Cuộc phản công của Microsoft

20/03/2013 16:16

Microsoft sẽ tổ chức lễ công bố hệ điều hành Windows 8 tại thành phố New York ngày 25/10/2012. Windows 8 sẽ được phát hành chính thức ngày 26/10/2012.

Không chỉ là hệ điều hành mới, Windows 8 thực chất là cuộc tổng phản công của Microsoft, đáp trả sức ép ngày càng tăng từ Apple, Google và Amazon.


Trong thư ngỏ thường niên gửi cho những cổ đông của Microsoft đầu tháng 10/2012, Steve Ballmer - giám đốc điều hành Microsoft - khẳng định Microsoft sẽ trở thành công ty "thiết bị và dịch vụ", thay vì theo đuổi chiến lược "phần mềm và dịch vụ" như trước. Microsoft sẽ sản xuất các dòng thiết bị di động đáp ứng những nhu cầu khác nhau. Để làm yên lòng các nhà sản xuất máy tính và điện thoại dùng hệ điều hành của Microsoft, Ballmer giải thích: "Chúng tôi sẽ tiếp tục cộng tác với mọi đối tác trong hệ sinh thái rộng lớn để đưa đến người tiêu dùng chuỗi thiết bị đa dạng gồm PC, máy tính bảng (tablet) và những thiết bị di động dùng Windows. Chúng tôi hiểu rõ rằng khách hàng muốn có nhiều lựa chọn và không thể nào có một loại thiết bị duy nhất thích hợp cho tất cả 1,3 tỉ người dùng Windows trên khắp thế giới". Trong lời kết của bức thư, Ballmer nhấn mạnh về một thời đại mới đang mở ra cho Microsoft với vô vàn cơ hội mới.

Surface Pro dùng Windows 8 là sự hợp nhất tablet và PC (2012).

Khẳng định chiến lược mới của Ballmer không phù hợp lắm với phát biểu trước đây của ông, rằng sản phẩm Surface chỉ nhằm định hướng thiết kế cho các nhà sản xuất máy tính. Microsoft vẫn đang tìm thế quân bình lợi ích với những đối tác truyền thống. Sự vội vã giới thiệu hai mẫu máy tính Surface và Surface Pro trong tháng 6/2012 khi chưa thể quyết định giá bán cũng nói lên nỗi bất an của Microsoft, nỗi khát khao giành thế mạnh trên thị trường thiết bị di động, nơi mà xu hướng "thiết bị tích hợp dịch vụ" đang thể hiện quyền lực của Apple, Google và Amazon (các nhà sản xuất thiết bị đơn thuần, không cung cấp dịch vụ, bị đẩy vào thế yếu).

Trong năm năm trở lại đây, thị trường thiết bị di động ngày càng "nóng", là nơi tập trung phần lớn sáng tạo công nghệ. Nokia đã tạo ra điện thoại thông minh rất sớm nhưng thắng lợi đang thuộc về iPhone của Apple.Thành công của iPhone dẫn đến thành công của cửa hàng ứng dụng trên mạng (app store) và thành công của iPad.Trong thị trường thiết bị di động, Apple gần như là "mẫu mực".

Microsoft đang vận dụng mô hình kinh doanh của Apple theo cách riêng. Không như Apple, mô hình kinh doanh của Microsoft phức tạp hơn: trở thành nhà sản xuất thiết bị nhưng phải khéo léo duy trì mối quan hệ truyền thống với các nhà sản xuất thiết bị dùng hệ điều hành Windows.

Dường như không có con đường nào khác cho Microsoft.

Microsoft thực ra cũng chuẩn bị rất sớm cho thị trường thiết bị di động. Ngay từ năm 1990, Microsoft bắt đầu xây dựng phiên bản thu nhỏ của Windows, gọi là Windows CE, dùng cho thiết bị cầm tay, có giao diện rất giống với Windows trên PC. Đầu thập niên 2000, hệ điều hành Windows Mobile thừa kế Windows CE, dùng cho Pocket PC và điện thoại thông minh. Windows Mobile cho phép dùng thư điện tử, trình duyệt WAP (mang tên Pocket Internet Explorer) và phần mềm Office rút gọn (Pocket Word, Pocket Excel). Năm 2002, Microsoft quảng bá máy tính bảng Tablet PC dùng chính hệ điều hành Windows XP cho PC.Khác với PC truyền thống, Pocket PC và Tablet PC dùng bút thay cho chuột.Khi hạ tầng mạng chưa phát triển, Pocket PC và Tablet PC tỏ ra kém hữu ích, lại có giá thành cao và thời lượng pin ngắn, nên nhanh chóng biến mất.

Tablet PC dùng hệ điều hành Windows XP (2002).

Từ năm 2007, thành công vang dội của iPhone khiến Microsoft nhận ra rằng phải tạo hệ điều hành mới cho thiết bị di động, có giao diện mới, khác với hệ điều hành trên PC và cũng phải khác với iPhone. Hệ điều hành Windows Phone với giao diện Metro (sau này gọi là giao diện Modern) bước vào thị trường khi các loại điện thoại dùng hệ điều hành Android của Google đang tranh giành vị trí thống lĩnh với iPhone.Thật trớ trêu, trong lĩnh vực thiết bị di động, Microsoft trở thành kẻ chậm chân và không có ưu thế đặc thù nào.

Trong lúc Windows Phone đang cố gắng rượt đuổi các đối thủ, Apple lại đưa ra thiết bị mới iPad.iPad mang phong cách của iPhone vào những việc mà người dùng thường làm trên PC. Từ năm 2010, xuất hiện thêm cuộc rượt đuổi iPad.

Thoạt tiên, sự xuất hiện những thiết bị di động mới tưởng như không ảnh hưởng đến thị trường PC.Tuy nhiên, thiết bị di động ngày càng nhiều chức năng, thị trường PC thực sự bị xói mòn.

iPhone/iPad được trang bị sẵn nhiều phần mềm cung cấp dịch vụ, tỏ ra đắc dụng đối với người dùng ngay sau khi mua. Apple cung cấp miễn phí phiên bản mới của hệ điều hành iOS cho người dùng iPhone/iPad.Bộ phần mềm văn phòng của Apple trên iPad (Pages, Numbers, Keynote) có giá chỉ 10 USD, từng ngày từng giờ tạo nên phong cách làm việc mới.Với số lượng iPhone/iPad được tiêu thụ ở mức cao và lợi nhuận dồi dào từ dịch vụ tích hợp trên iPhone/iPad, Apple có điều kiện giảm giá phần mềm văn phòng bất cứ lúc nào khi cần tăng sức cạnh tranh.Người dùng iPhone/iPad ngày càng quen thuộc với việc lưu trữ dữ liệu trên mạng, gắn bó với phần mềm giá rẻ hoặc miễn phí, cài đặt nhanh chóng qua mạng, cập nhật thường xuyên và dễ dàng loại bỏ triệt để khi cần.Thiết bị di động mang đến trải nghiệm khác hẳn PC.

Google và Amazon cũng thấy rõ triển vọng to lớn của việc tự sản xuất thiết bị để thu lợi từ dịch vụ. Khác với Microsoft và Apple, Google và Amazon đều khởi nghiệp và lớn mạnh từ dịch vụ.

Nếu tiếp tục "phòng thủ" dựa vào PC, lãnh địa của Microsoft sẽ bị thu hẹp dần. Hệ điều hành Windows và bộ phần mềm Office trên PC - hai nguồn lợi nhuận chính của Microsoft - đứng trước một tương lai bất định. Trong năm 2011, hy vọng của Microsoft về máy tính bảng dùng Windows 7 (Acer Iconia, Samsung Sliding PC,...) nhanh chóng tiêu tan. Windows 7 không thích hợp với máy tính bảng.

Các nhà sản xuất máy tính như HP, Dell, Samsung, Acer,... không có điều kiện để giảm sâu giá bán nhằm thu lợi lớn từ dịch vụ và không thể đánh cược với việc sản xuất số lượng lớn sản phẩm mới như Apple. Không nhà sản xuất máy tính nào có đủ khả năng cạnh tranh toàn diện với Apple nếu không là... Microsoft.

Nhà bình luận (blogger) Tristan Louis nhận định: "Với trên 50 tỉ USD vốn lưu động trong tay, Microsoft hoàn toàn có thể nhanh chóng mua lấy thế mạnh trong việc kinh doanh phần cứng. Điều gì sẽ xảy ra nếu như Microsoft chỉ dùng một phần năm số vốn đó (10 tỉ USD) để trợ giá sản phẩm, tấn công thị trường với sản phẩm tốt và rẻ? Khi đó, Microsoft có thể hạ giá máy tính bảng Surface ở mức 100-200 USD và Surface Pro ở mức 400-500 USD. Surface Pro ở mức giá đó bao hàm thông điệp: thay vì mua iPad, bạn mua được máy tính bảng có chức năng như PC từ Microsoft. Nếu làm như vậy, Microsoft sẽ thay đổi hoàn toàn tình thế hiện tại của thị trường. Sẽ có một danh sách dài những công ty bị ảnh hưởng. HP, Dell, Sony và có lẽ cả Lenovo sẽ bị loại khỏi thị trường PC. Google sẽ rất khó tìm được nhà sản xuất máy tính bảng dùng hệ điều hành Android. Apple sẽ phải tăng cường sáng tạo (điều này cũng có nghĩa là giảm lợi nhuận) mới mong duy trì được ưu thế của mình".

Thực ra, trở thành công ty giống Apple để cạnh tranh với Apple vẫn không phải là nước cờ chắc thắng.Phải chăng các nhà sản xuất máy tính sụp đổ là điều tốt lành cho Microsoft? Có lẽ Microsoft vẫn phải nhường đất sống cho các nhà sản xuất máy tính: phải ấn định mức giá đủ cao cho máy tính bảng Surface Pro để không triệt hạ sản phẩm cùng loại và PC truyền thống (laptop, desktop), phải ấn định mức giá đủ thấp cho máy tính bảng Surface để cạnh tranh với iPad.

Nhằm tạo ưu thế đặc thù khi đương đầu với Apple về công nghệ, Microsoft đã dùng cùng một lõi hệ điều hành cho Windows Phone 8 và Windows 8, tạo nền tảng phần mềm giống nhau và giao diện người dùng Modern cho cả ba loại thiết bị: điện thoại, máy tính bảng và PC. Nhận định của Microsoft ngược với thập niên trước: giao diện PC phải trở nên giống giao diện thiết bị di động. Điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Đó là cuộc mạo hiểm mà Microsoft chấp nhận, vẫn hơn là không làm gì cả và bị loại khỏi "cuộc chơi".

NGỌC GIAO

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang