Chrome notebook - máy tính mạng hồi sinh

21/12/2010 18:24

Ngày 7/12/2010, tại San Francisco, Google tổ chức họp báo nhằm trình bày những thành tựu mới nhất liên quan đến trình duyệt Chrome.

Đúng như dự đoán của giới truyền thông, Google giới thiệu một loại máy tính mới được gọi là Chrome notebook dùng hệ điều hành Chrome OS. Chrome notebook là sự phát minh lại máy tính mạng NC (network computer) của 15 năm trước.

Phần đầu buổi họp báo của Google tập trung vào trình duyệt Chrome chạy trên hệ điều hành Windows 7. Người quản lý sản phẩm tại Google - Sundar Pichai - nêu rõ tôn chỉ của Chrome với ba chữ S: Speed (nhanh) - Simplicity (đơn giản) - Security (an toàn).

Trong phần thuyết trình của Brian Rakowski - trưởng dự án Google Chrome - tốc độ của trình duyệt Chrome được thể hiện với những ví dụ gây ấn tượng. Trang kết quả tìm kiếm được hiển thị tức thời mỗi khi người dùng Chrome gõ môt ký tự vào ô địa chỉ "omnibox". Chrome có thể hiển thị trong chớp mắt tập tin PDF có 1990 trang, nhanh hơn nhiều so với Adobe Reader. Trình duyệt Chrome hiển thị mượt mà hoạt cảnh 3D được chiếu sáng tinh tế với 1000 con cá bơi lội trong bể thủy tinh hình cầu. Hoạt cảnh 3D được thực hiện theo chuẩn WebGL (một bộ phận của HTML5).

Pichai nhấn mạnh: trình duyệt Chrome hiện nay thực thi mã JavaScript nhanh hơn 100 lần so với trình duyệt IE cách đây hai năm.

Phần tiếp theo của buổi họp báo nhằm giới thiệu Chrome Web Store - cửa hàng ứng dụng web dành cho trình duyệt Chrome. Chrome Web Store có nhiều ứng dụng web miễn phí và ứng dụng web có phí được phân phối với cơ chế vi thanh toán (micropayment), rất giống cửa hàng ứng dụng Apple App Store dành cho iPhone/iPod/iPad. Không chỉ ứng dụng web, Chrome Web Store còn phân phối ứng dụng Flash (phần lớn là trò chơi). Các ứng dụng web trong Chrome Web Store được xây dựng dựa trên chuẩn HTML5 (như trò chơi Poppit của Công ty Electronic Arts, Windowshop, Kindle của Công ty Amazon,...) đều có giao diện chiếm trọn màn hình và bóng bẩy không kém phần mềm ứng dụng thông thường.

Những màn trình diễn về trình duyệt Chrome và cửa hàng Chrome Web Store dường như là sự dẫn nhập cho phần cuối quan trọng nhất của buổi họp báo: hệ điều hành Chrome OS.

Pichai nêu rõ: ngay từ lúc bắt tay xây dựng trình duyệt nguồn mở Chrome, Google đã đặt mục tiêu xây dựng một hệ điều hành nguồn mở làm nền tảng cho Chrome. Tháng 11/2009, Google thực sự khởi động dự án nguồn mở Chromium OS. Tuy nhiên, khác với hệ điều hành nguồn mở Chromium OS, hệ điều hành Chrome OS được xây dựng để chạy trên một loại máy tính có phần cứng tối ưu cho trình duyệt Chrome. Hệ điều hành Chrome OS không dùng cho mọi máy tính PC. Máy tính có phần cứng được thiết kế thích ứng với hệ điều hành Chrome OS được mệnh danh là Chrome notebook. Google không muốn dùng từ netbook vì cho rằng thuật ngữ ấy đã gắn chặt với bộ xử lý Atom của Intel.

Trước sự phấn khích của cử tọa, Pichai công bố mẫu Chrome notebook thử nghiệm mang tên Cr-48 (mẫu máy lấy tên đồng vị không bền Cr-48 của nguyên tố Chromium nhằm nhấn mạnh tính chất thử nghiệm). Cr-48 có màn hình 12.1 inch, bàn phím thu gọn (với phím Search thay cho phím Caps Lock) và bàn cảm ứng (touchpad) rộng hơn so với laptop thông thường. Google chuẩn bị khoảng 60.000 máy tính Cr-48 để gửi tặng những người đăng ký thử nghiệm (chương trình thử nghiệm chỉ tiến hành tại Mỹ).


Google gửi tặng máy tính Cr-48 đến người đăng ký thử nghiệm.


Trình duyệt Chrome trên Cr-48 xuất hiện khoảng 30 giây sau khi bật máy (kể cả thời gian đăng nhập). Dù có ổ lưu trữ SSD, Cr-48 không có hệ thống tập tin (file system). Mọi dữ liệu do trình duyệt Chrome ghi xuống ổ lưu trữ đều tự động chuyển thành dạng mật mã nhờ một chíp chuyên dùng. Phần cốt lõi của hệ điều hành được lưu trong bộ nhớ chỉ-đọc, không thể sửa đổi bằng phần mềm.

Do có kiến trúc khác hẳn máy tính PC và chỉ chạy ứng dụng web, Cr-48 không cần chương trình quét và diệt virus. Tuy nhiên, để dự phòng trường hợp bị xâm nhập bởi phần mềm độc hại, toàn bộ hệ điều hành được kiểm tra ngay khi khởi động. Nhờ vậy, nếu bộ phận nào đó của Chrome OS bị hư hỏng bởi virus, bộ phận ấy nhanh chóng được khôi phục nguyên vẹn.

Pichai tự tin khẳng định Chrome notebook là máy tính cá nhân có kiến trúc an toàn nhất hiện nay, đặc biệt thích hợp cho doanh nghiệp. Ông tiết lộ rằng Bộ Quốc phòng Mỹ rất quan tâm đến Chrome notebook. Google dự định Chrome notebook do Acer và Samsung sản xuất sẽ xuất hiện trên thị trường vào giữa năm 2011.

Cuối buổi họp báo, Eric Schmidt - giám đốc điều hành Google - có đôi lời tâm sự về dự án Chrome và Chrome OS:

"Vào năm 1983, tôi làm việc trong một nhóm nghiên cứu tại Sun. Lúc đó, nhóm rất tự hào công bố mẫu máy tính 3M. Các chữ M dùng để chỉ một megapixel, một megahertz và một megabit. Máy 3M là loại máy không dùng đĩa lưu trữ. Do vậy, ý tưởng Chrome notebook mà chúng tôi trình bày hôm nay là không mới. Thực ra có rất ít ý tưởng thực sự mới trong lĩnh vực khoa học máy tính. Ý tưởng thực sự mới gần đây nhất là giải thuật mật mã dùng khóa công khai (public key encryption) được đề xuất năm 1975. Chúng tôi luôn luôn trở lại với những ý tưởng cũ vì chúng tôi yêu thích chúng hoặc vì chúng có hiệu quả hoặc vì chúng là ý tưởng tốt nhưng chúng tôi chưa thể thực hiện tốt.

(...) Một chu kỳ sáng tạo quan trọng của web xuất hiện vào năm 1995. Chắc các bạn còn nhớ những chuyện liên quan đến Netscape và Java. Điều đó dẫn đến việc Oracle cùng các nhóm cộng tác, trong đó có tôi, công bố mẫu máy tính mạng (network computer) vào năm 1997. Máy tính mạng chính là những gì nhóm Chrome tại Google trình bày hôm nay.

(...) Vì sao máy tính mạng ngày ấy đã thất bại? Ngày nay tình thế có gì khác? Rõ ràng ngày ấy chúng tôi vừa đúng, vừa sai. Chúng tôi đúng khi đặt vấn đề đơn giản hóa máy tính. Chúng tôi thất bại vì vào lúc đó chúng tôi đã không thể xây dựng những ứng dụng đủ mạnh dựa trên công nghệ web để cạnh tranh với phần mềm ứng dụng thông thường.

(...) Ngày nay Chrome và Chrome OS ở trong tình thế hoàn toàn khác về nhiều mặt. Trước hết, đó là thời gian. Qua 15 năm, hệ số của định luật Moore là 1000. Điều này nghĩa là so với 15 năm trước, công nghệ mạng, CPU, màn hình hiện nay mạnh hơn 1000 lần. Tốc độ của đĩa lưu trữ và độ tin cậy của mạng đã hơn trước rất nhiều. Nhờ công nghệ AJAX phát triển từ năm 2003, chúng ta mới có được những ứng dụng web thú vị như Gmail.

(...) Do công nghệ phát triển ngày càng tinh tế, nhu cầu xây dựng một trình duyệt có khả năng nắm bắt mọi cái mới trở nên bức thiết. Như thường lệ, Larry và Sergey nhìn xa hơn tôi rất nhiều. Ngay trong ngày đầu tiên của tôi ở Google, họ nói với tôi rằng Google cần tham gia vào cuộc cạnh tranh trình duyệt và hệ điều hành. Chẳng quan tâm đến cả hai điều đó, tôi đã nói 'không'. Thế nhưng họ đã lén lút chiêu mộ những nhà khoa học máy tính tài năng trong nhóm phát triển trình duyệt Firefox đang thành công lạ thường, trình duyệt mà Google đang tài trợ thông qua hợp đồng quảng cáo. Và nhóm chủ chốt đó đã xây dựng nên trình duyệt Chrome.

Vậy là chúng ta đã chuyển từ một thế giới có đĩa lưu trữ tin cậy và mạng không tin cậy qua thế giới khác, có mạng tin cậy và hầu như không có đĩa lưu trữ. Một kiến trúc hoàn toàn mới. Với HTML5, cuối cùng chúng ta đã có thể xây dựng ứng dụng web mạnh mẽ như những ứng dụng thông thường trên PC và Mac. Đó là điều mà chúng tôi từng hình dung cách đây 20 năm nhưng đã không thực hiện được vì thiếu công nghệ.

(...) Tôi rất tự hào về nhóm Chrome, một nhóm nhỏ hoạt động như một công ty độc lập khởi nghiệp trong lòng Google đã nhanh chóng đạt được thành quả quan trọng. Sau 20 năm nữa, tôi chắc chắn rằng khi nhìn lại lịch sử, chúng ta sẽ thấy rằng việc xây dựng Chrome OS vào thời điểm này là hoàn toàn thích hợp. Tôi vững tin rằng Chrome OS sẽ đạt được thành công vang dội".

Thế nhưng sau thời gian ngắn thử nghiệm mẫu máy Cr-48, dư luận báo chí hầu như thể hiện ý kiến ngược lại. Không thật chú ý đến tính an toàn của kiến trúc máy tính mới, phần lớn nhận định cho rằng ngoài ưu điểm khởi động nhanh, Cr-48 không mang đến trải nghiệm gì mới (không khác với việc dùng trình duyệt Chrome trên laptop thông thường), lại gò bó người dùng. Người dùng cảm thấy khó chịu như "sử dụng máy tính với một tay bị trói" vì họ không tìm thấy những điều quen thuộc, không thể thực hiện những việc quen thuộc như khi dùng laptop chạy Windows. Có ý kiến quả quyết rằng nếu không thật rẻ, Chrome notebook không thể thành công.

Paul Buchheit - tác giả của Gmail (hiện không còn làm việc cho Google) - dự đoán rằng trong năm 2011, dự án Chrome OS sẽ phải ngừng lại tương tự trường hợp Google Wave và có thể sẽ phải sáp nhập vào dự án hệ điều hành Android.

Khi sử dụng iPad, không ai có ý định thực hiện những việc quen thuộc trên Windows. Máy tính Cr-48 phải hứng chịu sự phàn nàn vì không có yếu tố mới về hình dạng. Ngoài môi trường doanh nghiệp với yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn thông tin, Chrome notebook quả thực không có nhiều cơ hội khi phải đương đầu với tập quán sử dụng máy tính hết sức vững bền của người dùng phổ thông.

NGỌC GIAO

Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang