Đại học trực tuyến 2.0

21/03/2013 17:47

Hai giáo sư của đại học Stanford - Sebastian Thrun và Peter Norvig - mở lớp miễn phí trên mạng vào mùa thu năm 2011 với 160.000 học viên.

Trường học trên mạng không phải là khái niệm mới. Tuy nhiên, từ thành công của các lớp đại học miễn phí trên mạng của hai giáo sư Sebastian Thrun và Peter Norvig, xuất hiện thuật ngữ mới để diễn đạt mô hình đào tạo mới: MOOC (Massively Open Online Course). Đó là phiên bản 2.0 của đại học trực tuyến.

"Tất cả chúng ta đều đã từng học ai đó và từng dạy ai đó.Người thầy đầu tiên của tôi là mẹ tôi.Giờ đây tôi là người dạy 'Nhập môn trí tuệ nhân tạo' cho 200 sinh viên ở Đại học Stanford. Trong khi môn học bao gồm những nội dung tiên tiến, lớp học của chúng tôi vẫn không khác gì lớp học của thế kỷ 14. Vẫn có sách giáo khoa, vẫn có người thầy đứng trên bục giảng và vẫn có người ngủ gật ở cuối lớp (cười).

Bạn đồng nghiệp của tôi - Sebastian Thrun - và tôi nghĩ rằng phải có cách thức nào đó tốt hơn. Chúng tôi đã tự chọn một nhiệm vụ khó khăn: thiết lập lớp học miễn phí trên mạng có chất lượng ngang bằng hoặc tốt hơn lớp học ở Stanford, dành cho mọi người trên khắp thế giới.

Chúng tôi thông báo trên mạng về lớp học vào ngày 29/7/2011. Chỉ trong hai tuần, có 50.000 người đăng ký học. Và rồi chúng tôi có đến 160.000 học viên từ 209 quốc gia. Lúc ấy chúng tôi rất vui mừng có được số lượng người học đông đảo như vậy, đồng thời cũng... hơi hoảng vì chúng tôi chưa hoàn tất việc chuẩn bị (cười).

Chúng tôi tìm hiểu những cách thức mà người khác đã làm.Benjamin Bloom đã chứng tỏ rằng lối dạy một-thầy-một-trò là hiệu quả nhất.Chúng tôi cố gắng mô phỏng cách thức đó.Học viên vừa nghe giảng vừa thấy trang giấy mà chúng tôi viết lên đó khi giảng. Một học viên nói rằng: 'Cách học này giống như ngồi bên cạnh một người bạn thông thái để được giải thích về những gì mà mình chưa hiểu, nhưng sắp hiểu'. Đó chính là điều chúng tôi mong muốn.

Từ kinh nghiệm của Khan Academy, chúng tôi thấy rằng thay vì ghi hình bài giảng dài hàng giờ, tạo ra những đoạn phim ngắn mười phút với khung hình nhỏ hiệu quả hơn nhiều. Chúng tôi thậm chí tạo ra đoạn phim ngắn hơn nữa và tăng cường tính tương tác. Đoạn phim dạy học của chúng tôi thường chỉ dài hai phút, có khi ngắn hơn, không bao giờ dài quá sáu phút. Sau mỗi đoạn phim, chúng tôi nêu câu hỏi kiểm tra sự tiếp thu của người học, hệt như lối dạy một-thầy-một-trò. Người học phải chọn câu trả lời đúng để tiếp tục học".

Giáo sư Peter Norvig kể về sự hình thành lớp học trực tuyến do ông cùng với giáo sư Sebastian Thrun gầy dựng như thể một việc giản dị, tự nhiên. Thrun và Norvig là hai nhà khoa học máy tính hàng đầu, đều đang làm việc cho Google.Hai ông cùng giảng dạy học phần CS221 - Nhập môn trí tuệ nhân tạo - trong nhiều năm.

Với cảm hứng từ thành công lạ thường của Khan Academy - trường học trên mạng do kỹ sư Salman Khan sáng lập, Thrun "rủ rê" Norvig cùng hai nhà khoa học máy tính khác ở Đại học Stanford - David Stavens và Mike Sokolsky - thành lập nhóm KnowLabs, thực hiện việc đào tạo qua mạng. Tất cả tập trung ở nhà của Thrun để quay phim bài giảng, xây dựng trang mạng. Gần giống cách làm của Khan, đoạn phim của bài giảng tập trung vào nội dung được ghi lên bảng, người xem thường chỉ thấy được người giảng ở phần giới thiệu bài giảng. Nhóm KnowLabs hình dung: thay vì chỉ 200 sinh viên trong giảng đường, số người học qua mạng có thể lên đến 2000 (!).

Hai giáo sư Sebastian Thrun (trái) và Peter Norvig (phải) ghi hình bài giảng (tại tầng hầm nhà riêng của Thrun).

Hội đồng quản trị Đại học Stanford không phản đối hoạt động của KnowLabs nhưng từ chối đề xuất của Thrun về việc cấp chứng chỉ cho người học qua mạng và đề nghị Thrun không giao bài tập, không tổ chức thi như đào tạo thực sự, chỉ đưa bài giảng lên mạng giống như chương trình OpenCourseWare của MIT.

Trong khi những cuộc tranh luận tại Stanford về hoạt động của KnowLabs đang diễn ra, số lượng người đăng ký học qua mạng tăng nhanh bất ngờ. Những người đăng ký học thuộc nhiều lứa tuổi, từ học sinh trung học đến người nghỉ hưu.Có cả những người học tại Iran (quốc gia có sự hạn chế nghiêm ngặt đối với Internet), tại Afghanistan (quốc gia ở trong tình trạng chiến tranh). Có một điều không đáng ngạc nhiên: lớp học của KnowLabs thu hút nhiều sinh viên Stanford thuộc những chuyên ngành khác nhau.

Không đồng ý với Hội đồng quản trị Stanford, KnowLabs tổ chức đào tạo thực sự và tự cấp chứng chỉ. Norvig giải thích:

"Có điều hơi trớ trêu là khi dự định thực hiện cuộc đột phá, thoát khỏi giáo dục truyền thống, chúng tôi lại thấy rằng cần tổ chức lớp học trực tuyến giống như lớp học truyền thống. Trong nhiều lớp học trực tuyến đã có, người học có thể xem đoạn phim về bài giảng bất cứ lúc nào. Nhưng nếu bạn có thể nghe giảng bất cứ khi nào bạn muốn, bạn có thể hoãn đến ngày mai, ngày kia và có thể là... chẳng bao giờ. Chúng tôi quyết định rằng người học có thể nghe giảng bất cứ lúc nào họ muốn nhưng chỉ trong vòng một tuần. Đến cuối tuần, người học phải hoàn tất các bài tập. Điều này khuyến khích người học nỗ lực không ngừng, đồng thời bảo đảm mọi người đều học theo cùng tiến độ. Nhờ vậy, việc thảo luận trên diễn đàn mới có hiệu quả".

Những người theo đuổi các học phần khoa học máy tính do KnowLabs tổ chức tựa như tham dự khóa học thực sự, có lịch trình cụ thể. Người học có thể trao đổi với giảng viên, với những bạn đồng học ở khắp nơi trên thế giới, phải hoàn tất bài tập đúng thời hạn, phải thi giữa khóa và thi cuối khóa. Nhanh chóng xuất hiện nhiều diễn đàn trên mạng do người học tự tổ chức để học hỏi lẫn nhau, giúp nhau làm bài tập.

"Khi kết thúc khóa học, có khoảng một nửa trong số 160.000 học viên đã theo dõi ít nhất một bài giảng mỗi tuần. Trên 20.000 học viên hoàn thành mọi bài tập, đã trải qua từ 50 đến 100 giờ học. Họ được chứng nhận hoàn tất khóa học. Đối với tôi, điều phấn khích nhất là kết quả phân tích dữ liệu từ học viên. Mỗi học viên trong một lớp thực hiện hàng ngàn tương tác. Tổng cộng, có hàng tỉ tương tác giữa những học viên trong một lớp".

Còn có một điều khác khiến nhóm KnowLabs ngạc nhiên: có 200 học viên làm đúng mọi bài tập, đạt kết quả tối đa trong kỳ thi cuối khóa. Đó là điều chưa từng xảy ra đối với lớp học truyền thống tại Stanford.

Khi lớp CS221 trên mạng đang diễn ra sôi nổi, lớp CS221 của Thrun tại giảng đường Stanford ngày một thưa vắng. Sinh viên thích theo dõi bài giảng của Thrun trên mạng hơn đến lớp nghe ông giảng. Dường như sinh viên ít ngần ngại hơn khi đặt câu hỏi qua mạng với thầy Thrun nổi tiếng "khó tính".

Giáo sư Sebastian Thrun giảng dạy học phần CS221 của Udacity.

Vào một buổi sáng đẹp trời tháng 12/2011, khi Thrun bước lên bục giảng tại Stanford, lớp CS221 chỉ còn 41 sinh viên hiện diện. Bốn người vào trễ, hai người ngủ gật, năm người về sớm. Thrun biên soạn đề thi CS221 khó hơn những năm trước, thế nhưng sinh viên của ông làm bài tốt hơn những năm trước!

Thrun quyết định thôi dạy ở Stanford, thành lập Công ty Udacity (ghép hai từ audacityuniversity), tập trung vào việc đào tạo qua mạng. Udacity dự định mở rộng đào tạo, thêm các ngành kỹ thuật và khoa học cơ bản (vật lý, hóa học). Udacity cần có mô hình kinh doanh bền vững để tồn tại nhưng Thrun hoàn toàn không muốn thu phí từ học viên. Có thể Udacity sẽ chỉ thu phí từ kỳ thi, tương tự kỳ thi TOEFL hoặc SAT. Udacity cũng xem xét khả năng thu phí khi giới thiệu tài năng cho những công ty lớn, trong đó có Google.

Udacity nhận được sự trợ giúp nhiệt tình của Google. Sergey Brin - đồng sáng lập Google - xuất hiện trên YouTube để giới thiệu các học phần mới của Udacity: CS373 - Lập trình xe hơi tự động và CS101 - Xây dựng guồng máy tìm kiếm.

Chứng chỉ học phần CS373 của Udacity với chữ ký của giáo sư Sebastian Thrun.

Thành công bước đầu của Udacity tạo cảm hứng cho các giáo sư khác ở Stanford, MIT và Harvard. Đại học trực tuyến Coursera và MITx (mitx.mit.edu) được xây dựng theo cách thức giống như Udacity.

Mùa hè năm 2012, Udacity tổ chức cuộc thi toàn cầu Udacity High School Challenge, khuyến khích học sinh trung học tập hợp thành đội, cạnh tranh nhau về số lượng học phần tích lũy ở Udacity (từ 25/6/2012 đến 26/8/2012). Giải thưởng cho đội thắng cuộc là một chuyến du lịch tại Silicon Valley do chính giáo sư Sebastian Thrun hướng dẫn!

NGỌC GIAO

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang