phòng như Google Docs. Hoạt động sáng tạo nội dung số và chia sẻ cho cộng đồng tại Flickr, YouTube được gọi là social publishing. Thuật ngữ social feedback nhằm mô tả việc thảo luận, góp ý về những chủ đề nào đó, thường diễn ra sôi nổi tại YouTube, Flickr, Digg, Del.icio.us và Amazon.

Gartner dự báo: đến năm 2016, hoạt động social computing sẽ được tích hợp vào hầu hết phần mềm nghiệp vụ trong doanh nghiệp để thiết lập mối quan hệ chặt chẽ giữa mọi thành viên của doanh nghiệp và giữa doanh nghiệp với khách hàng. Hoạt động social computing sẽ sinh ra lượng dữ liệu lớn, rất cần những công cụ phân tích để đánh giá hiệu năng của từng nhân viên và tối ưu hóa hoạt động doanh nghiệp.

Trước mắt, Gartner cho rằng trong năm 2011, ngày càng nhiều doanh nghiệp có nhu cầu xây dựng ứng dụng trên thiết bị di động giúp khách hàng dễ dàng tương tác với doanh nghiệp. Điều này đặc biệt quan trọng với các công ty truyền thông.

Thập niên 2010 là thời của những trung tâm dữ liệu và công cụ phân tích dữ liệu quy mô lớn. Chúng ghi nhớ hoạt động của bạn, hiểu biết tường tận tập quán của mỗi người. Bạn làm việc, giải trí, giao tiếp tự do hơn đồng thời được... theo dõi ngày càng chặt chẽ.

NGỌC GIAO

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang