Cùng Bờm Tiên sinh học Calc (Phần 8)

20/03/2013 07:51

Một sô công thức và hàm thường dùng trong bảng tính Calc đã được Tí và Bờm trình bày rõ ràng trước cửa Thần Toán Sơn Trang

Đang ngồi trong quán bà Tám Béo, thưởng thức món gà luộc ngon lành do Bờm đãi, bỗng Bờm và Tí nghe tiếng tranh cãi của hai người ngồi bàn bên cạnh. Vốn tính tò mò, Bờm bèn quay sang hỏi thăm: “Xin chào hai huynh, chẳng hay có việc gì mà hai huynh phải cãi nhau ngay trong lúc thưởng thức món cháo gà ngon lành này của Bà Tám vậy?”

Hai vị khách lạ nhìn Bờm và Tí từ đầu đến chân rồi nói: “Chẳng hay hai vị từ đâu đến, chắc là khách phương xa, nên mới không biết tin gì. Đã mấy ngày nay, tin đồn “Thần Toán Sơn Trang” sắp mở hội thi, người thắng cuộc sẽ đoạt giải thưởng là năm trăm lượng vàng ròng, nếu giải được một bài toán bằng chương trình Calc...”. “Cái gì???... Bằng chương trình Calc hả..????” Cả Bờm và Tí đều nhảy chồm sang bàn bên cạnh, mắt mở to trừng trừng làm cả hai vị khách giật mình.

Biết được ý định tham gia cuộc thi của Bờm và Tí, hai người khách cười ha hả, tỏ vẻ chế giễu mà rằng: “Hai vị trông dáng vẻ quê mùa, chưa chắc đã biết dùng tới máy tính, nếu muốn chúng tôi dẫn đường đến “Thần Toán Sơn Trang”, thì trước hết phải thử giải bài toán thuộc loại đơn giản mà chúng tôi đang bàn cãi đây”.

“Đề ra là: Có một thầy đồ có hai trăm học trò, sau kỳ thi bằng hai môn văn chương và mưu lược theo thang điểm mỗi môn cao nhất là 50 điểm. Dựa và kết quả kỳ thi, hãy xếp loại học trò thành ba loại: giỏi khi tổng điểm hai môn lớn hơn 80, khá khi tổng điểm nằm giữa khoảng 60 đến 80 điểm, còn những học trò dưới 60 điểm thì xếp loại trung bình.”

Nghe đến đây, thằng Tí rút chiếc Netbook trong túi ra, bật lên trước sự ngạc nhiên của hai vị khách kia. Bờm thấy vậy, nhảy vào tranh công: “Đầu tiên, ta lập một bảng tính Calc gồm năm cột là tên, vanchuong, muuluoc, tongdiem, xeploai, rồi nhập điểm của hai trăm học trò đó vào. Sau đó, ở ô tổng điểm, ta lập công thức là =Sum() của hai ô điểm vanchuongmuuluoc trên cùng một hàng đó. Ta cũng chỉ cần lập công thức cho ô trên cùng, rồi sao chép nó xuống các ô bên dưới. Vậy xem như đã gần xong đề thi, phần còn lại, ta sẽ nhường lại cho người anh em của ta trổ tài cho quý vị xem”. Nói vậy thôi, chứ ngoại trừ phần cơ bản vừa rồi, Bờm có còn biết làm gì nữa đâu, ngoài cái tài khoác lác của mình.



Tí cũng biết vậy, nhưng không muốn làm mất mặt Bờm bèn tiếp tục:

“Để xếp loại, ta lập một công thức dùng nhiều hàm IF() là được thôi mà. Ta bấm vào ô E2 trong bảng trên, rồi đánh vào nội dung ô là =IF() (chổ này Tí đánh chữ in hoa nhen!) sau đó bấm vào nút Trợ lý hàm.

Phần Trợ lý hàm sẽ mở ra một cửa sổ giúp ta lập hàm tính toán. Hàm IF() thì gồm ba tham số chính, phần Thử tra là biểu thức mà ta cần kiểm tra, trong trường hợp này ta kiểm tra thử xem giá trị ô tổng điểm, tức ô D2, có lớn hơn 80 hay không. Trong mục Giá_đó, ta gõ vào chữ “Giỏi”, nghĩa là nếu biểu thức này mà đúng, thì điền chữ “Giỏi” vào ô E2, là ô đang lập công thức. Tương tự trong mục Giá_khác, ta điền vào chuỗi “Không giỏi”, nghĩa là nếu ô D2 có giá trị nhỏ hơn hay bằng 80, hay biểu thức Thử_tra bị sai, thì giá trị ô E2 sẽ là “Không giỏi”. Xong rồi , Tí bấm nút OK nhen. (Thằng Tí tay thì làm, miệng thì nói để cho Bờm dễ tiếp thu mà khỏi bị mất mặt trước người lạ đó mà). “Để thử nghiệm, ta dùng kỹ thuật chép công thức đã lập ở ô E2 xuống các ô phía dưới nó”.

Ai ngờ, Bờm ta thật là ... Bờm, mới thấy tới đó đã vội la to lên, làm lòi ra cái đuôi ... dốt! “Không được Tí ơi, bây giờ thì các hàng có tổng điểm dưới 80 nó đều chỉ ghi “Không giỏi”, chứ nó đâu có chịu ghi “khá”, hay “trung bình” gì đâu? Hai vị khách cũng cười tủm tỉm, vì thấy có vẻ Bờm và Tí giải không ra đề bài này, giống như mình! Tí hơi cau mày, nhưng rồi giọng cũng ôn hòa mà tiếp: “Bờm đừng gấp, Tí đã nói là xong đâu?”

“Bước kế tiếp, ta chọn lại ô E2 rồi bấm nút Trợ lý hàm. Lần này, thay cho giá trị “Không giỏi” đang có trong phần Giá_khác, ta bấm vào nút fx ở bên trái nó. Thực ra đây cũng là một nút Trợ_lý_hàm , và nó cho phép chúng ta chèn một hàm này vào trong một hàm khác.

Do đó, thay vì chỉ đưa ra chuỗi “Không giỏi”, chúng ta lại tiến hành xét thêm một hàm IF() nữa ở đây. Hàm IF() này sẽ chỉ cần xét xem giá trị D2 có lớn hơn 60 hay không, nếu có, thì đây là học trò khá, còn nếu không, thì là học trò trung bình.

“Công thức đầy đủ cuối cùng sẽ là =IF(D2>80;"Gioi";IF(D2>=60;"Kha";"Trung binh")), và giờ thì ta đã có thể sao chép nó xuống toàn bộ các ô bên dưới. Việc sử dụng hàm lồng nhau này có thể thực hiện nhiều cấp độ.”

Nghe Tí giải thích từng bước, rồi nhìn theo không sót một thao tác trên máy tính cho đến khi Tí giải xong đề bài đã ra, hai vị khách vội đứng lên, vòng tay cung kính: “Thực chúng tôi đúng là có mắt như mù, hai vị đây thực là hai cao thủ về Calc. Bây giờ, chúng tôi xin đưa hai vị đến Thần Toán Sơn Trang để tham dự hội thi, chứ bản thân chúng tôi cảm thấy tủi thẹn, không còn dám tham dự nữa, vì đề bài vừa rồi, chúng tôi làm mãi mà không ra”. Tí chưa kịp nói gì, thì Bờm đã nhảy ra trả lời: “Không dám, không dám, xin làm phiền hai vị vậy”. Bờm muốn nói gì thì nói, vụ con gà với hai tô cháo vừa ăn xong ở quán bà Tám Béo, Bờm cũng phải tự rút tiền của mình ra mà trả thôi nhá.

NHÓM MỤC ĐỒNG

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang