Chiến thắng của trình nhắn tin

15/09/2015 07:58

Cuộc cạnh tranh giữa Android của Google và iOS của Apple là câu chuyện chưa có hồi kết. Cả hai đều có hệ sinh thái riêng mạnh mẽ. Tuy nhiên, có những dấu hiệu chứng tỏ chiến thắng sẽ thuộc về... các trình nhắn tin.

Trong vài năm qua, cuộc cạnh tranh lớn nhất trên thị trường thiết bị di động là sự so tài của hai hệ điều hành: Android của Google và iOS của Apple. Việc thu hút người dùng, thu hút người làm ứng dụng cho hệ điều hành Android/iOS có ý nghĩa quyết định đối với lợi nhuận của Google/Apple, dù mô hình kinh doanh của Google và Apple có nhiều khác biệt.

Cả Google và Apple đều muốn bứt phá theo hướng mới: phát triển trình trợ lý thông minh (smart assistant). Trợ lý thông minh Google Now trên Android và Siri trên iOS tạo ra cách tương tác mới, thuận tiện hơn, giữa người dùng và thiết bị.

Google Now được giới thiệu lần đầu vào năm 2012, như một phần của Android 4.1. Kể từ đó, Google Now ngày càng thông minh. Không chỉ tự động cung cấp thông tin trước khi người dùng yêu cầu, Google Now nay còn giới thiệu những ứng dụng thích hợp cho người dùng tùy nơi, tùy lúc. Gần đây, Google giới thiệu chức năng Google Now on Tap trong Android M, có khả năng cung cấp thông tin và giới thiệu ứng dụng thích hợp tùy theo nội dung mà người dùng đang xem. Chẳng hạn, khi đang đọc bài báo về phim Mad Max: Fury Road, nếu người dùng nhấn giữ nút Home trong Android M, người dùng biết được ngay điểm số của phim Mad Max: Fury Road tại IMDb. Đồng thời, Google Now on Tap cũng mời người dùng xem trích đoạn phim Mad Max: Fury Road tại YouTube, mua hoặc thuê phim đó bằng ứng dụng Flixster.

Apple có những nỗ lực tương tự. Ngoài việc nâng cấp Siri, Apple giới thiệu trợ lý thông minh mới mang tên Proactive Assistant trên iOS 9 vào đầu tháng 6/2015. Proactive Assistant có thể nhắc người dùng rằng đã đến giờ cần ra sân bay dựa vào thông tin trong lịch làm việc và thẻ lên máy bay chứa trong Passbook của iPhone. Proactive Assistant dựa vào thói quen của người dùng (chẳng hạn, mở Facebook lúc vừa thức giấc) để trình bày ứng dụng cần thiết tùy nơi, tùy lúc, phù hợp với thói quen.

Cuộc cạnh tranh giữa Android và iOS chuyển thành cuộc cạnh tranh giữa các trợ lý thông minh. Cuộc cạnh tranh giữa các trợ lý thông minh đang dần trở thành cuộc cạnh tranh thu hút sự chú ý của người dùng trên bảng thông báo của hệ điều hành, bất kể hệ điều hành nào. Google Now không ngần ngại xuất hiện trên iOS để tiếp cận người dùng iPhone/iPad/iPod. Trợ lý thông minh Cortana của Microsoft hướng đến cả Android và iOS. Ứng dụng Arrow Launcher của Microsoft, Aviate của Yahoo, Timeline của Pebble đều được phát triển với tầm nhìn tương tự, nhắm đến lợi ích thu được từ các dịch vụ ở hậu trường khi nhận biết tập quán của người dùng, nhận biết trạng thái của người dùng.

Tập quán và trạng thái của người dùng còn được thể hiện trong hoạt động khác trên thiết bị di động, ngày càng quan trọng, nhưng ở ngoài tầm với của Google, Apple và Microsoft: Facebook Messenger, Snapchat và các trình nhắn tin tương tự.




Người dùng dành thời gian cho các trình nhắn tin ngày càng nhiều. Hoạt động trên các trình nhắn tin ngày càng đa dạng. Nhắn tin không chỉ là cách liên lạc trong vòng thân thuộc, bạn bè, mà còn là cách giao tiếp ngày càng phổ biến giữa người dùng và dịch vụ. Người dùng ngày càng làm được nhiều việc ngay trong trình nhắn tin. Các trình nhắn tin trở thành địa điểm mới để xây dựng "mặt tiền" của dịch vụ, trở thành nền tảng mới của nhiều loại dịch vụ. Theo nghĩa như vậy, trình nhắn tin trở thành "hệ điều hành" bên trên hệ điều hành.

Trình nhắn tin WeChat (phổ biến tại Trung Quốc) cung cấp tin tức, giúp người dùng gọi xe, thanh toán đơn hàng,... Trình nhắn tin Line (phổ biến tại Nhật Bản) cung cấp dịch vụ trò chơi xã hội (social game), đặt chỗ nhà hàng,... Trình nhắn tin Snapchat cung cấp nhạc, phim, các chương trình truyền hình và cho phép người dùng chuyển tiền cho nhau (dịch vụ Snapcash, Discover). Không chỉ thực hiện dịch vụ chuyển tiền, trình nhắn tin Facebook Messenger còn giới thiệu nhiều loại ứng dụng tiện ích, "dành riêng cho Facebook Messenger". Có thể chờ đợi nhiều loại dịch vụ tiếp tục nở rộ trong Facebook Messenger và trong WhatsApp (trình nhắn tin khác cũng thuộc về Facebook). Dịch vụ thanh toán sẽ đem lại lợi nhuận lớn cho Facebook, ngang với lợi nhuận từ quảng cáo, là điều dễ hình dung.

Để cạnh tranh hiệu quả với các trình nhắn tin đầy sức sống nêu trên, Google, Apple và Microsoft cần có trình nhắn tin riêng đủ sức thu hút lượng người dùng lớn ngang ngửa. Trợ lý thông minh Google Now nay được đưa vào Google Hangouts. Khi người dùng trò chuyện qua Google Hangouts, Google Now luôn lắng nghe dựa vào công nghệ nhận biết tiếng nói. Nhờ vậy, khi được gọi, Google Now có thể cung cấp thông tin, giới thiệu ứng dụng thích hợp với những điều mà người dùng đang quan tâm trong cuộc trò chuyện. Gần giống như vậy, Siri hiện có khả năng phân tích tin nhắn nhận được và đề nghị những câu đáp khả dĩ trên Apple Watch.

Xu hướng tạo ra trợ lý thông minh bên trong trình nhắn tin thể hiện mạnh mẽ ở trình nhắn tin Telegram. Telegram thiết lập một nền tảng mở, cho phép mọi loại dịch vụ phát triển trợ lý thông minh của riêng mình trong Telegram. Pavel Durov - người sáng lập Telegram - gọi các trợ lý thông minh được đưa vào Telegram là bot. Người dùng giao tiếp với dịch vụ thông qua bot. Bot thể hiện như một tài khoản Telegram bình thường, nhưng có khả năng nhận biết tập quán và trạng thái của người dùng. Nhờ vậy, khi giao tiếp với người dùng, bot hiển thị các lựa chọn tối ưu dưới dạng các nút bấm. Người dùng chỉ cần bấm nút để chọn, không cần dùng bàn phím để gõ tin nhắn gửi cho bot.

Durov giải thích: "Các bot đơn giản là các tài khoản Telegram nhưng hoạt động nhờ phần mềm, thay vì con người. Bot thường có những chức năng tạo bởi trí tuệ nhân tạo. Chúng có thể làm mọi thứ: dạy học, bày trò chơi, tìm thông tin, cung cấp tin tức, nhắc nhở, tích hợp với các dịch vụ khác, thậm chí chuyển yêu cầu đến IoT [Internet of Things - mạng Internet của vật dụng]".

Hiện tại, trí tuệ nhân tạo thường hoạt động chính xác, tinh tế trong lĩnh vực hẹp. Do vậy, sự hiện diện của các bot chuyên ngành, tập trung vào một dịch vụ nhất định là tiềm năng lớn của Telegram. Người dùng Telegram có thể tập hợp các bot cùng chuyên ngành vào một nhóm. Thử hình dung, khi cần mua vé máy bay, người dùng Telegram gửi tin nhắn đến nhóm bot gồm các dịch vụ bán vé máy bay khác nhau. Người dùng dễ dàng so sánh giá cả do các bot khác nhau đề nghị. Người dùng cũng có lợi ích tương tự trong việc gọi xe, mua hàng và nhiều loại dịch vụ khác có khả năng tính phí trọn gói.




Nhà bình luận Pieter Walraven (11/8/2015) nhận định: "Nếu như Facebook hoặc WhatsApp cũng tạo ra nền tảng mở để thu hút sự tham gia của những trợ lý thông minh thuộc về bên thứ ba [giống như nền tảng mở của Telegram], điều này sẽ là ác mộng tồi tệ nhất của Google và Apple. Thời quyền uy của người canh giữ cửa hàng ứng dụng sẽ kết thúc".

Theo Walraven, xây dựng mạng xã hội với trình nhắn tin không phải là việc thuận tay của Google hoặc Apple. Walraven cho rằng phần lợi nhuận lớn nhất của thị trường di động sẽ thuộc về các công ty nắm giữ trình nhắn tin thông dụng, chứ không thuộc về các công ty nắm giữ hệ điều hành và cửa hàng ứng dụng. Tương lai sẽ làm sáng tỏ nhận định ấy, nhưng sự lớn mạnh của hệ sinh thái dựa trên trình nhắn tin đã là điều rõ ràng trong hiện tại.

NGỌC GIAO
Bài liên quan:
Ý kiến bạn đọc (0)
Tên   Email

Lên đầu trang