Cùng Bờm Tiên sinh học Calc (Phần 9)

20/03/2013 07:53

Tại Thần Toán sơn Trang, chỉ với một hàm tìm kiếm dữ liệu trong bảng VLOOKUP(), Bờm và Tí đã giải quyết xong bài toán, và giàh lấy giải thưởng là số vàng cực lớn

Rời quán bà Tám Béo, hai vị khách đưa Tí và Bờm theo đường cái quan cùng đến Thần Toán Sơn Trang. Đi mấy canh giờ thì đến một sơn trang rộng rải. Trong sân, những dãy bàn dài được xếp ngay ngắn, trên đó là những chiếc máy tính với màn hình LCD sáng bóng.

Bờm và Tí đến cũng vừa kịp hạn đăng ký cuối cùng rồi ngồi vào chiếc máy tính cuối dãy. Ba hồi trống nổi lên thông báo cuộc thi bắt đầu. Một người tóc bạc, được quản gia giới thiệu là Thần toán Trang chủ đọc đề bài để các đội thí sinh, mỗi đội hai người cùng thi thố tài năng.

“Ta có một quyền sổ bán hàng hai năm nay được nhập vào bảng tính Calc, bao gồm các trường ngay_thang, ma_hang, ten_hang, gia_tien, don_vi_tinh, so_luong, thanh_tien. Nhưng trong một lúc lỡ tay, quản gia đã xóa sạch toàn bộ nội dung cột ten_hang, don_vi_tinh, và cột gia_tien. Nhưng rất may là ta còn lưu một bảng Calc ghi lại mối liên quan giữa ma_hang với ten_hang, gia_tien don_vi_tinh. Thí sinh nào trong vòng một canh giờ, có thể điền lại các mã hàng, đơn vị tính, cùng với thành tiền tương ứng của toàn bộ hai mươi ngàn dòng của bảng tính này, thì xem như thắng”.

Tí Sún nghe xong đề bài thì cười tủm tỉm: “Gì mà cần đến một canh giờ, chỉ một khắc, thì ta làm chắc chắn làm xong”. Nói rồi, Tí vừa làm vừa hướng dẫn Bờm:

“Thay vì phải ngồi dò từng mã hàng, rồi gõ tên hàng, giá tiền và đơn vị tính vào, thì một canh giờ chắc chắn không xong. Dùng hàm =IF() cũng không phải là tối ưu, vì số lượng mã hàng quá lớn, chắc chắn hàm =IF() này sẽ lồng rất nhiều cấp.

Cách làm trong trường hợp này là Bờm nên dùng hàm VLOOKUP(). Đầu tiên, Bờm phải xem thử bảng liên quan giữ ma_hangten_hang, gia_tien, don_vi_tinh, gọi là mãng so sánh có được sắp xếp theo cột ma_hang chưa. À, thì ra Trang chủ đã nhập vào theo thứ tự sẳn, nên chúng ta có thể dùng luôn mà không cần sắp xếp lại.

Giờ thì Bờm có thể làm thử với ô đầu tiên, là ô C2 trong bảng. Nhập vào hàm =VLOOKUP(B2;I4:L100;2) sẽ giúp chúng ta so giá trị mã hàng của ô B2 với vùng I4 đến L100 là mãng liên quan giữa mã hàng với tên hàng, giá tiền và đơn vị tính. Con số 2 cuối cùng trong hàm VLOOKUP mà ta vừa dùng cho biết nếu tìm thấy mã ở hàng nào trong bảng liên quan, thì lấy giá trị ở cột số 2 để điền trở lại ô C2, là ô mà ta đang muốn điền”.

Tí vừa gõ xong hàm rồi nhấn Enter thì ô C2 hiện ra chữ Bắp, Bờm ta khoái quá la to: “Được rồi!” làm giật mình những đội thí sinh khác đang ngồi chăm chú, người thì so sánh và đọc, còn người kia thì gõ vào bảng. Bờm nghĩ: “Thi Calc chứ có phải thi gõ văn bản nhanh đâu mà cặm cụi thế chứ!”.

Bờm nhanh nhảu: “Bây giờ thì mình chỉ việc sao chép công thức ở ô này xuống hết hai mươi ngàn dòng bên dưới là xong phải không Tí?”. Thằng Tí biết Bờm quên, nên mới nhắc: “Bờm không nhớ bài tính tiền đô nhân tỉ giá thành tiền đồng à? Nếu trong công thức có một ô hay một mãng cố định chứa giá trị cần tham khảo tới, mà Bờm chép xuống các ô dưới thì công thức sẽ tự thay đổi làm sai lệch hết vị trí tham khảo hết. Trong bảng tính này, mãng I4:L100 có vị trí cố định, nếu Bờm chép sang ô dưới thì nó thành I5:L101, rồi I6:L102... thì đâu còn đúng nữa”.

“Nhắc tới đây thì Bờm nhớ rồi, dễ ợt chứ gì, chỉ cần bấm vô công thức ở ô C2, tại chổ I4 với L100, Bờm bấm tổ hợp phím Shift-F4 để chuyển nó thành $I$4:$L$100. Đây gọi là địa chỉ tuyệt đối của một ô, nên khi Bờm sao chép nó sang các ô phía dưới thì nó sẽ không thay đổi, dù các thành phần khác trong công thức vẫn thay đổi tương ứng với vị trí mới, đúng không, Tí?”.

Tí thấy vui vì sự tiến bộ của Bờm nên khuyến khích Bờm: “Vậy thì Bờm nói tiếp xem mình còn phải làm gì nữa với các ô gia_tiendon_vi_tinh?”. “Hi hi, đừng coi thường Bờm nhen, để Bờm phân tích cho Tí nghe. Công thức ở ô C2 là =VLOOKUP(B2;$I$4:$L$100;2), nghĩa là nếu tìm thấy giá trị ở ô B2 trong mãng I4:L100, thì lấy cột 2, là cột tên hàng. Như vậy ở ô D2, ô giá tiền, ta sẽ có công thức là =VLOOKUP(B2;$I$4:$L$100;3) , nghĩa là nếu tìm thấy giá trị ở ô B2 trong mãng I4:L100, thì lấy cột 3, là cột giá tiền. Tương tự, ở ô E2 sẽ là =VLOOKUP(B2;$I$4:$L$100;4), tức là tìm thấy thì lấy cột 4 trong mãng, cột đơn vị tính.

“Chính xác!” Tí mừng khi thấy Bờm nói không sai một chút nào hết, nên hét lên làm mọi người xung quanh lại thêm một phen giật mình. Tí nhìn quanh, giật mình, rồi hối Bờm: “Thôi Bờm đánh dấu cả ba ô C2,D2,E2 rồi chép hết xuống các ô bên dưới đi. Rồi còn ô thanh_tien thì lấy giá trị ở ô gia_tien đem nhân với so_luong nữa chứ”.

Đúng như thằng Tí nói, chỉ mới được một khắc, chưa kể thời gian mà Tí giải thích cách làm với Bờm, thì đề bài mà Trang chủ đưa ra đã được giải xong, trước sự ngỡ ngàng của hàng trăm đội thí sinh khác.

Trang chủ đến máy của đội Bờm và Tí, xem phần kết quả cuối cùng rồi tỏ ra rất hài lòng. Giải thưởng năm trăm lượng vàng ròng đã hứa được Trang chủ trao cho Tí với Bờm nặng đến nỗi cả hai không vác nổi, phải xin trang chủ đổi thành ngân phiếu để dễ mang theo đi đường.

Nghe đâu Trang chủ còn muốn gả hai tiểu thư của mình cho Bờm và Tí, nhưng thằng Tí Sún thì còn quá nhỏ, còn Bờm thì trong lòng vẫn còn lưu luyến mối duyên với nàng Thị Nẻ, nhan sắc chim sa cá lặn như... Thị Nở... ở làng Bưởi từ năm nảo năm nào, nên đành từ biệt mà lên đường về Kinh cho sớm.

NHÓM MỤC ĐỒNG

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang